III SA/Gd 550/10

Dnia 20 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] z dnia 27 sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wydania wypisu z ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia 12 lipca 2010 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] na rzecz "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 2 lipca 2010 r. do Urzędu Miasta wpłynął A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. o wydanie wypisu z rejestru gruntów dotyczącego nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], działka nr [...], obręb [...], stanowiącej własność M.O. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że przedmiotowy wypis jest niezbędny do wszczęcia i prowadzenia egzekucji z w/w nieruchomości. Prezydent Miasta postanowieniem z dnia 12 lipca 2010 r. wydanym na podstawie art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, art. 20 i art. 24 ust. 3 i ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, § 10 i § 11 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych odmówił wydania żądanego wypisu z rejestru gruntów. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że wnioskodawca zwracający się o wydanie wypisu z ewidencji gruntów jeżeli nie jest właścicielem nieruchomości musi legitymować się interesem prawnym w uzyskaniu wypisu. Złożony wniosek nie zawiera udokumentowania istnienia interesu prawnego, co świadczy wyłącznie o istnieniu interesu faktycznego a nie interesu opartego na normie prawa materialnego. W związku tym brak było podstaw do realizacji złożonego wniosku. W zażaleniu na w/w postanowienie A Sp. z o.o. wniosła o uchylenie wydanego rozstrzygnięcia i wydanie wypisu zgodnie z wnioskiem. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że stanowisko organu I instancji jest bezzasadne gdyż interes prawny wnioskodawcy przejawiający się w woli uzyskania zaspokojenia należnego mu od dłużnika zobowiązania pieniężnego nie budzi żadnych wątpliwości. Wynika to z załączonego do wniosku postanowienia Sądu Okręgowego w G.Nadto, zgodnie z regulacją zawartą w art. 943 ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, przy składaniu w toku egzekucji komorniczej wniosku o dokonanie opisu i oszacowania wierzyciel zobowiązany jest złożyć odpis księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości oraz wypis z rejestru gruntów. Stąd też odmowa wydania stosownego wypisu skutkuje w istocie odebraniem wnioskodawcy przysługującego mu prawa do egzekucji świadczenia pieniężnego zasądzonego prawomocnym orzeczeniem sądu. Po rozpoznaniu w/w zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego Kartograficznego działając w oparciu o art. 123, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, art. 24 ust. 3 i ust. 5 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 913 – 920 ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podtrzymując stanowisko organu I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie wierzyciel może się wykazać jedynie interesem faktycznym a nie interesem prawnym, którego wymaga przepis art. 24 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Nadto wierzyciel w sposób nieuprawniony wykorzystuje postępowanie administracyjne w celu ustalenia nieruchomości dłużnika. Temu celowi służy zaś postępowanie o wyjawienie majątku normowane przepisami Kodeksu postępowania cywilnego. Za słusznością tego stanowiska przemawia również bogate orzecznictwo sądowo - administracyjne. Odmowa wydania żądanego wypisu przez Prezydenta Miasta jest więc w pełni zasadna i zasługuje na aprobatę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A Sp. z o.o. wniosła o uchylenie wydanych w sprawie postanowień i wydanie wypisu z rejestru gruntów zgodnie z wnioskiem. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organy administracji błędnie określiły cel jaki przyświecał wnioskodawcy przy składaniu wniosku o wydanie wypisu. Wierzyciel nie poszukuje bowiem majątku dłużnika (gdyż na podstawie wyciągu z księgi wieczystej ma pełną wiedzę odnośnie nieruchomości) a stara się wykonać obowiązek warunkujący kolejny etap postępowania egzekucyjnego z nieruchomości dłużnika, tj. dokonanie przez komornika opisu i oszacowania przedmiotowej nieruchomości. Odmowa wydania żądanego wypisu skutkuje zaś odebraniem możliwości przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. W myśl art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze stan faktyczny przedmiotowej sprawy jak i obowiązujący w dacie wydania zaskarżonego aktu stan normatywny Sąd doszedł do przekonania, iż skarga zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy na przepis art. 217 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego zgodnie z którym organ administracyjny wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1/ urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2/ osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W rozpatrywanej sprawie żądanie strony skarżącej koncentruje się wokół potwierdzenia przez organ administracji publicznej faktów i stanu prawnego wynikającego z prowadzonego rejestru publicznego - ewidencji gruntów i budynków prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) poprzez wydanie wypisu z rejestru gruntów. Wbrew twierdzeniom organów orzekających w sprawie, wniosek skarżącego z dnia 2 lipca 2010 r. ( data wpływu wniosku do organu) nie zmierzał do poszukiwania majątku nieruchomego dłużnika, ten jest bowiem stronie skarżącej znany. Na okoliczności te wskazywał skarżący w zażaleniu, do czego organ odwoławczy w ogóle się nie odniósł, akceptując stanowisko organu pierwszej instancji w sprawie. Tymczasem, zgodnie z przyjętą w art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego zasadą dwuinstancyjności, konieczne jest by rozstrzygnięcia organów orzekających w obu instancjach zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Stanowiska tego nie zmienia fakt, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia ma charakter postępowania uproszczonego i odformalizowanego, tym niemniej organ przed wydaniem zaświadczenia może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające, o czym stanowi art. 218 § 2 k.p.a. W przypadku postępowania prowadzonego przez organ drugiej instancji jego istota polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy, w tym na kontroli zasadności zarzutów podniesionych w zażaleniu od orzeczenia pierwszoinstancyjnego (art. 138 w zw. z art. 140 i 144 k.p.a.). W niniejszej sprawie rozstrzygnięcie organu odwoławczego takim wymogom nie odpowiada i jako takie wydane zostało z naruszeniem cytowanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przy czym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do przedmiotu postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonego postanowienia należy zauważyć, że strona skarżąca złożyła przedmiotowy wniosek wskazując, że wypis z rejestru gruntów jest jej niezbędny do wszczęcia i prowadzenia egzekucji z przedmiotowej nieruchomości. Obowiązek dołączenia do wniosku takiego wypisu wynika z treści art. 943 § 1 pkt 1 k.p.c., który stanowi m.in. że przy wniosku o dokonanie opisu i oszacowania wierzyciel powinien złożyć odpowiedni wyciąg jeżeli nieruchomość jest objęta katastrem nieruchomości. Z odpowiednio stosowanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wydawania zaświadczeń oraz art. 24 ust. 3 w zw. z art. 24 ust. 2 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że jeśli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, to osoba która, w związku z treścią takiego przepisu ubiega się o wydanie wypisu i wyrysu z operatu ewidencyjnego winna takie poświadczenie uzyskać. Taki wniosek wynika z brzmienia art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a., który w takich przypadkach "nakazuje" wydać odpowiednie poświadczenie. Wynika z powyższego, że w sytuacji, gdy obowiązek dołączenia do wniosku o opis i oszacowanie nieruchomości w sądowym postępowaniu egzekucyjnym wypisu z ewidencji gruntów i budynków wynika z przepisu prawa, osoba domagająca się z powołaniem na ten przepis takiego wypisu od organu prowadzącego taką ewidencję winna go uzyskać. Na marginesie należy zauważyć, że w orzecznictwie oraz doktrynie przyjmuje się, że interes prawny nie zachodzi z reguły, gdy zainteresowany może na innej drodze osiągnąć w pełni ochronę swoich praw. W przypadku czynności koncentrujących się wokół cywilnego postępowania egzekucyjnego właściwy jest komornik i w pewnych sytuacjach sąd powszechny, jako organy egzekucyjne. Skarżący może bowiem realizować swoje prawa poprzez inicjację stosownych postępowań dotyczących stanu majątku dłużników w trybie przepisów k.p.c. Taka sytuacja nie występuje jednak w sprawie będącej przedmiotem rozpatrzenia, bowiem jedynym organem mogącym dostarczyć skarżącej informacje w postaci wypisu z ewidencji gruntów jest organ ją prowadzący, w tym stanie rzeczy nie można stwierdzić, że możne ona je uzyskać w inny sposób. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazania co do dalszego toku postępowania wynikają z powyższych rozważań. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.