I SA/Sz 850/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Anna Świątek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w S utrzymująca w mocy wcześniejszą decyzję tego organu z 24 września 2009 r. odmawiającą zmiany decyzji odwoławczej Dyrektora Izby Celnej w S z 6 marca 2006 r. w trybie art. 2651 § 1 ustawy z 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.). Przebieg zdarzeń faktycznych i czynności postępowania był następujący: I. W dniach 8 sierpnia 2002 r. i 10 sierpnia 2002 r. na podstawie dwóch odrębnych zgłoszeń celnych [...] zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu części do żelazek. Towar został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu zgodnie ze zgłoszeniem. Po uzyskaniu informacji oraz protokołu UKS z 16 marca 2003 r. wskazujących, że przedmiotowy towar z obu zgłoszeń w istocie stanowił kompletne żelazka w stanie niezmontowanym i powinien być zakwalifikowany do innego kodu PCN 8516 40 100 zgodnie z Regułą 2a Ogólnych Reguł Nomenklatury Scalonej, Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia 9 lipca 2004 r. wszczął postępowanie celem ustalenie stanu faktycznego towarów wg chwili objęcia ich procedurą dopuszczenia do obrotu. Następnie w dniu 15 czerwca 2005 r. Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzję, w której uznał w/w zgłoszenia celne za nieprawidłowe i orzekł, że przedmiotem przewozu były żelazka w stanie niezmontowanym oraz dokonał obliczenia długu celnego według właściwych stawek i podatku VAT. Po rozpoznaniu odwołania Spółki, Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 6 marca 2006 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powyższa decyzji poddana została kontroli sądowej z wynikiem negatywnym dla Spółki, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w S wyrokiem z 31 lipca 2007 r. sygn. akt I SA/Sz 302/06 oddalił skargę Spółki, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 10 września 2008 r. sygn. I CSK 778/07 oddalił skargę kasacyjną Spółki. II. W dniu 20 maja 2008 r. Spółka wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Dyrektora Izby Celnej z 6 marca 2006 r. albo o stwierdzenie jej nieważności. Dyrektor Izby Celnej decyzją z 8 grudnia 2008 r. odmówił wznowienia postępowania wobec upływu 3 letniego terminu z art. 2652 pkt 2 Kodeksu celnego. Odrębną decyzją z 8 grudnia 2008 r. Dyrektor Izby Celnej odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wobec niespełnienia wymagań określonych w art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego. Decyzją ostateczną z 24 kwietnia 2009 r. wydaną w trybie odwoławczym Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy obie w/w decyzje z 8 grudnia 2008 r. III. W dniu 11 maja 2009 r. Spółka wni0osła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej z 6 marca 2006 r. i poprzedzającej ją decyzji I instancji w trybie art. 253 a Ordynacji podatkowej. Postanowieniem z 26 czerwca 2009 r. Dyrektor Izby Celnej odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie. IV. Kolejnym wnioskiem z dnia 1 lipca 2009 r. pełnomocnik Spółki wystąpił o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej z 6 marca 2006 r. w trybie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego z uwagi na interes publiczny i ważnym interes strony, gdyż obciążenie długiem celnym spowodowało utratę płynności finansowej oraz ograniczenie działalności gospodarczej. Decyzją z 24 września 2009 r. Dyrektor Izby Celnej odmówił uchylenia swojej decyzji z 6 marca 2006 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z 15 czerwca 2005 r. uznając, że nie zachodzą przesłanki z art. 2651 § 1 Kodeksu celnego. Po rozpatrzeniu odwołanie Spółki Dyrektor Izby Celnej decyzją z 15 września 2010 r. utrzymał w mocy poprzednią swoją decyzję z 24 września 2009 r. W uzasadnieniu obu tych decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 2651 § 1 Kodeksu celnego warunkiem zastosowania tego przepisu jest, by za wzruszeniem ostatecznej decyzji przemawiał interes publiczny lub ważny interes strony oraz, że nie mogą się temu sprzeciwiać przepisy szczególne. Organ zaznaczył, że w postępowaniu takim nie może mieć miejsca ponowne rozpoznanie sprawy ostatecznie i prawomocnie rozstrzygniętej. Jako ważny interes strony przemawiający za uchyleniem decyzji Spółka podała pogorszenie jej sytuacji finansowej polegającej na utracie płynności finansowej i ograniczeniu działalności gospodarczej. W ocenie organu nie jest to przesłanka ważnego interesu strony, w przeciwnym bowiem razie każda decyzja nakładająca na stronę obowiązki i inne ciężary spełniałaby niemal automatycznie warunki z art. 2651 Kodeksu celnego do uchylenia lub zmiany decyzji, a tak nie jest gdyż przepis ten może być stosowany w nadzwyczajnych okolicznościach niezwiązanych z obciążeniem wynikającym z decyzji. W ocenie organu nie wystąpiła także przesłanka "interesu publicznego" wręcz przeciwnie w interesie państwa jest, by należności budżetowe były regulowane, służą bowiem funkcjonowaniu instytucji państwowych w interesie całego społeczeństwa. Ponadto organ wyjaśnił, że decyzja wydana na podstawie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego ma charakter uznaniowy, wobec czego, w okolicznościach sprawy, organ nie miał obowiązku ani podstaw do uwzględnienia wniosku. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej z 15 września 2010 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z 24 września 2009 r. zarzucając, że wydane zostały z naruszeniem prawa. Przytaczając treść art. 2651 Kodeksu celnego skarżąca podniosła, że uznaniowy charakter uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej nie zwalniał organu do konieczności ponownego zajęcia się sprawą w interesie strony i dokonania wszechstronnej oceny dowodów. Zdaniem skarżącej wadliwość decyzji nakładającej obowiązek przemawia za jej uchyleniem w trybie art. 2651 Kodeksu celnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodna z prawem. Stan faktyczny sprawy, przedstawiony powyżej, jest niesporny, zatem nie wymaga powtórzenia. Spór dotyczy interpretacji art. 2651 § 1 Kodeksu celnego i zasadności odmowy jego zastosowania. Art. 2651 § 1 Kodeksu celnego stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być na jej wniosek lub za jej zgodną uchylona lub zmieniona przez organ celny, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Zasadne jest stanowisko organu, że postępowanie prowadzone w trybie art. 2651 Kodeksu celnego nie ma na celu ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonego już ostateczną i prawomocną (po kontroli sądowej) decyzją. Jest to tryb nadzwyczajny, w którym zmiana lub uchylnie decyzji zależy od spełnienia przesłanki istnienia interesu publicznego lub ważnego interesu strony przemawiających za uchyleniem lub zmiana decyzji wymiarowej. Stanowisko skarżącej, że wadliwość decyzji powinna być uwzględniona w ramach przesłanki interesu publicznego lub ważnego interesu strony, nie ma uzasadnienia prawnego. Kontrola legalności decyzji nakładającej obowiązki odbywa się w trybie odwoławczym i sądowym, co w sprawie miało miejsce, jak również w trybach nadzwyczajnych: wznowienia postępowania, stwierdzenie nieważności, które również były wykorzystane ze skutkiem negatywnym dla strony. Niedopuszczalne zatem było ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy w postępowaniu w trybie art. 2651 Kodeksu celnego, w którym istotne znaczenie mają tylko przesłanki interesu publicznego lub ważnego interesu strony, a nie wadliwości decyzji wymiarowej. Negatywne skutki jakie skarżąca ma ponieść w związku z koniecznością uiszczenia należności wymierzonych decyzja ostateczna – jak trafnie uznano w zaskarżonej decyzji – nie przemawia za przyjęciem istnienia ważnego interesu strony, gdyż jest to następstwo nałożenia obowiązku uiszczenia należności publicznoprawnych zgodnie z prawem, które istniały w chwili zgłoszenia celnego i powinny być rzetelnie zadeklarowane przez stronę, a do wydania decyzji nakładającej taki obowiązek organy celne były zobowiązane przepisami prawa. Za trafne należy uznać stanowisko zaskarżonej decyzji, że ważny interes strony w rozumieniu art. 2651 § 1 Kodeksu celnego musi być na tyle zobiektywizowany oraz usprawiedliwiony, aby mógł stanowić uzasadnioną podstawę do naruszenia zasady trafności decyzji ostatecznej. Przesłanki tej nie spełnia okoliczność, że wykonanie prawomocnej decyzji wymiarowej spowoduje pogorszenie sytuacji finansowej Spółki. Przesłankę interesu publicznego należy rozumieć jako "korzyść służąca ogółowi", zaś dla ogółu nie jest korzystne, aby uchylane były decyzje określane należności celne wynikające z przepisów prawa, których strona nie przestrzegała. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. w wyroku z 28 lutego 2007 r. sygn. I GSK 740/06, w wyroku z 19 września 2008 r. sygn. I GSK 437/08, w wyroku z 4 lutego 2009 r. sygn. I GSK 366/08. Reasumując zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a nieuzasadniona skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy przed sądami administracyjnymi.