I OSK 1743/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska (spr.), Sędzia NSA Anna Lech, Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski, Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk, po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2011 . sygn. akt I SA/Wa 2425/10 w sprawie ze skargi J.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Płocku z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 4 lutego 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 2425/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2010 r. nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta Miasta Płock z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w sprawie przyznania J. D. zasiłku celowego w wysokości 100 zł na zakupy żywnościowe w miesiącu październiku 2010 r. Organy wyjaśniły, iż J. D. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zamieszkuje samotnie, od 18 czerwca 2010 r. utracił status osoby bezrobotnej na okres 120 dni z uwagi na to, że nie podjął żadnej z proponowanych prac społeczno-użytecznych. Ponadto ustalone zostało, że we wrześniu 2010 r. średnia wysokość zasiłków celowych wyniosła 100 zł, kwota na ten cel wyniosła 232 500 zł, a 1582 osoby otrzymały pomoc, zaś we wrześniu 2010 r. łączna pomoc dla J. D. wyniosła 250 zł. Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że decyzja w sprawie zasiłku celowego jest wydawana w ramach tzw. uznania administracyjnego i działając w tych ramach, na tle ustalonego stanu faktycznego, organy uznania tego nie przekroczyły, gdyż wzięły pod uwagę wszystkie okoliczności, które miały w sprawie istotne znaczenie, a merytoryczne rozstrzygniecie uzasadniły wyczerpująco. Reprezentowany przez radcę prawnego, przydzielonego z urzędu, J. D. wniósł skargę kasacyjną od wskazanego na wstępie wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie i zarzucając naruszenie prawa materialnego, art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, poprzez błędne wyinterpretowanie z niego normy prawnej o charakterze całkowicie uznaniowym, przy jednoczesnym nieuwzględnieniu przez organy obu instancji w postępowaniu administracyjnym ani sądowoadministracyjnym, iż zachodziła niemożność przyznania świadczenia w wysokości umożliwiającej życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), dalej "ustawa o pomocy", przez jego błędną wykładnię. Artykuł 39 ust. 2 ustawy o pomocy stanowi, że zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Z przepisu tego wyraźnie wynika, że zasiłek celowy jest przyznawany w ramach tzw. "uznania administracyjnego", jak to słusznie zaznaczyły zarówno organy jak i Wojewódzki Sąd. Na taką formę działania wskazuje właśnie sformułowanie "może być przyznany". W przepisach poprzedzających regulację dotyczącą zasiłku celowego, zawartą w art. 39 do 41, a odnoszących się do zasiłku np. stałego art. 37, czy okresowego art. 38 ustawodawca nie używa zwrotu "może być przyznany", ale "przysługuje", co oznacza, że osoba lub rodzina spełniająca kryterium przewidziane w tych przepisach zasiłek otrzymuje. Służy jej zatem prawo do tego zasiłku nie z woli organu, ale ustawodawcy, nadto w wysokości również określonej przepisami. Zasiłek celowy natomiast zostaje przyznany z woli organu pomocy społecznej, w wysokości lub formie też uzależnionej od oceny tego organu. Działanie w ramach uznania administracyjnego przyznawania zasiłku celowego nie oznacza oczywiście całkowitej dowolności organu. Jest on związany bowiem z jednej strony wymogami zawartymi w przepisach regulujących kwestię tego zasiłku, z drugiej potrzebami ubiegającego się o zasiłek i własnymi możliwościami, na które składają się posiadane środki finansowe i liczba osób koniecznych do objęcia opieką. Z akt sprawy wynika, iż przyznanie J. D. zasiłku celowego na zakup żywności spełniało ww. kryteria. Zgodzić należy się z oceną Wojewódzkiego Sądu, że organy pomocy społecznej wzięły pod uwagę wszystkie istotne okoliczności – cel świadczenia, sytuację ubiegającego się, swoje możliwości, a wydane rozstrzygniecie wynika z ustalonego stanu sprawy. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O wynagrodzeniu pełnomocnika skarżącego ustanowionego z urzędu orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.