IV SA/Po 859/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie NSA Grażyna Radzicka /spr./ WSA Izabela Bąk-Marciniak Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2011r. sprawy ze skargi W. E. S. sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewody W. z dnia [...] września 2010r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Decyzją nr ... z ... marca 2009 r. Starosta W. udzielił E. O. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę stacji transformatorowej [...] typu "M." [...], linii elektroenergetycznych kablowych [...] przewidzianych do realizacji w W. przy ul. D., na dz. nr [...] [...], [...], [...]. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła W. E. S.Sp. z o.o. z siedzibą w W. wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Postanowieniem z dnia [...] września 2010 r., nr [...] Wojewoda W. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej Kpa)odwołanie musi być wniesione w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Terminy do wnoszenia odwołania są terminami ustawowymi, a więc nie mogą być przedłużane lub skracane przez organ administracji publicznej, a ich upływ organ odwoławczy uwzględnia z urzędu. Organ podniósł, iż z akt sprawy wynika, że W. E. S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. nie brała udziału na prawach strony w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją. Przedmiotowe rozstrzygnięcie nie zostało jej również doręczone. Wojewoda W. decyzją z [...] sierpnia 2010 r. ([...]) orzekł m.in., iż decyzja Starosty W. z [...] marca 2009 r. została wydana z naruszeniem prawa polegającym na tym, że spółka nie brała udziału jako strona w postępowaniu zakończonym ww. decyzją. Bezspornym jest zatem fakt, iż W. E. S. Sp. z o.o. przysługuje przymiot strony w niniejszej sprawie. Organ podkreślił, iż termin, o którym mowa wart. 129 § 2 Kpa wiąże również strony, które faktycznie nie uczestniczyły w postępowaniu, jak i osoby, które bez własnej winy nie brały udziału w postępowaniu i którym nie została doręczona (ogłoszona) decyzja, chociaż miały status strony tego postępowania, a o jej wydaniu dowiedziały się z innych źródeł. W ocenie organu W. E. S. Sp. z o.o. mogła skutecznie wnieść odwołanie od decyzji z [...]marca 2009 r. do dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, czyli [...] marca 2009 r. Z akt sprawy wynika, iż przedmiotowe odwołanie zostało złożone w Starostwie Powiatowym w W. [...] sierpnia 2010 r. Zatem odwołanie wniesiono z przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 Kpa Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła W. E. S. Sp. z o.o. zarzucając jej naruszenie prawa procesowego tj. art. 129 § 2 Kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie, albowiem termin do wniesienia odwołania określony w tym przepisie odnosi się tylko do osób, którym decyzja została doręczona, nie dotyczy osób, które nie brały udziału w postępowaniu przed organem I instancji i nie doręczono im decyzji. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty W. Nr [...] z [...] marca 2009r. Ponadto skarżący wniósł o łączne rozpoznanie wszystkich skarg wywiedzionych przez W. E. S.. W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, iż termin do wniesienia odwołania odnosi się tylko do osób, którym decyzja została doręczona, nie dotyczy osób, które nie brały udziału w postępowaniu przed organem I instancji i nie doręczono im decyzji (tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 lutego 2009r. II SA/Rz 800/2008). Ponadto skarżący podniósł, iż uważna analiza uzasadnienia środka zaskarżenia wskazuje, że intencją skarżącego było przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Świadczy o tym już drugi akapit uzasadnienia odwołania, "po ustaniu przyczyny niemożności wniesienia odwołania, korzystając z prawa strony wnosimy odwołanie". Strona wskazała, iż wcześniej nie mogła wnieść odwołania, albowiem organ administracji I instancji konsekwentnie odmawiał jej przyznania statusu strony. Zdaniem skarżącej spółki nie do zaakceptowania jest stanowisko organu, iż WES winna wnosić o przywrócenie terminu, w sytuacji, gdy uchybienie nastąpiło po stronie organu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż zgodnie ze stanowiskiem doktryny i utrwalonym orzecznictwem osoba, która nie brała udziału w postępowaniu, a twierdzi, że przysługuje jej w sprawie przymiot strony nie ma prawa wniesienia odwołania od decyzji, która stalą się już ostateczna. Osoba taka może żądać wyłącznie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa Taka forma obrony interesu prawnego strony pozbawionej udziału w postępowaniu zapewnia jej poszanowanie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania otwiera dla strony ponowne postępowanie przed organem pierwszej instancji z możliwością wniesienia odwołania. Organ wskazał również, iż poza argumentami, podnoszonymi na etapie postępowania odwoławczego, skarżący nie wskazuje żadnych nowych okoliczności, które należałoby poddać merytorycznej ocenie. Na rozprawie w dniu 18 stycznia 2011 r. skarżący podtrzymał skargę oraz oświadczył, iż w istocie doszło do wznowienia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej jako Ppsa) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega, więc na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przy czym należy zauważyć, iż na podstawie art. 134 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej wskazane kryteria, uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 134 Kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy bada z urzędu zachowanie terminu do wniesienia odwołania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji, i co w konsekwencji wyłącza dopuszczalność jej skontrolowania w zwyczajnym postępowaniu odwoławczym. W myśl art. 129 § 1 Kpa odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 Kpa). Termin czternastodniowy liczy się od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie. W tym miejscu podnieść należy, iż termin do wniesienia odwołania dla strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu w I instancji, liczy się od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu. Po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania strona może skutecznie bronić się przez złożenie żądania wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Taka droga obrony interesu prawnego przez stronę pozbawioną udziału w postępowaniu zapewnia jej poszanowanie zasady dwuinstancyjności (B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz". Wydanie 8 C. H. Beck, s. 598 nb 6, s. 586 nb 3 i 4). Ponadto wyjaśnić należy, iż termin 14 dni do wniesienia odwołania to termin zawity, co oznacza, iż jego przekroczenie, niezależnie od przyczyn, które to spowodowały, powoduje konieczność stwierdzenia, iż zostało wniesione z uchybieniem terminu. Organy administracji nie posiadają uprawnień do przedłużania terminów ustawowych. Termin określony w art. 129 § 2 Kpa, jest terminem ustawowym, wiąże więc wszystkie osoby i organy występujące w postępowaniu administracyjnym. Jego niedotrzymanie powoduje ujemne skutki procesowe w postaci utraty prawa do wniesienia odwołania. Skoro odwołanie wniesione zostało z oczywistym uchybieniem czternastodniowego terminu organ odwoławczy obowiązany był w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 134 Kpa - stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co też w niniejszej sprawie uczynił. W niniejszej sprawie jak wynika z akt sprawy decyzja organu I instancji stała się ostateczna w dniu [...] marca 2009 r., a więc do tego dnia strona skarżąca mogła wnieść odwołanie. Natomiast wniesienie odwołania w dniu [...] sierpnia 2010 r., a wiec po ponad roku od dnia w którym decyzja stała się ostateczna uznać należy za dokonane z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 Kpa. Wobec powyższego organ zasadnie na podstawie art. 134 Kpa stwierdził uchybienie do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu postępowanie w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało prawidłowo zgodnie z zasadami zawartymi w przepisach art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa, organy administracji podjęły bowiem wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. W tym miejscu Sąd pragnie podkreślić, iż w przypadku, w którym strona bez własnej winy nie uczestniczyła w postępowaniu, przysługiwać jej będzie wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Sądowi z urzędu jest wiadomym, iż strona z takowym wnioskiem wystąpiła. Decyzja wydana w toku postępowania wznowieniowego była przedmiotem kontroli w sprawie o sygn. IV SA/Po 860/10. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o połączenie spraw wskazać należy, iż zgodnie z art. 111 § 2 Ppsa Sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. W ocenie Sądu między postanowieniem o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a decyzją wydana w toku nadzwyczajnego postępowania nie zachodzi związek uzasadniający ich połączenie do wspólnego rozpoznania. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić