II GZ 89/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Czesława Socha po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 7 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Ol 806/10 w zakresie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie przekraczającej 100 złotych (w części) w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Warmińsko – Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 7 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Ol 806/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. przyznał J. W. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie przekraczającej 100 zł , w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Warmińsko – Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] września 2010 r., w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy, na podstawie złożonych przez niego oświadczeń Sąd pierwszej instancji doszedł do wniosku, że sytuacja majątkowa, rodzinna i osobista skarżącego pozwala mu na opłacenie kosztów sądowych jedynie do wysokości 100 zł. W ocenie Sądu kwota ta stanowi górny pułap kosztów jakie jest on w stanie ponieść, bowiem uzyskiwany wraz z żoną stały miesięczny dochód wynosi 1.444 zł, spłaca raty pożyczki w wysokości 530 zł co oznacza, iż posiada zdolność kredytową, a ponadto posiada majątek w postaci nieruchomości rolnej o powierzchni 6 ha. Sąd pierwszej instancji wziął także po uwagę fakt, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w O. toczy się także drugie postępowanie w sprawie I SA/OI 724/10., w której stroną skarżącą jest również J. W., w związku z czym i w tej sprawie zobowiązany on będzie do poniesienia kosztów sądowych. Zażaleniem J. W. zaskarżył powyższe postanowienie, podnosząc, że w związku z jego trudną sytuacją materialną zwolnienie go od kosztów sądowych w całości jest w pełni uzasadnione. Na tę okoliczność skarżący wskazał na osiągany miesięcznie dochód oraz na ponoszone wydatki. Podniósł również, że zdolność kredytową miał trzy lata temu, w momencie zaciągania kredytu. Obecnie zaś ma do spłaty za gospodarstwo rolne 20.000 złotych wraz z odsetkami i kosztami komornika. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Prawo pomocy, co wynika wprost z treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym jeśli wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast prawo to może być przyznane jeśli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, iż posiadanie przez stronę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy, stałych dochodów oraz nieruchomości (domu jednorodzinnego, mieszkania, działki) w zasadzie wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych. Okoliczność taka nie może jednak być podstawą do "automatycznego" odmówienia stronie zwolnienia od kosztów, bez pełnego zbadania jej sytuacji majątkowej przedstawionej we wniosku. Mając powyższe na uwadze, ocenę jakiej dokonał Sąd pierwszej instancji rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy, uznać należy za prawidłową. Wziął on bowiem pod uwagę wysokość osiąganego przez skarżącego wraz z żoną miesięcznego dochodu oraz ponoszonych wydatków na bieżące utrzymanie oraz związanych ze spłatą kredytu. Rozważył również okoliczność posiadania przez skarżącego nieruchomości rolnej o pow. 6 hektarów i na tej podstawie doszedł do trafnej oceny, iż skarżący w sytuacji tak wykazanego stanu majątkowego może partycypować w ponoszeniu kosztów sądowych jedynie do kwoty 100 złotych. Odnosząc się do kwestii posiadania przez skarżącego zdolności kredytowej, nie można czynić zarzutu Sądowi pierwszej instancji, iż wskazał na tę okoliczność. Dane wskazane we wniosku sugerowały bowiem, iż wobec spłacania kredytu skarżący taką zdolność posiada. Skarżący natomiast dopiero na etapie zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego podniósł, iż zdolność kredytową posiadał trzy lata temu, w momencie zaciągania obecnie spłacanego kredytu. Nie wykazał natomiast, czy w chwili obecnej taką zdolność posiada, czy też nie. Zauważyć przy tym należy, iż ta okoliczność ma również znaczenie dla oceny zdolności strony w ponoszeniu kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.