II SA/Wa 1484/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska Sędziowie WSA Ewa Pisula - Dąbrowska (spr.) Przemysław Szustakiewicz Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi K. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 2 i art. 144 w zw. z art. 31 § 2 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], którym to postanowieniem odmówiono dopuszczenia organizacji społecznej – Komitetu [...] do udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym w przedmiocie przeniesienia K. K. do dalszego pełnienia służby w Komendzie Miejskiej Policji w [...]. W motywach uzasadnienia organ wskazał, że stosownie do art. 31 § 1 k.p.a., dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w sprawie dotyczącej innej osoby jest dopuszczalne, jeżeli uzasadnione jest to celami statutowymi tej organizacji i o ile równocześnie przemawia za tym interes społeczny. Przesłanka interesu społecznego ma charakter ocenny i każdorazowo wymaga konkretyzacji. Dokonując analizy treści Statutu Komitetu [...], tj. § 5 i § 6 pkt 1 lit. f i g organ uznał, że w jego ocenie budzi wątpliwość, czy przystąpienie do udziału w toczącym się postępowaniu dotyczącym przeniesienia K. K. do dalszego pełnienia służby w [...] stanowi realizację celów statutowych Komitetu [...]. Organ wskazał, że statutowym celem Komitetu [...] jest, między innymi, udzielanie wszechstronnej pomocy i informacji prawnej policjantom, wobec których wszczęto postępowania dyscyplinarne lub naruszono ich dobra prawem chronione oraz wspieranie wszelkich działań i inicjatyw prowadzących do usuwania zjawisk naruszania konstytucyjnych praw obywatelskich policjantów przez ich przełożonych (§ 5 regulaminu). Sposobem realizacji wskazanego celu jest, między innymi udział w postępowaniach administracyjnych, w których stroną jest policjant (§ 6 pkt 1 lit. f i g regulaminu). Stwierdził też, że interes organizacji społecznej w "cudzej sprawie" ma z natury rzeczy niższą rangę niż interes strony, dlatego udzielenie ochrony prawnej interesowi organizacji społecznej w postaci dopuszczenia jej do udziału w toczącym się już postępowaniu administracyjnym nie wynika bezpośrednio z mocy ustawy, jak to ma miejsce w stosunku do strony, lecz pozostawione jest rozstrzygnięciu organu prowadzącego postępowanie (W. Dawidowicz, Ogólne postępowanie administracyjne, str. 81-82). Udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym nie może więc służyć jedynie partykularnym interesom samej organizacji społecznej, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych. Odnosząc się do sprawy przeniesienia K. K., organ stwierdził, że zgodnie z art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, policjant może być przeniesiony do pełnienia służby albo delegowany do czasowego pełnienia służby w innej miejscowości z urzędu lub na własną prośbę. Powyższe oznacza, że stosunek służbowy policjantów, jako funkcjonariuszy służb zmilitaryzowanych, charakteryzuje się znaczną dyspozycyjnością i zdyscyplinowaniem, bez których służby te tracą nieodzowną w ich funkcjonowaniu operatywność. W konsekwencji uznając, że w przedmiotowej sprawie nie są realizowane cele statutowe Stowarzyszenia [...], organ odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu o przeniesienie K. K. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Komitetu [...] do tutejszego Sądu. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego, skarżący podniósł, że postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu wydane zostało przedwcześnie, albowiem wydano je w tej samej dacie ([...] lutego 2010 r.), co decyzję w sprawie przeniesienia służbowego K. K. Zdaniem strony skarżącej organ dysponował Statutem Stowarzyszenia oraz wiedzą, że Komitet działa legalnie. Wzywanie zatem do uzupełniania braków formalnych wniosku stanowiło pozorne uzasadnienie zwłoki w rozpatrzeniu wniosku. Skarga odnosiła się również do kwestii zasadności przeniesienia K. K. i wskazywała, że do przeniesienia doszło na skutek ujawnienia przez niego faktu [...]. Strona skarżąca zarzuciła nadto naruszenie art. 7 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 31 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), organizacja społeczna może brać udział w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: a) postępowanie administracyjne nie dotyczy praw i obowiązków organizacji społecznej, lecz praw i obowiązków "innej osoby", czyli strony tego postępowania, b) jest to uzasadnione celami statutowymi organizacji społecznej, c) przemawia za tym interes społeczny. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie spełnione zostały wszystkie z wyżej wymienionych przesłanek, przemawiających za dopuszczeniem Komitetu [...] do udziału w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym przeniesienia służbowego policjanta K. K. Po pierwsze – postępowanie, w którym Komitet [...] zgłosił swój udział nie dotyczyło praw i obowiązków organizacji społecznej, lecz praw i obowiązków osoby trzeciej (K. K.). Po drugie – przystąpienie Komitetu [...] do postępowania administracyjnego znajduje oparcie w Statucie [...]. Zgodnie z § 5 pkt 2 i 4 regulaminu stowarzyszenia Komitet [...], celem tego stowarzyszenia jest udzielanie wszechstronnej pomocy i informacji policjantom, wobec których wszczęto postępowania dyscyplinarne lub naruszono ich dobra prawem chronione oraz wspieranie wszelkich działań i inicjatyw, prowadzących do usuwania zjawisk naruszania konstytucyjnych praw obywatelskich policjantów przez ich przełożonych. Natomiast, stosownie do treści § 6 ust. 1 lit. f i następne, powyższe cele realizowane są między innymi poprzez uczestniczenie na prawach strony w postępowaniach administracyjnych przed organami Policji w sprawach policjantów oraz osób zwolnionych ze służby w Policji, uczestniczenie na prawach strony we wszelkich postępowaniach administracyjnych, gdzie stroną jest policjant, osoba zwolniona ze służby w Policji lub osoba zatrudniona w Policji, żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego (zwykłego i nadzwyczajnego) w sprawach, gdzie stroną jest policjant lub osoba zwolniona ze służby w Policji. A zatem wbrew stanowisku organu, w ocenie Sądu, udział Komitetu w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie przeniesienia służbowego K. K. jest uzasadniony celami statutowymi tego Stowarzyszenia. Odnośnie trzeciej przesłanki dopuszczenia do postępowania określonej w art. 31 kpa, tj. interesu społecznego, Sąd stwierdził, iż organ w żaden sposób nie wykazał, że udział Komitetu [...] w sprawie przeniesienia służbowego policjanta nie będzie służyć interesowi społecznemu. Uszło też uwadze organu, że interes społeczny organizacji społecznej może polegać na czuwaniu nad ochroną praw pewnej grupy (wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2001 r., sygn. akt II SA 2464, publ. Lex nr 81984). Zgodzić należy się z poglądem, że ocena, czy interes społeczny przemawia za udziałem organizacji społecznej w postępowaniu należy do organu. Nie oznacza to jednak, że ocena taka może być dowolna i arbitralna. Nadto należało rozważyć - czego organ nie czynił - czy w interesie społecznym i w interesie formacji leżała odmowa dopuszczenia Komitetu [...] od udziału w postępowaniu w sytuacji zarzutów, że do służbowego przeniesienia policjanta doszło po ujawnieniu przez niego patologii, [...]. Organ nie dokonał żadnej oceny, czy w realiach tej sprawy interes społeczny przemawiał za dopuszczeniem do udziału w sprawie Komitetu [...] społecznej, a także czy odmowa jego dopuszczenia nie spowoduje w odbiorze społecznym i medialnym odczucia, że organ tuszuje fakty [...]. Ponownie rozpoznając sprawę, organ oceni zaistnienie przesłanek z art. 31 § 1 k.p.a. z uwzględnieniem powyższych uwag. Szczególnie rozważy i uzasadni przesłankę interesu społecznego. Rozważy czy w zaistniałych realiach przedmiotowej sprawy udział Komitetu [...] jest tym interesem uzasadniony. Mając powyższe na uwadze, Sąd – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżone postanowienie.