IV SA/Wa 2288/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego - oddala skargę - Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. (dalej w skrócie: Dyrektor) decyzją z [...] października 2010 r. - zaskarżoną skargą przez T. Sp. z o.o. w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] czerwca 2010 r. stwierdzającą wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego T. Sp. z. o. o. w W. decyzją Starosty [...] z [...] lipca 2004 r. Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku rozpoznania odwołania T. Sp. z.o.o., która zarzuciła: * wydanie decyzji I instancji wbrew ustaleniom stanu faktycznego poczynionym podczas prowadzonego postępowania oraz wbrew przepisom regulującym przedmiotową kwestię i regułom interpretacyjnym ich stosowania, * błędną interpretację art. 494 § 1 K.s.h. poprzez wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego T. Sp. z. o. o., które powinno automatycznie przejść na spółkę przejmującą, tj. na odwołującą się, * brak rozróżnienia przez organ I instancji okresu sprzed 1 stycznia 2001 r, czyli daty wejścia w życie K.s.h. i okresu po tej dacie, przez co mylnie posłużono się wyrokiem NSA z 24 kwietnia 2007 r. (sygn. akt II OSK 674/06) do interpretacji przedmiotowego stanu faktycznego, gdyż ww wyrok dotyczył decyzji wydanych przed dniem 1 stycznia 2001 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy podniósł, iż Starosta [...] przeprowadził postępowanie prawidłowo, wyczerpująco ustalił stan faktyczny oraz dokonał prawidłowej interpretacji przepisów Kodeksu spółek handlowych, ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. (Dz. U. z 2005r., Nr 239, poz. 2019), ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150, ze zm.) oraz ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r., Nr 199, poz. 1227, ze zm.) -dalej w skrócie: ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku. Sygn. akt IV SA/Wa 2288/10 Zdaniem Dyrektora, organ I instancji dokonał prawidłowej subsumcji, kwalifikując brak decyzji o przeniesieniu na spółkę T. Sp. z. o. o. praw i obowiązków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, udzielonym T. Sp. z. o. o. decyzją z [...] lipca 2004 r., jako przesłankę uniemożliwiającą stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego dotyczącego instalacji, w drodze decyzji. Starosta [...] po dokonaniu analizy art. 494 K.s.h., zakwalifikował regulację zawartą w art. 134 ust. 2 ustawy Prawo wodne jako wyjątek od ogólnej zasady generalnej sukcesji praw i obowiązków na spółkę przejmującą. Organ odwoławczy nie zgodził się z odwołującą się, iż organ I instancji nie rozróżnił okresu przed 1 stycznia 2001 r., czyli od daty wejścia w życie K.s.h. i okresu po tej dacie. Otóż Starosta dokonał trafnego rozróżnienia dwóch przedziałów czasowych, czyli okres przed 15 listopada 2008 r. i okres od tej daty, które mają zastosowanie w niniejszej sprawie. W dniu 15 listopada 2008 r. weszła w życie ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku, której art. 144 pkt 28 lit. b zmieniał ustawę Prawo ochrony środowiska poprzez dodanie do art. 193 ustępu 5. Dopiero zatem od tej daty możliwe jest automatyczne przejście praw i obowiązków na spółkę przekształconą na podstawie przepisów tytułu IV K.s.h., nie zaś od daty 1 stycznia 2001 r. Ponieważ przedmiotowe połączenie obu spółek nastąpiło przed dniem 15 listopada 2008 r., organ I instancji - w przypadku braku decyzji o przeniesieniu praw i obowiązków do przedmiotowej instalacji na rzecz T. Sp. z. o. o. - miał prawo do wydania decyzji na podstawie art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska. Ustawa K.s.h. niewątpliwie jest podstawowym i najważniejszym aktem prawnym polskiego prawa spółek. Nie jest jednak regulacją jedyną, gdyż materia, którą można zaliczyć do prawa spółek handlowych stanowi też przedmiot regulacji innych ustawy. W rozpoznawanej sprawie są to Prawo wodne (art. 134 ust. 2) i Prawo ochrony środowiska (art. 190 i następne). Tym samym ustawy te są lex specialis w stosunku do K.s.h., którego przepisy doznały ograniczenia na gruncie prawa publicznego. Jednocześnie taki stan potwierdza przywoływany art. 494 § 2 K.s.h. W skardze T. Sp. z. o. o. w W. wniosła o uchylenia decyzji organu odwoławczego z [...] października 2010 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: Sygn. akt IV SA/Wa 2288/10 1) art. 7 i 8 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji niezgodnej z prawem oraz pominięcie przy rozstrzyganiu istotnych kwestii; 2) art. 494 § 2 K.s.h. poprzez jego niezastosowanie, 3) art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z art. 134 ust. 2 ustawy Prawo wodne poprzez błędne ich zastosowanie. W uzasadnieniu skargi - powołując się na treść art. 494 § 2 K.s.h. -podniesiono, iż decyzja o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego nie dość, że nie wskazuje inaczej, to wręcz potwierdza w pkt 6 automatyczne przejście praw i obowiązków z niej wynikających na następcę prawnego T. Sp. z. o. o. Niezrozumiałe jest zatem, w ocenie skarżącej, podjęcie rozstrzygnięcia wbrew wcześniejszej, prawomocnej decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego. Dalej skarżąca wskazała, iż organ orzekając w 2010 r. na podstawie przepisów ustawy, która weszły w życie 15 listopada 2008 r., a która nie przewiduje przepisów przejściowych, winien mieć na uwadze regułę lex posteriori derogat legi priori, a co za tym idzie uzasadnionym byłoby zastosowanie art. 193 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z art. 134 ust. 2 ustawy Prawo wodne poprzez stwierdzenie, że prawa i obowiązki określone w pozwoleniu wodnoprawnym, przeszły na skarżącą. Przy orzekaniu pominięto nadto, zdaniem skarżącej, stanowisko zawarte w powoływanym w odwołaniu oficjalnym piśmie urzędowym Ministerstwa Środowiska z dnia [...] czerwca 2007 r., znak [...], pt. "Przeniesienie praw i obowiązków z pozwoleń wydanych na podstawie art. 190 ustawy z 2001 r. Prawo ochrony środowiska". Dodatkowo skarżąca podniosła, iż naruszeniem art. 7 i art. 8 K.p.a. jest wydanie decyzji eliminującej z obrotu prawnego pozwolenie wodnoprawne dopiero po 5 latach. Przez ten czas skarżąca była uznawana przez organ administracji publicznej za stronę wszelkich postępowań związanych z istnieniem przedmiotowej decyzji, jako podmiot wynikających z niej praw i obowiązków. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. Sygn, akt IV SA/Wa 2288/10 in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, iż decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z [...] października 2010 r. odpowiada prawu. W myśl art. 494 § 1 i 2 K.s.h. spółka przejmująca albo spółka nowo zawiązana wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki; na spółkę przejmującą albo spółkę zawiązaną przechodzą z dniem połączenia w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które zostały przyznane spółce przejmowanej albo którejkolwiek ze spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, chyba, że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej. Słusznie organy obu instancji przyjęły, iż w rozpoznawanej sprawie zachodzi wyjątek, o którym mowa w ww przepisie, tj. ustawa stanowi inaczej. Otóż w myśl art. 134 ust. 2 ustawy Prawo wodne, jeżeli pozwolenie wodnoprawne dotyczy eksploatacji instalacji, przejęcie praw i obowiązków wynikających z pozwolenia następuje na zasadach określonych w ustawie - Prawo ochrony środowiska. W sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że przedmiotem udzielonego pozwolenia wodnoprawnego była eksploatacja instalacji odprowadzającej ścieki do jeziora [...] z oczyszczalni działającej dla potrzeb [...] "M." w miejscowości P. (art. 180 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska). Zatem skarżąca, zgodnie z art. 190 ustawy Prawo ochrony środowiska, winna była - jako zainteresowana nabyciem tytułu prawnego do instalacji - złożyć wniosek o przeniesienie na nią praw i obowiązków wynikających z pozwolenia dotyczącego tej instalacji. Omawiana ustawa odmiennie bowiem regulowała sukcesję praw i obowiązków publicznoprawnych w Sygn. akt IV SA/Wa 2288/10 sferze ochrony środowiska, aniżeli art. 494 K.s.h., którego zastosowanie zostaje w tym przypadku wyłączone. Jak ustalono w toku postępowania, pozwolenie wodnoprawne zostało udzielone decyzją Starosty [...] z [...] lipca 2004 r. na rzecz T. Sp. z. o. o. w W. Uchwałą z [...] listopada 2004 r. doszło do połączenia ww Spółki w drodze przeniesienia całego jej majątku na rzecz skarżącej. Przed podjęciem uchwały o połączeniu skarżąca nie złożyła jednak wniosku o przeniesienie na nią praw i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego udzielonego T. Sp. z. o. o. w W. Tym samym pozwolenie wodnoprawne udzielone Spółce przejmowanej wygasło. Pozwolenie wygasa bowiem jeżeli podmiot przestał być prowadzącym instalację w rozumieniu ustawy Prawo ochrony środowiska (...) lub z innych powodów pozwolenie stało się bezprzedmiotowe (art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska). Nie można nadto podzielić poglądu skarżącej, iż sama decyzja z [...] lipca 2004r. o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego wskazuje w pkt 6, iż przejście praw i obowiązków z niej wynikających nastąpiło automatycznie na skarżącą. Powołany punkt decyzji wskazuje jedynie, że decyzja - w treści w niej zapisanej, co do przedmiotu i zakresu - obowiązuje każdorazowego właściciela lub prawnego użytkownika ujęcia. Nie odnosi się natomiast do następstwa prawnego. Przeniesienie praw i obowiązków wynikających z przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego na innym podmiot, w tym przypadku na skarżącą Spółkę mogło nastąpić jedynie w oparciu o ww. przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska, w trybie wskazanym wyżej. Organy orzekające w niniejszej sprawie nie uchybiły nadto przepisom postępowania pomijając - jak to wskazała skarżąca - urzędowe pismo Ministerstwa Środowiska z [...] czerwca 2007r., znak [...], pt. "Przeniesienie praw i obowiązków z pozwoleń wydanych na podstawie art. 190 ustawy z 2001 r. -Prawo ochrony środowiska". Organy administracji działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.), a zatem nie mogą opierać się przy rozstrzyganiu sprawy na jakichkolwiek pismach urzędowych, wytycznych, poleceniach czy porozumieniach, które nie są źródłami prawa (art. 87 Konstytucji RP). W ocenie Sądu nie zostały zatem naruszone przepisy prawa wskazane w skardze. Organy słusznie odmówiły zastosowania art. 494 K.s.h. skoro przepis ten Sygn. akt IV SA/Wa 2288/10 doznaje ograniczeń na gruncie prawa publicznego. W szczególności nie sankcjonuje skarżącej, jako podmiotu praw i obowiązków wynikających z decyzji z [...] lipca 2004r. okoliczność, iż skarżąca była stroną innych postępowań administracyjnych dotyczących tejże decyzji, ani fakt wydania decyzji o wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego po pewnym czasie od połączenia ww. Spółek. Kwestie te pozostają poza oceną Sądu w niniejszym postępowaniu, albowiem Sąd uprawniony był do zbadania legalności zaskarżonej obecnie decyzji administracyjnej. Wyjaśnienia również wymaga, iż w ustawie Prawo ochrony środowiska w brzmieniu obecnie obowiązującym dodany został ust. 5 do art. 193. W myśl tego przepisu pozwolenie nie wygasa jeżeli nastąpiło przeniesienie praw i obowiązków, o których mowa w art. 190, albo nastąpiło połączenie, podział lub przekształcenie spółek handlowych na podstawie tytułu IV K.s.h. albo przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz. U. z 2002 r., Nr 171, poz. 1397, ze zm.) albo na podstawie innych przepisów. Zapis ten wprowadzony został ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku i obowiązuje od dnia wejścia w życie tej ustawy, tj. od dnia 15 listopada 2008 r. Tym samym może on znaleźć zastosowanie jedynie do zdarzeń prawnych powstałych po dniu 15 listopada 2008 r. W rozpoznawanej sprawie do połączenia T. Sp. z. o. o. w W. ze skarżącą Spółką doszło uchwałą z [...] listopada 2004 r., a zatem w odniesieniu do skarżącej nie można zastosować reguł wynikających z art. 193 ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska. Podsumowując wskazać należy, iż Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji -mając na względzie przytoczone regulacje prawne, poczynione wywody i przedstawiony stan sprawy, a także w aspekcie uchybień, które byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu - doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy - na mocy art. 151 P.p.s.a. - orzeczono jak w sentencji wyroku.