I SA/Wa 1106/10

WyrokWSA w Warszawie2011-01-21

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Jolanta Dargas, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami kraju w części dotyczącej zabudowań, których powierzchni nie udało się udokumentować w sposób przewidziany ustawą?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły potwierdzenia prawa do rekompensaty za część zabudowań, których powierzchni nie udało się udokumentować zgodnie z wymogami ustawy o realizacji prawa do rekompensaty. Ustawa precyzyjnie określa dopuszczalne dowody potwierdzające rodzaj i powierzchnię nieruchomości, a brak spełnienia tych wymogów, mimo podjętych przez organy działań, uzasadnia odmowę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami Polski, w części obejmującej zabudowania gospodarcze w folwarkach L. i K., których powierzchni nie udało się udokumentować. Strony wniosły o potwierdzenie prawa do rekompensaty, dołączając m.in. wyrok sądu stwierdzający pozostawienie posiadłości. Organy administracji (Wojewoda, Minister Skarbu Państwa) odmówiły potwierdzenia prawa do rekompensaty za te konkretne zabudowania, wskazując na brak wymaganych przez ustawę dowodów dotyczących ich powierzchni. Skarżący zarzucili organom powierzchowne i stronnicze rozpatrzenie sprawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant st, insp. Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi A. L., M. L. i E. C. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] kwietna 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] odmawiającą B. L. i A. L. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. L., B. L. i A. L. nieruchomości obejmującej folwarki: S., L. z K., powiat [...], województwo [...], obecnie B. - w części obejmującej zabudowania wchodzące w skład tej nieruchomości, w zakresie w którym nie udokumentowano ich powierzchni. Zaskarżoną decyzję wydano w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy. Wnioskami z dnia 20 lipca 2004 r. i 15 maja 2004 r. B. L. i A. L. wystąpili do Wojewody [...] o potwierdzenie prawa do wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Do wniosku dołączyli oryginał odpisu wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia [...] grudnia 1996r. sygn. akt [...] stwierdzającego, że B. L. i J. L. w związku z działaniami wojennymi w latach 1939-1945 pozostawili na obszarze nie wchodzącym w skład Państwa Polskiego, posiadłości ziemskie: a) Folwark S., powiat S., województwo [...], obejmujący: -[...] hektarów ziemi ornej; * [...] hektarów łąk i pastwisk; * [...] hektarów ogrodów i sadów; * [...]hektary terenu zabudowanego; * [...] hektarów lasu; * [...] odnowiony, drewniany z zapleczem kuchennym o powierzchni [...]; -dom z [...] mieszkaniami służbowymi, drewniany, po remoncie, o powierzchni [...]metrów kwadratowych; * stodołę murowaną o powierzchni [...] metrów kwadratowych; * stajnię w części murowaną o powierzchni [...] metrów kwadratowych; * oborę drewnianą, po remoncie o powierzchni [...] metrów kwadratowych; * inne zabudowania gospodarce jak spichrz, chlewnia, kurniki, owczarnia o łącznej powierzchni [...] metrów kwadratowych; b) Folwark L., powiat S., województwo [...], obejmujący: * [...] ziemi ornej; * [...] hektarów łąk, pastwisk i nieużytków; * [...] hektarów lasów; * [...] hektarów sadów; * dom mieszkalny o powierzchni [...]metrów kwadratowych, jednokondygnacyjny, drewniany, otynkowany, w pełni wyposażony w meble i sprzęty domowe, z zapleczem kuchennym, lokalnym wodociągiem i kanalizacją; * mieszkania służbowe /czworaki/ dwa budynki o łącznej powierzchni [...] metrów kwadratowych [...] mieszkań dwuizbowych; * dwie stodoły /na zboże i siano/; * obora na [...] sztuk bydła; * stajnia na [...] sztuk koni; * chlewnia na około [...] sztuk trzody chlewnej; * spichrz; * lodownia; * mleczarnia; * wędzarnia; - inne niezbędne pomieszczenia konieczne do prowadzenia gospodarki mleczno- hodowlanej; c) Folwark K. położony w obrębie folwarku L. obejmujący: * dom mieszkalny o powierzchni [...] metrów kwadratowych, drewniany, otynkowany o sześciu pokojach umeblowanych z zapleczem kuchennym; * stodołę; * oborę na [...] sztuk bydła, * owczarnię; * stajnię; * chlewnię; * młyn wodny J., budynek częściowo murowany o łącznej powierzchni [...], złożony z części mieszkalnej o powierzchni [...] metrów kwadratowych oraz przemysłowej o powierzchni [...] metrów kwadratowych, wyposażenie części przemysłowej we wszystkie urządzenia do przemiału zboża z nowoczesną metalową turbiną; * staw rybny o powierzchni [...] hektary, oraz inne dokumenty potwierdzające ich prawo do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Po rozpoznaniu tych wniosków Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] potwierdził prawo do rekompensaty za: a) Folwark S., powiat S., województwo [...], obejmujący: * [...] hektarów ziemi ornej; * [...] hektarów łąk i pastwisk; * [...] hektarów ogrodów i sadów; * [...] hektary terenu zabudowanego; * [...] hektarów lasu; * dom [...] odnowiony, drewniany z zapleczem kuchennym o powierzchni [...] metrów kwadratowych; * dom z sześcioma mieszkaniami służbowymi, drewniany, po remoncie, o powierzchni [...] metrów kwadratowych; * stodołę murowaną o powierzchni [...] metrów kwadratowych; * stajnię w części murowaną o powierzchni [...] metrów kwadratowych; * oborę drewnianą, po remoncie o powierzchni [...] metrów kwadratowych; * inne zabudowania gospodarce jak spichrz, chlewnia, kurniki, owczarnia o łącznej powierzchni [...] metrów kwadratowych; b) Folwark L., powiat S., województwo [...], obejmujący: * [...] hektarów ziemi ornej; * [...] hektarów łąk, pastwisk i nieużytków; * [...] hektarów lasów; * [...] hektarów sadów; - [...] dom mieszkalny o powierzchni [...] metrów kwadratowych, jednokondygnacyjny, drewniany, otynkowany, w pełni wyposażony w meble i sprzęty domowe, z zapleczem kuchennym, lokalnym wodociągiem i kanalizacją; * mieszkania służbowe [...] dwa budynki o łącznej powierzchni [...] metrów kwadratowych 9 mieszkań dwuizbowych; c) Folwark K. położony w obrębie folwarku L. obejmujący: * dom mieszkalny o powierzchni [...] metrów kwadratowych, drewniany, otynkowany o sześciu pokojach umeblowanych z zapleczem kuchennym; * młyn wodny J., budynek częściowo murowany o łącznej powierzchni [...] metrów kwadratowych, złożony z części mieszkalnej o powierzchni [...] metrów kwadratowych oraz przemysłowej o powierzchni [...] metrów kwadratowych, wyposażenie części przemysłowej we wszystkie urządzenia do przemiału zboża z nowoczesną metalową turbiną; * staw rybny o powierzchni [...] hektary. Decyzja ta została doręczona stronom, które nie wniosły odwołania - w związku z czym stała się ostateczna. Ponieważ powyższa decyzja nie zawierała rozstrzygnięcia co do następujących składników: - w folwarku L.; dwóch stodół /na zboże i siano/, obory na [...]sztuk bydła, stajni na [...]sztuk koni, chlewni na około [...]sztuk trzody chlewnej, spichrza, lodowni, mleczami, wędzarni i innych niezbędnych pomieszczeń koniecznych do prowadzenia gospodarki mleczno-hodowlanej, - w folwarku K. położonym w obrębie folwarku L.; stodoły, obory na [...] sztuk bydła, owczarni, stajni, chlewni wzniesionych na pozostawionej nieruchomości, konieczne było wydanie rozstrzygnięcia w tym zakresie. W związku z powyższym Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] odmówił B. L. i A. L. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. L. (z d. S., c. J., ur. [...] marca 1889 r.), B. L. (s. B., ur. [...] kwietnia 1922 r.) i A. L. (s. B., ur. [...] listopada 1923 r.) nieruchomości obejmującej folwarki: S., L. z K., powiat S., województwo [...], obecnie B., w części obejmującej zabudowania wchodzące w skład tej nieruchomości, w zakresie w którym nie udokumentowano ich powierzchni. Wojewoda wskazał, że przesłanką odmowy był fakt, iż strony postępowania nie złożyły dowodów potwierdzających powierzchnie powyższych zabudowań. Wobec tego organ - stosownie do art. 7 i 77 kpa - wystąpił z prośbą o pomoc w uzyskaniu informacji dotyczących pozostawienia przez J. L., B. L. i A. L. nieruchomości obejmującej folwarki: S., L. z K., powiat S., województwo [...] do Archiwum Państwowego W., Archiwum Akt Nowych w W., Instytutu Pamięci Narodowej w W., Archiwum Państwowego w B. i do Archiwum Państwowego w K. W odpowiedzi na ww. wystąpienia otrzymał informacje, że nie odnaleziono dokumentów dotyczących pozostawionego mienia. W związku z tym organ uznał, że wyczerpane zostały możliwości pozyskania dowodów świadczących o powierzchni ww. zabudowań wchodzących w skład przedmiotowych nieruchomości. Dodał, że metody wyceny pozostawionej nieruchomości, określone w przepisie § 48 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004r. Nr 207, poz. 2109 ze zm.) zakładają, że powierzchnia lub kubatura budynków, wchodzących w skład nieruchomości musi być znana, okoliczności tych nie można domniemywać. Zatem nie jest możliwe wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty w niniejszej sprawie w odniesieniu do całej nieruchomości, tj. budynków których powierzchnia nie została ustalona. Nie dysponując danymi dotyczącymi kubatury lub powierzchni budynków, rzeczoznawca majątkowy dokonujący wyceny nieruchomości, nie znajdzie nieruchomości podobnej, ani też nie określi średnich kosztów odtworzenia lub średnich kosztów zastąpienia pozostawionych budynków. Ponadto, samodzielne ustalanie przez rzeczoznawców majątkowych powierzchni lub kubatury budynków należałoby uznać za rekonstruowanie faktów, których w postępowaniu o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty nie udało się udowodnić. Sytuacja, w której z dostarczonych przez stronę postępowania dowodów wynika, że przedmiotowa nieruchomość była "nieruchomością zabudowaną" - bez określenia stanu techniczno-użytkowego zabudowy - wymaga wyjaśnienia, jednakże rozstrzyganie o właściwości dowodów, ich uzupełniania lub usuwania rozbieżności należy do organu prowadzącego postępowanie, na wniosek strony tego postępowania w trybie przewidzianym w kpa. Przedstawione stanowisko potwierdza również uzyskana opinia Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych. Wojewoda podniósł też, iż nie skorzystał z możliwości przesłuchania strony w trybie art. 86 kpa w zakresie wymiarów budynku mieszkalnego i budynków gospodarczych wchodzących w skład pozostawionej nieruchomości - ponieważ uznał, że przyjęcie jako dowodu w sprawie oświadczenia strony o powierzchni budynków byłoby rażącym naruszeniem przepisu art. 6 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169., poz. 1418 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem dowodami świadczącymi o rodzaju i powierzchni pozostawionych nieruchomości mogą być dokumenty wymienione w ust. 4 (urzędowy opis mienia, orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny, dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki B., Republiki L., [...], U. lub innych państw), a w przypadku ich braku oświadczenia dwóch świadków, o których mowa w ust. 5 powołanego przepisu. Wojewoda stwierdził, że art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy uzasadnia żądanie przez organ - od osób ubiegających się o rekompensatę za pozostawione mienie - dokumentów potwierdzających powierzchnię zabudowań. Organ dokonał oceny zgromadzonych w sprawie dowodów i uznał, że na ich podstawie nie można określić kubatury lub powierzchni wszystkich zabudowań gospodarczych wchodzących w skład pozostawionej nieruchomości. Jednocześnie wskazał, że w niniejszym postępowaniu zostały podjęte wszelkie kroki mające na celu określenie tej powierzchni lub kubatury – ale pomimo tego powierzchni ww. budynków gospodarczych wzniesionych na tej nieruchomości nie udało się ustalić. Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. L. Wnosił w nim o uwzględnienie jego opracowania zatytułowanego "Uzupełnienia do opisu zawartego w " Ustaleniu..." Sądu Wojewódzkiego w K. dla folwarków: S. i L.". Podnosił, że uzupełnił materiał dowodowy poprzez podanie brakujących powierzchni zabudowań gospodarczych w folwarku L. oraz w folwarku K. położonym w obrębie folwarku L., zaś na dowód prawdziwości swoich wyliczeń dołączył oświadczenia (z dnia 6 stycznia 2006 r.) dwóch świadków – E. B. i W. G. Po rozpoznaniu odwołania Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] kwietna 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] odmawiającą B. L. i A. L. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. L., B. L. i A. L. nieruchomości obejmującej folwarki: S., L. z K., powiat S., województwo [...], obecnie B. - w części obejmującej zabudowania wchodzące w skład tej nieruchomości, w zakresie w którym nie udokumentowano ich powierzchni. Minister podniósł, iż Wojewoda [...] w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z art. 6 ust.1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169., poz. 1418 ze zm.) do wniosku o potwierdzenie prawa do tej rekompensaty należy dołączyć dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. Zaś takimi dowodami mogą być w szczególności: urzędowy opis mienia, orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny lub dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki B., Republiki L., [...], U. lub innych państw. Mając na względzie ww. przepis ustawodawca w sposób nie budzący wątpliwości wskazał, iż odnośnie mienia pozostawionego winna być znana powierzchnia i rodzaj pozostawionej nieruchomości. Brzmienie tego przepisu jest jasne i nie wymaga wykładni innej, aniżeli językowa. Zaś zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2008 roku, sygnatura akt I OSK 1087/07 - "sięganie do wykładni innej niż gramatyczna, w sytuacji, gdy przepis jest jasny jest nieuzasadnione." Minister dodał, że art. 6 ust. 1 w swej treści nie budzi żadnych wątpliwości. W związku z czym należy uznać za zgodne z prawem działanie Wojewody [...] polegające na nieuwzględnieniu w rozstrzygnięciu tych składników nieruchomości pozostawionej, których rodzaj i/lub powierzchnia nie zostały ustalone - po przeprowadzeniu postępowania dowodowego zgodnie z przepisami kpa, a w szczególności z art. 7, 8 , 9 i 77. W przedmiotowej sprawie nie została ustalona powierzchnia następujących składników nieruchomości pozostawionych: - w folwarku L.; dwóch stodół (na zboże i siano), obory na [...] sztuk bydła, stajni na [...] sztuk koni, chlewni na około [...] sztuk trzody chlewnej, spichrza, lodowni, mleczami, wędzarni i innych niezbędnych pomieszczeń koniecznych do prowadzenia gospodarki mleczno-hodowlanej, - w folwarku K. położonym w obrębie folwarku L.; stodoły, obory na [...] sztuk bydła, owczarni, stajni oraz chlewni. Powierzchni tych składników nie określa też - ustalający (art. 189 kpc) - wyrok Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia [...] grudnia 1996 r., sygnatura akt [...]. Minister stwierdził, iż Wojewoda [...]zwrócił się nawet do właściwych archiwów o nadesłanie stosownych informacji – skąd otrzymał odpowiedzi, iż w wyniku kwerendy zasobu archiwalnego nie odnaleziono dokumentów na podstawie których możliwe by było określenie powierzchni tych składników nieruchomości pozostawionych, która nie jest znana lub budzi wątpliwość organu I instancji. Powierzchni tej nie można także określić za pomocą zeznań świadków – zgodnie z art. 6 ust. 5 ww. ustawy. Stanowi on, że w przypadku braku dokumentów, o których mowa w ust. 4 pkt 1 i 2, dowodami, o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być oświadczenia dwóch świadków złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka, którzy zamieszkiwali w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, lub w miejscowości sąsiedniej oraz nie są osobami bliskimi - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Dołączone o akt sprawy oświadczenie W. G. z dnia 20 września 2007 roku nie spełnia powyższych wymagań i nie może stanowić dowodu w niniejszej sprawie, bowiem - jak wynika z jego treści - nie pamięta on powierzchni składników nieruchomości pozostawionych. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. L. oraz spadkobiercy B. L.: M. L. i E. C. .W uzasadnieniu skargi podnieśli dotychczasowe argumenty stwierdzając, że Minister Skarbu Państwa rozpatrzył ich odwołanie w sposób powierzchowny i stronniczy, z pominięciem istotnych merytorycznych aspektów sporu – gdyż nie uznał on pisma "Uzupełnienia do opisu..." za dokument służący ustaleniu brakującej powierzchni zabudowań gospodarczych. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietna 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. odmawiającą B. L. i A. L. potwierdzenia prawa do rekompensaty w części obejmującej zabudowania znajdujące się w folwarku L. oraz w folwarku K. położonym w obrębie folwarku L. - w zakresie w którym nie udokumentowano ich powierzchni. Zgodnie z art. 7 ust 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" – w przypadku niespełnienia wymogów, o których mowa w art.2, art.3 i art. 5 ust.1 i 2, wojewoda wydaje decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Zaś z treści art. 5 ust. 1 ww. ustawy wynika, że potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Natomiast art. 6 stanowi, że do wniosku, o którym mowa w art. 5 ust. 1, należy dołączyć dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art.1, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. Zaś tymi dowodami świadczącymi o rodzaju i powierzchni pozostawionych nieruchomości mogą być dokumenty wymienione w ust. 4 (urzędowy opis mienia, orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny, dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki B., Republiki L., [...], U. lub innych państw), a w przypadku ich braku oświadczenia dwóch świadków, o których mowa w ust. 5 powołanego przepisu. Stanowi on, że dowodami mogą być oświadczenia dwóch świadków złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka, którzy zamieszkiwali w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, lub w miejscowości sąsiedniej oraz nie są osobami bliskimi - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty. W niniejszej sprawie niewątpliwy jest fakt, że co do części zabudowań gospodarczych w folwarku L. [dwóch stodół (na zboże i siano), obory na [...] sztuk bydła, stajni na [...] sztuk koni, chlewni na około [...] sztuk trzody chlewnej, spichrza, lodowni, mleczami, wędzarni i innych niezbędnych pomieszczeń koniecznych do prowadzenia gospodarki mleczno-hodowlanej] oraz w folwarku K. położonym w obrębie folwarku L. (stodoły, obory na [...] sztuk bydła, owczarni, stajni oraz chlewni) nie ustalono - w sposób określony w ww. ustawie - ich powierzchni lub kubatury. Powierzchnia tych pomieszczeń nie została określona w wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia [...] grudnia 1996r. sygn. akt [...] stwierdzającego, co wchodzi w skład posiadłości ziemskich, jakie J. L., B. L. i A. L. pozostawili na obszarze nie wchodzącym w skład Państwa Polskiego, w związku z działaniami wojennymi w latach 1939-1945. Nie została ona określona także w inny sposób dopuszczony w art. 6 ust. 4 ustawy (urzędowy opis mienia, orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny, dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki B., Republiki L., [...], U. lub innych państw). Przy czym organy I i II instancji prawidłowo orzekły, że pismo skarżącego A. L. zatytułowane "Uzupełnienia do opisu zawartego w " Ustaleniu..." Sądu Wojewódzkiego w K. dla folwarków: S. i L." nie jest żadnym z ww. dowodów . Nie została również spełniona możliwość przewidziana w ust. 5 - oświadczenia dwóch świadków złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka, którzy zamieszkiwali w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, lub w miejscowości sąsiedniej oraz nie są osobami bliskimi - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Do ww. pisma A. L. zostały dołączone oświadczenia (z dnia 6 stycznia 2006 r.) dwóch świadków – E. B. i W. G. z poświadczeniem podpisu (dokonanego w dniu 10 stycznia 2006 r.) przez notariusza. Jednakże oświadczenia te nie spełniają wymogów ustawowych, gdyż nie zostały złożone przed notariuszem pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Notariusze tylko poświadczyli, że podpisy zostały złożone pod oświadczeniem w ich obecności, ale – jak stwierdził jeden z nich – "powyższe potwierdzenie nie obejmuje treści dokumentu". Poza tym świadek W. G. został przesłuchany w dniu 20 września 2007 r. przez organ I instancji (świadek E. B. nie żyje). Z protokołu przesłuchania wynika, że nie był on w stanie podać dokładnej powierzchni nieruchomości L., nie pamiętał też wielkości poszczególnych budynków, zaś w folwarku K. nigdy nie był. Wobec powyższego słusznie organy orzekające w sprawie uznały, że jego oświadczenie nie może ono stanowić dowodu w niniejszej sprawie. Stwierdzenie bowiem przez świadka, iż wymiary budynków podane w piśmie A. L. są zgodne ze stanem faktycznym, w sytuacji, gdy na jednym z folwarków nigdy nie był – nie są wiarygodne. Ponadto są to zeznania jednego świadka, a przepis wymaga dwóch. Należy też zauważyć, że organy orzekające w sprawie również podejmowały działania w celu ustalenia tej powierzchni – ale bez rezultatu. Tymczasem określenie powierzchni zabudowań gospodarczych jest warunkiem koniecznym do ustalenia ich wartości - przy czym nie jest kwestionowany sam fakt istnienia tych obiektów, który wynika z wyroku sądowego. W związku z powyższym Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji są prawidłowe, gdyż wniosek skarżących co do części zabudowań gospodarczych w folwarku L. [dwóch stodół (na zboże i siano), obory na [...]sztuk bydła, stajni na [...]sztuk koni, chlewni na około [...] sztuk trzody chlewnej, spichrza, lodowni, mleczami, wędzarni i innych niezbędnych pomieszczeń koniecznych do prowadzenia gospodarki mleczno-hodowlanej] oraz w folwarku K. położonym w obrębie folwarku L. (stodoły, obory na [...] sztuk bydła, owczarni, stajni oraz chlewni) - nie spełnia wymogów art. 5 ust.1 w zw. z art. 6 ustawy, co powoduje odmowę potwierdzenia (w tej części) prawa do rekompensaty. Nie jest też zasadny zarzut skarżącego dotyczący nie uwzględnienia wyposażenia młyna wodnego w J., gdyż kwestia młyna nie była przedmiotem tej decyzji, lecz decyzji wcześniejszej z dnia [...] maja 2008 r. w której organ potwierdził prawo do rekompensaty za młyn wodny J. - budynek częściowo murowany o łącznej powierzchni [...]metrów kwadratowych, złożony z części mieszkalnej o powierzchni [...] metrów kwadratowych oraz przemysłowej o powierzchni [...]metrów kwadratowych, wyposażenie części przemysłowej we wszystkie urządzenia do przemiału zboża z nowoczesną metalową turbiną. Reasumując Sąd uznał, że organy orzekające w sprawie rzetelnie, wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy, szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu tej sprawy oraz przekonująco uzasadniły swoje decyzje zgodnie z art. 107 §3 kpa - zyskując całkowitą aprobatę Sądu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło