II SA/Kr 1297/10

WyrokWSA w Krakowie2011-01-21

Skład orzekający: Sędzia NSA Jan Zimmermann, Sędzia WSA Mariusz Kotulski, Sędzia WSA Jacek Bursa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, w przypadku niewykonania przez inwestora obowiązku przedstawienia dokumentów w ramach postępowania legalizacyjnego, ma alternatywę dla wydania decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanego obiektu budowlanego?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, w przypadku niewykonania przez inwestora obowiązku przedstawienia dokumentów w ramach postępowania legalizacyjnego, nie ma alternatywy dla wydania decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanego obiektu budowlanego. Przepisy Prawa budowlanego, w szczególności art. 48 ust. 3 i 4, zakładają pewien automatyzm w tym zakresie, pozbawiając organy luzu decyzyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki zjazdu z drogi krajowej, który został wykonany przez S.D. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Po serii decyzji i postanowień organów administracji drogowej i nadzoru budowlanego, w tym wyroku WSA stwierdzającego nieważność decyzji z powodu niewłaściwości organu, sprawa trafiła ponownie do organów nadzoru budowlanego. Po wydaniu postanowienia nakazującego przedłożenie dokumentów legalizacyjnych i jego niewykonaniu, zapadła decyzja nakazująca rozbiórkę. Po odwołaniu i uchyleniu decyzji przez WINB z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, sprawa wróciła do PINB, który ponownie wydał decyzję nakazującą rozbiórkę. WINB ostatecznie uchylił decyzję PINB i nakazał rozbiórkę jedynie S.D. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i błędne żądanie dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zimmermann / spr. / Sędziowie WSA Mariusz Kotulski WSA Jacek Bursa Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 25 sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala II SA/Kr 1297/10 UZASADNIENIE Naczelny Dyrektor Okręgu Dróg Publicznych w K. decyzją z dnia [...] listopada 1998 r. wyraził zgodę na wykonanie przez S.D. zjazdu z drogi krajowej nr [...] do budynku mieszkalnego na działkach nr 1 i 2 w Z. . Jednakże Generalny Dyrektor Dróg Publicznych decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r. nałożył na S.D. obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego drogi krajowej nr [...] w Z. poprzez rozebranie zjazdu i uporządkowanie pasa drogowego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez ten sam organ w dniu 25 września 2001 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 20 września 2006 r. (III SA/Kr 353/06), wydanym po skutecznej skardze kasacyjnej, stwierdził nieważność obu w/w decyzji z powodu niewłaściwości organu. Po wydaniu powyższego wyroku w dniu 5 lutego 2007 r., Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych - Oddział w K. wniosła do organów nadzoru budowlanego o nakazanie rozbiórki zjazdu wykonanego do działki nr 1 , wykonanego niezgodnie z ww decyzją. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] w K. postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. nakazał S.D. wstrzymanie robót budowlanych przy budowie zjazdu i przedłożyć stosowne dokumenty, zgodnie z art. 48 ust. 3 prawa budowlanego. Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. PINB nakazał S.D. rozbiórkę zjazdu z drogi krajowej nr [...] do działek nr 1 i 2 w Z . Stwierdzono, że wykonanie zjazdu z drogi publicznej nie jest zwolnione z obowiązku uzyskania wyprzedzającej decyzji pozwolenia na budowę organu administracji architektonicznej, wraz z zatwierdzeniem projektu budowlanego posiadającego wymagane uzgodnienia i opinie. W konkretnym przypadku inwestor nie spełnił tego warunku, zatem naruszył przepisy art. 28 ustawy Prawo budowlane. Na podstawie art. 48 ust.2 i ust. 3 ustawy, organ nadzoru budowlanego wydał cyt. wyżej postanowienie z dnia [...] lipca 2007 r. .W postanowieniu zawarte było pouczenie o trybie dalszego postępowania i konieczności uiszczenia opłaty legalizacyjnej na podstawie art. 49.ust. 1, Prawa budowlanego, jak również o konsekwencji niewykonania postanowienia. Inwestor nie dostarczył dokumentacji określonej w tym postanowieniu, pomimo upływu wyznaczonego terminu 30 dni. W wyniku odwołania S.D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzja z dnia [...] listopada 2008 r. uchylił powyższą decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu tej decyzji napisano, że Trybunał Konstytucyjny orzekł w wyroku z dnia 20 grudnia 2007r. (P 37/06), że art. 48 ust. 2 pkt 1 b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z d 1994 r. w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Decyzja z dnia [...] listopada 2007 r. została wydana wskutek nie spełnienia przez inwestora obowiązków zawartych w postanowieniu nr z dnia [...] lipca 2007 r. Postanowienie organu l instancji zostało natomiast wydane na podstawie przepisu art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Z uwagi na cyt. wyrok Trybunału Konstytucyjnego Inspektor Nadzoru Budowlanego uwzględnił nowy stan prawny. Napisano także, że z akt sprawy wynika, iż inwestorem budynku mieszkalnego na działkach nr 1 i 2 są K. i S.D. jednakże brak jest informacji czy oboje są właścicielami w/w działek. Jednakże wskazać należy, iż tylko S.D. jest podmiotem zobowiązanym do dokonania rozbiórki przedmiotowego obiektu. Zasadnym jest zatem wskazać, iż prawidłowe ustalenie stron postępowania stanowi jedną z pierwszych czynności jakie organ l instancji winien ustalić przystępując do rozpatrzenia sprawa i jednocześnie stanowiącą przesłankę stwierdzenia prawidłowości toczącego się postępowania. Ustalenia te powinny być poparte odpowiednimi dokumentami świadczącymi o- interesie prawnym poszczególnych uczestników postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu K. -Ziemskiego w K. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. zobowiązał S.D. i K.D. do wstrzymania prowadzenia robót budowlanych i do przedłożenia stosownych dokumentów, zgodnie z art. 48 ust. 3 prawa budowlanego. Wobec niewykonania tego obowiązku PINB wydał w dniu [...] maja 2010 r. decyzję nakazującą S. i K.D. rozbiórkę zjazdu do działki nr 1 i nr 2 w Z. , z drogi krajowej nr [...] . W uzasadnieniu napisano, że stronami są S.D. i K.D. - jako właściciele na prawach wspólnoty małżeńskiej obejmującej działki nr 1 i nr 2 w Z. . Podczas kontroli na miejscu inspektorzy PINB stwierdzili, że stan faktyczny rozpatrywanego zjazdu nie uległ zmianie od czasu oględzin w dniu 29 czerwca 2007 r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu, zobowiązani nie dostarczyli wymaganych dokumentów, co obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanego obiektu. W odwołaniu od powyższej decyzji S.D. podniósł, że niezrozumiałym jest skierowanie postanowienia a następnie decyzji do S. i K.D. jako współwłaścicieli działek 1 i 2 , do których zjazd ten jest wykonany, w sytuacji, gdy organ ustalił, iż inwestorem przedmiotowej budowy jest wyłącznie S.D. . Osoba inwestora w trakcie prowadzonego postępowania nawet przez chwilę nie budziła wątpliwości. W sytuacji, gdy osoba inwestora jest organowi znana, to na nim w pierwszej kolejności ciąży obowiązek wykonania rozbiórki. Brak uzasadnienia przez organ powodów dla których uznał on, iż adresatami przedmiotowej decyzji winni być współwłaściciele działek nr 1 i 2 , a nie inwestor robót stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego K. decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał rozbiórkę w/w wjazdu jedynie S.D. . Merytoryczne uzasadnienie decyzji pozostało bez zmian. W dniu 30 września 2010 r. S.D. skierował na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zarzucił on naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. i przeprowadzenie postępowania bez wszechstronnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy. Zdaniem skarżącego bezzasadne było żądanie od inwestora decyzji o warunkach zabudowy lub zaświadczenia o zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, gdyż wobec zjazdów z dróg publicznych wystarcza decyzja zarządcy drogi, wydana na podstawie art: 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Postanowienie w tej sprawie było więc wadliwe. Skarżący uważa również, że poprzez zmianę adresata decyzji w II instancji naruszona została zasada dwuinstancyjności. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Analizowana sprawa dotyczy rodzaju sytuacji, w których przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, póz. 2016 z późń. zm.) zakładają pewien automatyzm i pozbawiają organy prowadzące postępowanie luzu decyzyjnego. Art. 48 ust. 3 tej ustawy przewiduje bowiem, że w ramach tzw. postępowania legalizacyjnego organ może nałożyć na inwestora obowiązek przedstawienia w określonym terminie niezbędnych dokumentów. Wydanie takiego postanowienia otwiera termin do przedłożenia wymaganych dokumentów, a zgodnie z art. 48 ust. 4 niespełnienie w wyznaczonym terminie nałożonego obowiązku powoduje, że "stosuje się ust. 1" o nakazie rozbiórki. Z regulacji tej wynika więc, że w przypadku nie wykonania obowiązku nałożonego na podstawie art. 48 ust. 3 organ prowadzący postępowanie nie ma alternatywy dla wydania nakazu rozbiórki. W omawianej sprawie S.D. i K.D. zostali zobowiązani postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. do wstrzymania robót budowlanych przy wykonaniu zjazdu i do przedłożenia szeregu dokumentów. Postanowienie to było prawidłowe, skoro jest w sprawie bezsporne, że wjazd z drogi krajowej był wykonywany bez pozwolenia na budowę. Błąd dotyczył tylko tego, że powyższe postanowienie skierowano do obojga państwa D. , ale błąd ten został naprawiony. Skoro S.D. nie dostarczył wymaganych dokumentów, organy nadzoru budowlanego nie mogły postąpić inaczej: mogły tylko wydać decyzję o rozbiórce spornego zjazdu i decyzja ta nie narusza prawa. Zarzuty skarżącego są bezpodstawne. Zjazd drogowy jest obiektem podlegającym prawu budowlanemu, a więc organy nadzoru budowlanego były właściwe do załatwienia sprawy. Zmiana decyzji przez organ II instancji dotyczyła tylko ograniczenia adresata do jednej osoby, a więc w niczym nie naruszyła zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W opisanym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd oddalił skargę na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło