II OZ 408/11

II OZ 408 / 11 POSTANOWIENIE Dnia 18 maja 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Spółki z o. o. w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Sz 1054/10 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi [...] Spółki z o. o. w P. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] września 2010 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia oddalić zażalenie. II OZ 408 / 11 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił skarżącej [...] Spółce z o. o. w P. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż [...] Spółka z o. o. (zwana dalej Spółką) wniosła skargę na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] września 2010 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Szczecin z dnia [...] lipca 2010 r. odmawiającą Spółce zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę [...]- etap [...] budynki [...] i [...] przy ul. [...], dz. nr [...], obręb [...], w S. Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę Spółki z uwagi na nie uiszczenie wpisu sądowego w wyznaczonym terminie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż Spółce został wysłany na adres jej siedziby odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 6 grudnia 2010 r. o wezwaniu jej do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 500 złotych w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu tego zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. W związku z bezskuteczną próbą doręczenia ww. pisma, w dniu 14 grudnia 2010 r. w skrzynce listowej pozostawiono zawiadomienie o złożeniu pisma w placówce pocztowej oraz o trybie i terminie jego odbioru. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu, w dniu 22 grudnia 2010 r. w skrzynce listowej pozostawiono kolejne zawiadomienie o miejscu i zasadach odbioru wskazanego pisma. Wobec nie podjęcia pisma przez adresata zostało ono zwrócone Sądowi, który uznał, że doręczenie stronie odpisu ww. zarządzenia nastąpiło w dniu 28 grudnia 2010 r., a siedmiodniowy termin na uiszczenie wpisu bezskutecznie upłynął w dniu 4 stycznia 2011 r. W związku z tym nastąpiło odrzucenie skargi. W dniu 15 lutego 2011 r. [...] Spółka z o.o. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i uiszczenia od niej wpisu, wskazując, że o fakcie nieodebrania ww. pisma dowiedziała się dopiero w dniu 9 lutego 2011 r. z treści postanowienia z dnia 21 stycznia 2011 r. o odrzuceniu skargi. Uzasadniając brak swojej winy w nie uiszczeniu wpisu, Spółka stwierdziła, że obowiązek odbioru korespondencji kierowanej do niej ciąży na osobie upoważnionej przez Spółkę- A. M. Osoba ta w dniu 14 grudnia 2010 r. odebrała listy oraz awiza ze skrzynki pocztowej przy ul. [...] w P., a następnie tego samego dnia udała się do urzędu pocztowego w celu odebrania awizowanych listów. W taki sam sposób dokonała odbioru listów zwykłych, jak też awiz ze skrzynki pocztowej oraz listów poleconych z urzędu pocztowego w dniach 21 grudnia 2010 roku oraz 28 grudnia 2010 r. Wśród odebranych w tych dniach ze skrzynki pocztowej awiz nie było zawiadomienia, które dotyczyłoby przesyłki z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W dniach 14, 21 i 28 grudnia 2010 r., gdy A. M. odbierała korespondencję w placówce pocztowej na podstawie posiadanych awiz, nie wydano jej żadnego listu poleconego, do odbioru którego nie posiadała stosownego awiza. Strona skarżąca podkreśliła, że nie jest w stanie na dzień sporządzenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu dojść przyczyny, z uwagi na którą w okresie od 14 grudnia do 28 grudnia 2010 r. brak było w skrzynce zawiadomienia dotyczącego przedmiotowej przesyłki. Zdaniem strony skarżącej nie można Spółce przypisać winy za niedochowanie terminu do wniesienia opłaty od skargi, wyznaczonej zarządzeniem z dnia 6 grudnia 2010 r., które z przyczyn niezawinionych nie zostało przez Spółkę odebrane. W dacie złożenia wniosku o przywrócenie terminu strona skarżącą wpłaciła jednocześnie na rachunek bankowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wpis w wysokości 500 złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, odmawiając przywrócenia terminu, uznał, że pismo skarżącej spełnia wymogi formalne dotyczące terminu, jednoczesnego dokonania czynności, której dokonania w terminie uchybiono (uiszczenia wpisu) i zachowania siedmiodniowego terminu, liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Oceniając kwestię braku winy Spółki, Sąd przytoczył przepisy normujące sposób dokonywania doręczeń oraz postępowania z korespondencją, która nie może zostać doręczona adresatowi- art. 73 i art. 74 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.). Uwzględniając okoliczności faktyczne sprawy, Sąd uznał, że analiza treści zawartych na kopercie oraz druku zwrotnego poświadczenia odbioru wskazuje, że zostały one sporządzone prawidłowo i zawierają właściwie sformułowane informacje w przedmiocie potwierdzenia dokonywanych prób doręczenia oraz pouczeń o trybie pozostawienia pisma, stosownie do trybu doręczeń regulowanego ustawą oraz przepisami w art. 65 § 2 ww. ustawy i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 190, poz. 1277). Nadto Sąd podkreślił, odwołując się do stanowiska wyrażonego w orzecznictwie, że zwrotne poświadczenie odbioru przesyłki jest dokumentem urzędowym, który korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone, a dla podważenia jego treści należy uzyskać informację o innej dacie doręczenia bądź innym sposobie doręczenia, np. w drodze tzw. reklamacji pocztowej. Odnośnie natomiast wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków, Sąd zaznaczył, że w świetle art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest możliwe przeprowadzenie jakichkolwiek innych dowodów niż w nim wskazanych, w tym dowodów z przesłuchania osób wskazanych przez stronę. Z kolei obowiązek przeprowadzenia przeciwdowodów przeciwko treści dokumentu urzędowego, do który zalicza zwrotne poświadczenie odbioru, spoczywa na tym kto podważa treść takiego dokumentu. To strona skarżąca powinna zatem dowieść prawdziwości swoich twierdzeń. Poza tym z art. 86 § 1, art. 87 oraz art. 88 p.p.s.a. wynika, że to wnioskodawca powinien uprawdopodobnić brak własnej winy w uchybieniu terminu. Jak zauważył Sąd pierwszej instancji, z dowodów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że przesłane skarżącemu wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego zostało prawidłowo awizowane i to dwukrotnie. Informacja o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej została umieszczona przez doręczającego w skrzynce pocztowej adresata. Wobec powyższego, nie poparte żadnymi dowodami twierdzenia strony skarżącej nie mogły zostać uznane za uprawdopodobniające brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sytuacji, gdy przeczą im informacje wynikające z koperty, w której nadano wezwanie i załączonego do niej druku zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki. Wskazany natomiast przez Spółkę swego rodzaju pośredni tryb odbioru korespondencji nie uwiarygodnia okoliczności podnoszonych przez Spółkę co do terminowego odbioru wszelkiej korespondencji i natychmiastowego przekazu informacji o jej odbiorze do biura handlowego Spółki. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, zakładając korzystne dla skarżącej twierdzenie, że nie uchybiła ona terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, uznał, że nie można przyjąć braku winy strony skarżącej w uchybieniu terminu i na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła [...] Sp. z o. o., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego zmianę i przywrócenie terminu do wniesienia skargi ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca stwierdziła, że w przedmiotowym wniosku o przywrócenie terminu wykazała okoliczności uprawdopodabniające brak jej winy w uchybieniu terminu. Skarżąca powtórzyła również, że żadne zawiadomienie, które dotyczyłoby przesyłki z Sądu nie dotarło do rąk osoby upoważnionej do odbioru. Opisane we wniosku obowiązki A. M. i M. B. były natomiast bezwzględnie przez nie wykonywane. Skarżąca wskazała również, że urzędowy charakter dokumentu, który z mocy art. 244 k.p.c. korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone, nie stanowi dowodu niepodważalnego, bowiem jest to domniemanie wzruszalne za pomocą wszelkich środków dowodowych, co wynika z art. 252 k.p.c. W tym zakresie odwołując się do twierdzeń Sądu o charakterze postępowania uzupełniającego z art. 106 § 3 p.p.s.a., Spółka podkreśliła, że aby uprawdopodobnić brak winy powinna mieć możliwość skorzystania z posiadanych przez siebie dowodów. Skarżąca zwróciła również uwagę, że nie można wykluczyć, że doszło do wysunięcia awiza przez osobę trzecią, bądź jego niestarannego umieszczenia w skrzynce przez listonosza i w efekcie wypadnięcie. Odmawiając natomiast przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, uniemożliwiono jej wykazanie prawdziwości swoich twierdzeń. Do zażalenia dołączono oświadczenia A. M. i M. B. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wniosek ten powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy, bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie to było niezawinione. Należy zauważyć, iż wbrew twierdzeniom strony skarżącej nie było błędem Sądu pierwszej instancji to, iż eksponował on fakt prawidłowego dokonania doręczenia zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 6 grudnia 2010 r., bowiem to głównie do tej okoliczności odnosiła się argumentacja Spółki na poparcie wniosku o braku jej winy w uchybieniu terminu. Trafnie również w tym zakresie Sąd pierwszej instancji, odwołując się do urzędowego charakteru zwrotnego potwierdzenia odbioru i domniemania prawidłowości tego co zostało w nim wskazane, wywiódł, że podejmowano próby doręczenia skarżącej przedmiotowej przesyłki. Podane natomiast przez skarżąca okoliczności w żaden sposób tym twierdzeniom nie zaprzeczają. Zauważyć przy tym szczególnie należy, iż okoliczności te, sprowadzające się do stwierdzenia, że mogło dojść do wysunięcia zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki do odbioru w urzędzie pocztowym lub zostało ono w ogóle pozostawione w skrzynce pocztowej. O ile jednak nie da się wykluczyć ani potwierdzić prawdziwości tych przypuszczeń, to przede wszystkim stwierdzić należy, iż przyczyny te mają charakter jedynie potencjalny (hipotetyczny), jako takie nie mogą jeszcze prowadzić do skutecznego zakwestionowania urzędowego poświadczenia sporządzonego przez Pocztę. Tym samym ocena Sądu pierwszej instancji, zawarta w zaskarżonym postanowieniu pozostawała prawidłową. Odnosząc się natomiast do twierdzeń skarżącej, że Sąd uniemożliwił jej wykazanie prawdziwości swoich twierdzeń, podzielić należało twierdzenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o braku jego kompetencji do przeprowadzenia wnioskowanego dowodu z przesłuchania świadka. Okoliczność tę zdaje się również dostrzegać skarżąca, chociaż nie słusznie wyprowadza z tego argumentację kontestującą prawidłowości działania Sądu pierwszej instancji. Norma art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. nie przewiduje bowiem możliwości przeprowadzenia wnioskowanego środka dowodowego przez sąd administracyjny. Z przedstawionych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.