II SA/Kr 859/10

WyrokWSA w Krakowie2011-01-25

Skład orzekający: Ewa Rynczak, Kazimierz Bandarzewski, Wojciech Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku garażu jest zgodna z prawem, gdy właściciel nie dopełnił obowiązków legalizacyjnych i czy prawidłowo ustalono datę wybudowania obiektu w kontekście stosowania przepisów o przedawnieniu samowoli budowlanej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o nakazie rozbiórki jest zgodna z prawem, ponieważ budynek garażu został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, a właściciel nie dopełnił obowiązków legalizacyjnych nałożonych przez organ. Data zakończenia budowy została prawidłowo ustalona na rok 1995 na podstawie zeznań świadków i dowodów, co wyklucza zastosowanie przepisu o 5-letnim przedawnieniu samowoli budowlanej. Organ był zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Właścicielka J.S. wybudowała samowolnie budynek garażu na działce nr 1 w miejscowości S. Budowa miała miejsce na przełomie lat 1994/1995, co potwierdziły zeznania świadków oraz sama skarżąca. Organ nadzoru budowlanego nakazał rozbiórkę garażu z powodu braku pozwolenia na budowę i niewykonania obowiązków legalizacyjnych. Skarżąca kwestionowała datę budowy i zarzucała naruszenie przepisów dotyczących przedawnienia samowoli budowlanej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rynczak (spr.) Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18 maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala. Decyzją z dnia [...] listopada 2009r. znak: [...] , Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. , działając na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 49 ust. 3 i art. 80 ust. 2 pkt.1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2006 roku Nr 156 póz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., nakazał właścicielce J.S. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku garażu na działce nr 1 w miejscowości S. W uzasadnieniu organ podał, że budynek był budowany na przełomie lat 1994/95. W dniu 26.06.2009r organ wystąpił do Burmistrza Miasta i Gminy W. z zapytaniem czy obowiązujący w dacie budowy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jak i obecny dopuszcza lokalizacje budynku garażu w granicy działek lub czy należało lokalizować budynku zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Uzyskano odpowiedź, iż zgodnie z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Miasta i Gminy W. obowiązującym obecnie, zatwierdzonym uchwałą Nr [...] z dnia 29.09.2005r Rady Miejskiej w W. w zakresie § 24 ust. 3 "....Dla zwartych centrów miejscowości dopuszcza się możliwość realizacji inwestycji w granicach działki pod warunkiem, że nie spowoduje to naruszenia ładu przestrzennego w tym rejonie a zabudowa działki nie narusza prawa budowlanego". Organ uznał, że poza sporem jest, że inwestor naruszył prawo. Zgodnie z art. 28 ust. 1 w/w ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Wobec tego organ postanowieniem z dnia [...].06.2009 r. nakazał J.S. : w terminie do 1 miesiąca przedłożenia zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy W. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz w terminie do 3 miesięcy od dnia otrzymania niniejszego postanowienia przedłożyć cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o wpisie projektanta na listę właściwej izby samorządu zawodowego. Ponieważ nie dopełniono obowiązku przedłożenia dokumentów żądanych w postanowieniu organ nadzoru budowlanego był zobligowany do nakazania rozbiórki z uwagi na bezwzględny charakter art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła J.S. zarzucając błędne ustalenie, iż garaż został wybudowany na przełomie 1995/96, mimo iż zebrane dowody wskazują, że nastąpiło to w 1993 lub 1994r. (oświadczenie L.P. a także kontrola obiektu z dnia 26.06.2008r., oświadczenie J.S. ), a w konsekwencji tego naruszenie art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane wyłączającego stosowanie art. 48 tej ustawy w stosunku do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy tj. przed 1.01.1995r. W ocenie odwołującej się organ powinien był zastosować przepis art. 103 ust. 2 Prawo budowlane z dnia 7.07.1994r. W oparciu o powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Decyzją z dnia [...] maja 2010r, znak:[...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 104 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2006 r. Nr 156 póz. 1118 z późn. zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając powyższe organ podał, że analiza akt nie wykazała uchybień w postępowaniu przeprowadzonym przez organ l instancji. Organ podał, że 26.06.2006r. przeprowadzono kontrolę przedmiotowego garażu i stwierdzono, że garaż ten ma wymiary 5x6 m, z dachem jednospadowym i został dobudowany do budynku gospodarczego przez inwestora E.S. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że zgromadzony przez organ l instancji materiał dowodowy w żaden sposób nie potwierdza stanowiska J.S. . Ze znajdujących się w aktach sprawy oświadczeń D.K. (k. [...]), F.N. (k. [...] ), L.P. (k. [...]) oraz K.K. (k. [...] ) wynika, że budowę garażu rozpoczęto w 1994 r., natomiast zakończono w 1995 r. Z oświadczenia E.K. (k. [...] ) wynika, iż budowę garażu zakończono w 1998r., natomiast według oświadczenia J.S. (złożonego do protokołu kontroli - k. [...]) garaż był budowany w 1993 r. Reasumując stwierdzić należy, iż strony postępowania podają sprzeczne daty ukończenia przedmiotowego budynku garażowego. W związku z czym, w opinii organu, za datę zakończenia budowy garażu należy przyjąć rok 1995, taką datę wskazali bowiem zgodnie świadkowie (D.K. , K.K. , F.N. oraz L.P. ). W związku z powyższym zastosowanie będzie miał art. 48 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane. Odnosząc się do naruszenia art. 107 ust. 2 Prawo budowlane z dnia 7.07.1994r., to zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 99, poz. 665): "Do obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej, jeżeli budowa została zakończona po dniu 31 grudnia 1994 r. a przed dniem 11 lipca 1998 r., i przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego, nie stosuje się do dnia 1 stycznia 2008 r. przepisów art. 48-49b ustawy, o której mowa w art. 1". Z akt zgromadzonych przez PINB w W. wynika, że przedmiotowy obiekt garażowy został wzniesiony w roku 1995, a tym samym istniała możliwość jego zalegalizowania na podstawie art. 3 w/w ustawy. Niemniej jednak, zgodnie z art. 3 ust. 1 przedmiotowej ustawy, stosowanie przepisów art. 48-49b Prawa budowlanego było wyłączone jedynie do dnia 1 stycznia 2008r, do którego to czasu właściciel obowiązany był wystąpić o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu. J.S. , we wskazanym powyżej terminie, nie wystąpiła z wnioskiem o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie. Tym samym w przedmiotowej sprawie nie mogą być zastosowane przepisy ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła J.S. , zarzucając naruszenie art. 7 k.p.a., poprzez nie wyjaśnienie okoliczności kiedy zbudowano przedmiotowy garaż i w konsekwencji odmowę zastosowania przepisu art. 49 Prawo budowlane przewidującego 5-letnie przedawnienie samowoli budowlanej, a następnie jej legalizację. W oparciu o powyższe wniosła o uchylenie decyzji obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art.1§ 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr153, póz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością: uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala. Skarga jest nieuzasadniona. Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, jak też decyzji organu l instancji uznał, że decyzje te nie naruszają prawa. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. na podstawie dowodów z kontroli przeprowadzonej w dniu 26.08.2008 r. (k. [...] akt adm.) a także zeznań świadków ustalił, że przedmiotowy garaż został dobudowany do istniejącego budynku gospodarczego przez zmarłego męża obecnej właścicielki J.S. –E.S. Skarżąca J.S . sama zeznała, że garaż został wybudowany w 1995 r. (k.[...] akt adm.), świadek F.N. zeznał, że w 1995 r. była wybudowana płyta stropu garażu (k. [...] akt adm.), świadek L.P. oświadczył, że garaż był budowany na przełomie lat 1994/1995 , córka skarżącej D.K. zeznała, że płytę końcową położono w 1995 r. (k.[...] akt adm.), co potwierdził też św. K.K. (k. [...] akt adm.). Natomiast E.K. zeznała, że garaż wybudowano w 1997/1998 częściowo na jej działce (k. [...] akt adm.). Organy na podstawie dowodów z zeznań świadków oraz oględzin trafnie ustaliły, że przedmiotowy garaż został samowolnie wybudowany w 1995 r. Podstawą materialnoprawną do wydania zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7.07.1994 r.- Prawo budowlane. Stosownie do tych przepisów ( w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji) właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ust.4. - w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 stosuje się przepis ust. 1 . Stosownie do przepisów art. 48 ust. 2 cytowanej ustawy legalizacja stwierdzonej samowoli budowlanej jest możliwa, jeżeli budowa, o której mowa w ust.1, jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a także nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Podstawową zasadą prawa budowlanego, określoną w przepisie art. 28 ust. 1 Prawo budowlane, jest że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-30. W niniejszej sprawie wybudowany budynek garażu na działce nr 1 w S. został wybudowany samowolnie, co jest okolicznością bezsporną. W związku z tym, organ prowadząc postępowanie legalizacyjne postanowieniem z dnia [...] .06.2009r. znak: [...] nakazał właścicielowi J.S. przedłożenie dokumentów takich jak: zaświadczenie Burmistrza Miasta i Gminy W. o zgodności wykonanego budynku garażowego z ustaleniami m.p.z.p. - w terminie do jednego miesiąca, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami , uzgodnieniami, pozwoleniami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczenia o wpisie projektanta na listę właściwej izby samorządu zawodowego - terminie do 3 miesięcy od daty doręczenia postanowienia, a także oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane- (k. [...] akt adm.). Organ wydał postanowienie to na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane. Postanowienie to doręczone zostało pełnomocnikowi J.S. – K.K. osobiście w dniu 30.06.2009 r. (k.[...] akt adm.) i obowiązek ten w ogóle nie został wykonany przez skarżącą J.S. . W związku z tym, PINB W. zasadnie wydał decyzję o nakazie rozbiórki przedmiotowego garażu samowolnie wybudowanego, utrzymaną w całości w mocy przez organ odwoławczy, na podstawie przepisu art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nie mógł podjąć innej decyzji, niż decyzję o rozbiórce, skoro właściciel przedmiotowego obiektu budowlanego nie wykonał nałożonych na niego obowiązków. Decyzje podejmowane na podst. Art. 48 ust. 1 Prawo budowlane mają charakter wiązany. Oznacza to, że jeżeli stwierdzona zostaje samowola budowlana i nie ma możliwości jej legalizacji, to organ jest nie tylko uprawniony lecz obligowany do wydania nakazu rozbiórki (por. wyrok NSA w W-wie z dnia 18.01.1999 r.lV SA 69/97, LEX nr 46680) . Warunkiem odstąpienia od nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 7.07.1994r jest wykonanie przez inwestora w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych na niego przez organ, stosownie do ust. 3 powyższego przepisu ( por. wyrok NSA z dnia 28.03.2008 r.,OSK 308/07, niepubl.). Sąd orzekający w niniejszym składzie w całości podziela poglądy w cytowanych wyżej wyrokach. Natomiast odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, należy uznać je za nieuzasadnione. Organy zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy w sprawie, nie naruszając przepisów art. 7 k.p.a. i art.77§ 1 k.p.a., jak twierdzi skarżąca, trafnie przy tym ustalając, na podstawie dowodów z zeznań licznych świadków, prawidłowo datę wybudowania przedmiotowego garażu, którą to datę potwierdza też sama skarżąca i jej córka D.K. . Nietrafny jest też zarzut niezastosowania przepisu art. 49 ustawy z dnia 7.07..1994r, który stanowił do dnia 10.07.2003r, że nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art.48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń m.p.z.p. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Przepis ten od dnia 11.07.2003r. ma zupełnie inne brzmienie i obecnie dotyczy wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie, jak twierdzi skarżąca, biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy. Należy tu też podkreślić, iż organy administracji publicznej orzekają w oparciu przepisy prawa materialnego obowiązujące w chwili wydania zaskarżonej decyzji i wskazały prawidłową podstawę prawną swoich decyzji. Należy tu jeszcze wskazać na pewne okoliczności podniesione przez skarżącą w toku procesu sądowo-administracyjnego, która piśmie z dnia 10.08.2010 r. (k. [...] akt sądowych) podała, że nie jest już właścicielką nieruchomości na której stoi przedmiotowy garaż, nie podając jej właściciela. Dopiero peł. ucz. D.K. w dniu 19.01.2011 r. przedłożył na tę okoliczność stosowny akt notarialny z dnia 11.05 2010r., z którego wynika, że tym właścicielem obecnie jest D.K. (k. [...] akt sądowych). Okoliczność ta nie ma znaczenia dla sprawy albowiem Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonej decyzji prawem na dzień jej wydania, a skarżąca nie podnosiła tej okoliczności do dnia wydania zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy w dniu 18.05.2010r.( k. [...] akt adm). W związku z tym wszystkie zarzuty skarżącej należy uznać za nietrafne. W ocenie Sądu organy w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, zgodnie z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego wyrażonymi w przepisach k.p.a. - zasadą ustalenia prawdy obiektywnej ( art. 7 k.p.a), zasadą zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie ( art. 77§1 k.p.a) oraz zgodnie z przepisem art. 107§3 k.p.a, który odnosi się do uzasadnienia decyzji. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało sporządzone poprawnie, ponieważ zawiera ustalenie okoliczności faktycznych sprawy na podstawie których organ dokonał właściwych ustaleń prawnych oraz wskazał i wyjaśnił zastosowanie norm prawa materialnego, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na zasadzie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w myśl którego sąd w razie nieuwzględnienia skargi skargę oddala.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło