II SA/Gd 371/10
WyrokWSA w Gdańsku2011-01-20
Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Janina Guść, Mariola Jaroszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło umorzyć postępowanie odwoławcze w sprawie warunków zabudowy w formie postanowienia, a także czy właściciele działek sąsiadujących z terenem inwestycji mają przymiot strony w takim postępowaniu?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rażąco naruszyło prawo, umarzając postępowanie odwoławcze w formie postanowienia zamiast decyzji, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia. Ponadto, właściciele działek bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji, nawet jeśli działka sąsiednia jest oddzielona drogą będącą własnością inwestora, mają przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.Stan faktyczny
Burmistrz Miasta wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji budowy budynku usługowo-mieszkalnego na działkach w J. G. M. i H. L. złożyli odwołanie, kwestionując decyzję i podnosząc, że nie są stroną postępowania, gdyż ich działka nie graniczy bezpośrednio z działkami inwestorów, oddziela je droga. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że M. i H. L. nie mają przymiotu strony. M. L. wniosła skargę do WSA w Gdańsku, domagając się stwierdzenia nieważności postanowienia Kolegium i uchylenia decyzji Burmistrza.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, określił, że postanowienie nie może być wykonane oraz zasądził od Kolegium na rzecz skarżącej kwotę 774 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Protokolant Sekretarz Sądowy Dorota Kotlarek po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 19 marca 2007 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. określa że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w na rzecz skarżącej M. L. kwotę 774 (siedemset siedemdziesiąt cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Burmistrz Miasta, po rozpatrzeniu wniosku D. i W. W., decyzją z dnia 3 stycznia 2007 r. Nr [...] ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowo - mieszkalnego na terenie działek o nr [...] i [...] położonych przy ul. T. w J. G.
M. i H. L. złożyli odwołania domagając się uchylenia decyzji Burmistrza Miasta. Zarzucili, iż w niniejszej sprawie została wydana już wcześniej decyzja administracyjna ustalająca warunki zabudowy a wszczęcie przedmiotowego postępowania nastąpiło przed rozpatrzeniem odwołania przez Kolegium od tej decyzji. W nowej decyzji Urzędu Miasta radykalnie zmieniono warunki zabudowy.
D. i W. W. pismem z dnia 9 lutego 2007 r. ustosunkowali się do odwołania podnosząc wobec skarżących zarzut braku przymiotu strony przedmiotowego postępowania, bowiem M. i H. L. nie są ani właścicielami ani użytkownikami wieczystymi żadnej z działek bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji, są natomiast właścicielami działki, która leży w sąsiedztwie działki oznaczonej nr [...] (droga) i dopiero ta działka leży w bezpośrednim sąsiedztwie działek [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazując jako podstawe prawną art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 28 i art. 105 § 1 kpa oraz w związku z art. 59, art. 61, art. 64 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717), postanowieniem z dnia 19 marca 2007 r. sygn. akt [...] umorzyło postępowanie odwoławcze.
Kolegium wyjaśniło, iż zgodnie z art. 127 § 1 kpa uprawnienie do złożenia odwołania od orzeczenia organu administracji publicznej pierwszej instancji przysługuje tylko stronie w rozumieniu art. 28 kpa, a zatem osobie, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy odwołanie lub gdy żąda ona od organu czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie "interes prawny" nie zostało zdefiniowane w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z poglądami zawartymi w doktrynie, a także w orzecznictwie w bezpośrednim znaczeniu pojęcie to oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa to interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego i musi on dotyczyć sfery prawnej danego podmiotu. Brak bezpośredniego wpływu na sferę prawną podmiotu nie pozwala na uznanie takiego podmiotu za stronę. Postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku konkretnego podmiotu w tym sensie, że w wyniku takiego postępowania wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub gdy rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach jednego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki innego podmiotu
W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu prowadzonym przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., przyjmowane było, iż do kręgu stron takich postępowań należą poza podmiotem zainteresowanym uzyskaniem danej decyzji (wnioskodawcą inwestorem) właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości wchodzących do obszaru na którym realizowana jest inwestycja oraz właściciele lub użytkownicy wieczyści gruntów położonych w najbliższym otoczeniu realizowanej inwestycji, tj. bezpośrednich jej sąsiadów. Natomiast właściciele lub użytkownicy wieczyści gruntów dalej położonych tylko wtedy o ile zamierzona inwestycja dotyczyła ich bezpośrednio "wywołując dla nich uciążliwe skutki" (vide: uchwała 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2005 r. sygn. VI SA 13/95-ONSA 1995, Nr 4, poz. 154, uchwała 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 1995 r. sygn. VI SA 20/95 - ONSA 1996, Nr 2, poz. 54, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 września 2001 r. sygn. IV SA 594/99). W uzasadnieniach wskazanych wyżej uchwał i wyroku w sposób jednoznaczny stwierdzono, że interes prawny do uczestnictwa na prawach strony w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu musi być rozumiany jako interes oparty na przepisach prawa materialnego ("mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby"). Interes faktyczny przejawiający się zainteresowaniem sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy, nie poparty konkretnym przepisem prawa materialnego, mogącym stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracyjnego, nie uzasadniał uczestnictwa na prawach strony w danym postępowaniu administracyjnym.
Na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy Kolegium ustaliło, iż żadna z nieruchomości, której dotyczy przedmiotowa decyzja, nie graniczy bezpośrednio z nieruchomością, której właścicielami są M. i H. L. tj. z działką o nr [...]. Z dokumentacji geodezyjnej włączonej do akt sprawy wynika, że nieruchomość odwołujących się nie przylega bezpośrednio do nieruchomości, na których ma być realizowana inwestycja albowiem oddziela je droga.
Uznając, że M. i H. L. nie są stroną przedmiotowego postępowania w rozumieniu art. 28 kpa Kolegium uznało, że postępowanie odwoławcze należy uznać za bezprzedmiotowe.
Dodatkowo Kolegium wyjaśniło, iż przedmiotowa sprawa nie została rozstrzygnięta wcześniej decyzją administracyjną. Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na podstawie nowego wniosku, który dotyczy innego terenu i budowy, a nie rozbudowy obiektu, wobec czego nie można mówić o tożsamości sprawy .
M. L. – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, domagając się stwierdzenia jego nieważności ewentualnie jego uchylenia oraz uchylenia decyzji Burmistrza Miasta z dnia 3 stycznia 2007 r. nr [...].
Pełnomocnik zarzucił, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 3 kpa w związku z art. 105 § 1 kpa poprzez rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania odwoławczego w formie postanowienia, a nie w formie decyzji. Rażące naruszenie prawa poprzez orzeczenie w niewłaściwej formie winno skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonego postanowienia, ewentualnie jego uchyleniem.
Zarzucono również w skardze naruszenie art. 28 kpa w związku z art. 59, art. 61, art. 64 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez odmowę przyznania skarżącej przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o warunkach zabudowy. Działka małżonków L. (nr [...]) znajduje się w sąsiedztwie działek, na których ma być zrealizowana inwestycja. Brali oni udział w postępowaniu przed organem I instancji zakończonym wydaniem decyzji ustalającej warunki zabudowy. Zdaniem pełnomocnika nie budzi wątpliwości oddziaływanie projektowanej zabudowy na działkę skarżącej i jej męża. Na działce nr [...] posadowiony jest budynek spełniający funkcję użytkową, wybudowany zgodnie z istniejącą w okolicy koncepcją architektoniczno – urbanistyczną. Budynek ten pełni funkcję gospodarczą, służy jako obiekt pensjonatowy, w którym część pokoi zrealizowana jest po stronie budynku, zwróconej w stronę działki, na której ma zostać zrealizowana inwestycja. Po tej stronie są też balkony zlokalizowane na wyższych kondygnacjach. Zrealizowanie inwestycji w sposób przewidziany w decyzji o warunkach zabudowy zasłoni budynek skarżącej, zasłoni widok w stronę morza ale także zacieni budynek skarżącej.
Działka nr [...] jest najbliższą zabudowaną działką w stosunku do działek nr [...]. Nie graniczą one ze sobą bezpośrednio, gdyż pomiędzy nimi znajduje się działka nr [...], która w rejestrze gruntów figuruje jako droga. Charakterystyka działki [...] wskazuje, iż nie jest możliwe jej zabudowanie w taki sposób aby stanowiła punkt odniesienia i była brana pod uwagę przy rozważaniu kwestii architektonicznej i urbanistycznej kontynuacji zabudowy działek o nr [...].
W dalszej części skargi poniesione zostały argumenty odnoszące się do wadliwości decyzji organu I instancji, która zdaniem strony skarżącej powinna został objęta kontrolą Sądu z uwagi na treść przepisu art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Nadto Kolegium wyjaśniło, iż nazwanie orzeczenia "postanowieniem" stanowi oczywistą omyłkę pisarską albowiem w istocie jest to decyzja, o czym świadczy m.in. wskazana podstawa prawna rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 26 września 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 405/07 zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi M. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 marca 2007 r. Nr [...], ze względu na śmierć uczestnika postępowania J. R. Po ustaleniu spadkobierców, postanowieniem z dnia 17 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Gd 405/07 postępowanie zostało podjęte.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Stosownie do treści art. 2 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), dalej p.p.s.a. sąd nie jest związany (w granicach sprawy) zarzutami i wnioskami skargi. Nadto według treści art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd_@KON@_ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Kontrolując w świetle przywołanych wyżej kryteriów legalność zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdza, iż narusza ono prawo w sposób uzasadniony przyczyną określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, co uzasadnia stwierdzenie jego nieważności.
Sąd podzielił zarzut strony skarżącej, że zaskarżone postanowienie rażąco narusza przepis art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Rozstrzygnięcie Kolegium podjęte zostało na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, który spośród zamkniętego katalogu decyzji wydawanych przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 kpa przewiduje możliwość wydania przez ten organ decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze. Przepis ten nie stanowi samodzielnej podstawy umorzenia postępowania (odwoławczego), przesłanek bezprzedmiotowości tego postępowania upatrywać należy na gruncie art. 105 kpa. Umorzenie postępowania, o którym mowa w art. 138 § 1 pkt 2 lub pkt 3 kpa dotyczy tej samej instytucji określonej w art. 105 § 1 kpa, chociaż odnosi się do różnych faz postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2002 r., sygn. akt IV SA 752/2000, Baza orzeczeń LexPolonica nr 356529). Przyczyną umorzenia postępowania odwoławczego może być zatem w szczególności: cofnięcie odwołania (art. 137 kpa), złożenie odwołania przez osobę niemającą przymiotu strony w postępowaniu (art. 127 § 1 kpa), brak rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, wobec którego złożono odwołanie.
Z treści uzasadnienia i wywodów organu odnoszących się do art. 28 kpa wynika, że umorzenie postępowania odwoławczego nastąpiło wskutek ustalenia przez organ II instancji, że skarżący nie jest stroną przedmiotowego postępowania. Należy zauważyć, że forma rozstrzygnięcia w sposób jednoznaczny wynika z treści przywołanego wyżej przepisu art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Również wskazany jako podstawa prawna przepis a_@KON@_rt. 105_@POCZ@__@KON@_ § 1 kpa przewiduje, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Jeżeli zatem organ odwoławczy powołując się na wymienione wyżej przepisy wydaje rozstrzygnięcie w formie innej, niż przewidziana w ustawie, w ocenie Sądu w sposób rażący narusza wskazane wyżej przepisy postępowania. Nie jest przy tym przekonywające wyjaśnienie Kolegium zawarte w odpowiedzi na skargę, iż jest to jedynie "omyłka pisarska", a argumentem na jego poparcie miałoby być przepisy wskazane jako podstawa prawna. Właśnie wskazanie wymienionych przepisów, a jednocześnie umorzenie postępowania odwoławczego w formie postanowienia, stanowi o rażącym naruszeniu prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), występuje bowiem rozbieżność między treścią przepisu a rozstrzygnięciem. "Oczywista omyłka pisarska" uzasadniałaby podjęcie trybu określonego w art. 113 § 1 kpa, jednakże wadliwości, o których mowa w tym przepisie, uzasadniające sprostowanie, powinny cechować się z jednej strony oczywistością (por. wyrok NSA z 11 sierpnia 1999 r., sygn. akt II SA 1072/99, Baza orzeczeń LEX nr 46235), z drugiej zaś powinny być nieistotne (por. wyrok NSA Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z 22 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Ka 2714/95, LexPolonica nr 327563 – Prawo Gosp. Z 1998 r., nr 3, poz. 33). W przedstawionych okolicznościach, ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, mamy do czynienia z niewłaściwym rozstrzygnięciem, a nie omyłką pisarską.
Rozważając następnie sprawę umorzonego postępowania odwoławczego pod kątem merytorycznym Sąd wskazuje, że kwestionowane rozstrzygnięcie Kolegium narusza również przepisy prawa materialnego - art. 28 kpa w związku z art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, z późn. zm.) poprzez przyjęcie, iż oboje odwołujący – M. L. oraz H. L. nie mają przymiotu strony postępowania administracyjnego toczącego się z wniosku D. i W. W. o ustalenie warunków zabudowy.
M. i H. małżonkowie L. byli stronami postępowania przed organem I instancji oraz adresatami decyzji Burmistrza Miasta z dnia 3 stycznia 2007 r. Nr [...]. Złożyli odwołania od wskazanej decyzji, zachowując ustawowy termin do jego wniesienia, przewidziany w art. 129 § 2 kpa (vide: zawiadomienie o wszczęciu postępowania, adresaci wymienieni w decyzji I instancji, w aktach administracyjnych I instancji, odwołania w aktach II instancji). O ile możliwe byłoby badanie interesu prawnego w niniejszym postępowaniu w oparciu o definicję strony zawartą w art. 28 kpa, to jednak zarówno zasadność tego badania przez Kolegium w okolicznościach niniejszej sprawy, jak i wnioski wyprowadzone przez ten organ są błędne.
Zgodnie z dyspozycją art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie "interesu prawnego", na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym ustala się według norm prawa materialnego, ma swoje źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy i stanowiących podstawę prawną jej rozstrzygnięcia, zarazem ściśle związaną z przedmiotem prowadzonego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1993 r., sygn. akt I SA 1719/92, OSP 1994/10 poz. 199). Nie ulega wątpliwości, że przymiot strony postępowania administracyjnego w sprawie warunków zabudowy przysługuje, poza inwestorem (oraz właścicielem działki inwestowanej, jeśli jest to inny podmiot niż inwestor), właścicielom (użytkownikom wieczystym) działek sąsiadujących z przewidywanym terenem inwestycji. Kwestę tę przesądziło utrwalone już orzecznictwo sądów administracyjnych, do którego odwołuje się także Kolegium (por. uchwały składu 5 sędziów NSA z dnia 25 września 1995 r., sygn. akt VI SA 13/95, oraz z dnia 4 grudnia 1995 r., sygn. akt IV SA/ 20/95, ONSA z 1995 r., Nr 4, poz. 154), funkcjonujące już w poprzednim stanie prawnym regulowanym ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139, z późn. zm.). Stanowisko to zachowuje aktualność w obecnym stanie prawnym, nie oznacza jednak, iż judykatura w ten sposób wyłączyła legitymację prawną w tym postępowaniu dla innych podmiotów, właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości niesąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji. Zwrócić należy uwagę na treść art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Przytoczony przepis dotyczy naruszenia interesu prawnego osoby trzeciej na skutek ustalenia warunków zabudowy lub warunków lokalizacji celu publicznego na rzecz innych osób lub jednostek organizacyjnych. W aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, że o przymiocie strony w sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu innych poza inwestorem osób, decydują okoliczności konkretnej sprawy związane z rodzajem, rozmiarem oraz stopniem i zakresem uciążliwego oddziaływania zamierzonej inwestycji na otoczenie. W każdej zatem sprawie o ustalenie warunków zabudowy organ wydający decyzję, ustalając krąg osób, które mają interes prawny w sprawie, musi badać, czy - a jeśli tak, to jak daleko sięgać będzie oddziaływanie planowanej inwestycji oraz jej charakter (por. m.in. wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 683/09, LexPolonica nr 2238251, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 470/10, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 30 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 115/07, dostępne w Internecie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że stronami tego postępowania mogą być, zależnie od konkretnych okoliczności, także właściciele nieruchomości niesąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji. Zwrócić przy tym należy uwagę na treść art. 52 ust. 1 i 2 (w związku z art. 64) ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. U_@POCZ@_Art. 52.
1.
_@KONstalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego jak i warunków zabudowy następuje na wniosek inwestora._@POCZ@_ Wniosek taki zawiera w szczególności _@KON@określenie granic terenu objętego wnioskiem, przedstawionych na kopii mapy zasadniczej obejmującej teren, którego wniosek dotyczy, i obszaru, na który ta inwestycja będzie oddziaływać. Pojęcie "oddziaływania" trzeba rozumieć szeroko, jako oddziaływanie faktyczne na wszystkie elementy środowiska, a także na nieruchomości sąsiednie, w szerokim rozumieniu tego sąsiedztwa (por. Z. Niewiadomski, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2004, str. 407-409).
Przenosząc powyższe rozważania grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że do wniosku inwestorów dołączona została mapa do celów informacyjnych obejmująca teren planowanej inwestycji oraz działki znajdujące się w najbliższym sąsiedztwie. Z mapki oraz informacji z rejestru gruntów wynika niespornie, że działki nr [...] (własność małżonków W.) sąsiadują z działką nr [...] M., H.i O. L. przez działkę drogową (nr [...]), niebędącą drogą publiczną, również stanowiącą własność inwestorów (vide: wniosek oraz informacja z rejestru gruntów w aktach administracyjnych I instancji). Niezależnie zatem od przedstawionych wyżej rozważań, w tej sytuacji należy przyjąć, iż w istocie sąsiedztwo między terenem inwestycji a działką skarżącej jest bezpośrednie, skoro "przedzielająca" je, wąska działka drogowa również jest własnością inwestorów. Wpływ planowanej inwestycji na nieruchomość skarżącej jest w ocenie Sądu oczywisty, bezpośredni i nie wymagał szczególnego badania, czy przedmiotowa działka pozostaje w obszarze uciążliwości planowanej inwestycji. W konsekwencji badanie u odwołujących legitymacji strony w postępowaniu odwoławczym było zbędne i nieuprawnione.
Niemniej, w kontekście powyższych rozważań trzeba też zauważyć, że rozstrzygnięcie Kolegium zapadło z naruszeniem innych przepisów postępowania – art. 6 i 7 kpa, statuujących zasadę praworządności, art. 8 - zasadę pogłębiania zaufania i art. 11 - zasadę przekonywania oraz art. 77 (w powiązaniu z art. 7) nakładającego obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, a także art. 107 § 3 kpa, zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne powinno zawierać wskazanie faktów, na których organ oparł się wydając decyzję. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium przytoczyło jedynie ogólnikowe rozważania teoretyczne odnoszące się do definicji strony w rozumieniu art. 28 kpa, z przytoczeniem niedostatecznie rozumianego orzecznictwa wydanego na tle postępowania w sprawie warunków zabudowy. Jako jedyny argument przemawiający za oceną braku przymiotu strony przyjęto brak bezpośredniego sąsiedztwa działki M. i H. L. (nr [...]) w stosunku do działek inwestowanych (nr [...]). Tymczasem, skoro organ II instancji, w przeciwieństwie do organu I instancji, ocenia, iż określony podmiot nie ma przymiotu strony, kierując się wskazanymi wyżej zasadami powinien wykazać się dużo większą starannością dla uzasadnienia takiej oceny. Kolegium zaś nie podjęło nawet próby ustalenia zakresu oddziaływania przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego na działkę nr [...], nie zanalizowało w ogóle zebranego materiału dowodowego, zajmując pochopne i niczym nieusprawiedliwione w okolicznościach niniejszej sprawy stanowisko.
Zasadnie wskazuje się w skardze, że działka nr [...] jest najbliższą zabudowaną działką w stosunku do działek nr [...], a charakterystyka działki drogowej, nr [...] wskazuje, iż nie jest możliwe jej zabudowanie w taki sposób, aby stanowiła punkt odniesienia i była brana pod uwagę przy rozważaniu kwestii architektonicznej i urbanistycznej kontynuacji zabudowy działek o nr [...]. Skarżąca wskazuje również na okoliczność, iż na jej działce usytuowany jest budynek użytkowy (pensjonat) z oknami i balkonami w części zwróconymi w stronę działek inwestowanych. Planowana zabudowa, bez względu na wąski teren tylko formalnie przedzielający działkę nr [...] od działek nr [...], może wpływać na sposób wykonywania prawa własności przez skarżącą. Przedstawione okoliczności oraz charakterystyka przedsięwzięcia określona w decyzji z dnia 13 stycznia 2007 r. wskazują na to, że działka nr [...] pozostaje w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji jako sąsiadująca najbliżej, a jej właściciele mają interes prawny, wynikający z uprawnień właścicielskich (regulowanych normą prawa cywilnego – art. 140 kc), do uczestniczenia jako strona w postępowaniu w sprawie warunków zabudowy, kształtującym sposób korzystania z nieruchomości.
Niezależnie zatem od wadliwości zaskarżonego postanowienia skutkującego koniecznością stwierdzenia jego nieważności, rozstrzygnięcie to narusza wymienione wyżej przepisy prawa materialnego i procesowego w sposób tak istotny, że podlegałoby wyeliminowaniu z obrotu prawnego również z innych przyczyn, niż podniesione na wstępie.
Z powyższych względów zarzuty skargi mają usprawiedliwione podstawy. Odnosząc się następnie do tych zarzutów, które są związane z prawidłowością decyzji I instancji i żądaniem uchylenia tej decyzji przez sąd wskazać należy, że konsekwencją ustalenia, iż skarżąca nie jest stroną w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i umorzenia postępowania odwoławczego, jest brak merytorycznego badania sprawy zakończonej decyzją z dnia 3 stycznia 2007 r. Nr [...]. W związku z powyższym nie jest możliwa kontrola sądowa opisanej wyżej decyzji organu I instancji, gdyż nie pozostaje ona w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Granice "sprawy", o której mowa w art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., wyznacza istota stosunku administracyjnoprawnego podlegającego załatwieniu danym, skarżonym rozstrzygnięciem. W niniejszym przypadku sprawą, o której mowa w tych przepisach, jest wyłącznie umorzenie postępowania odwoławczego z przyczyn podmiotowych, zamykające drogę merytorycznego rozpatrzenia odwołania, to zaś oznacza niedopuszczalność kontroli decyzji I instancji rozstrzygającej sprawę merytorycznie. Na marginesie Sąd zauważa, iż odmienna interpretacja, zgodna z żądaniem skargi, polegająca na objęciu kontrolą i wyrokiem decyzji I instancji, poza naruszeniem przepisu art. 135 p.p.s.a. byłaby równoznaczna z pozbawieniem organu odwoławczego kontroli instancyjnej, tymczasem stronie w postępowaniu administracyjnym ustawodawca zagwarantował dwuinstancyjność tego postępowania (art. 78 Konstytucji RP i art. 15 kpa). Z powyższych przyczyn Sąd nie odnosi się do tych zarzutów skargi, które kwestionują merytoryczną prawidłowość decyzji podjętej przez Burmistrza Miasta. Natomiast prawna zasadność tej decyzji w związku z wniesionymi odwołaniami będzie przedmiotem rozważań i oceny Kolegium w ponowionym postępowaniu.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 p.p.s.a., ustalając, że na zasądzoną należność składa się wpis sądowy w wysokości 500 zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego wraz z kosztami opłaty od pełnomocnictwa w kwocie 274 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło