II SA/Łd 846/10

Dnia 25 stycznia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Grzegorz Szkudlarek (spr.) Sędziowie Sędzia NSA: Anna Stępień Sędzia WSA: Sławomir Wojciechowski Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2011 roku przy udziale --- sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego - oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] roku, Nr [...], po rozpoznaniu odwołania S. S., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku, Nr [...]. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, organ I instancji decyzją z dnia [...] roku zmienił własną wcześniejszą decyzję Nr [...] z dnia [...] roku w ten sposób, iż od dnia 1 grudnia 2009 roku wysokość zasiłku stałego przysługującego S. S. została określona na kwotę 290,57 zł miesięcznie. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 8 grudnia 2009 roku ustalono, iż uległ zmianie dochód strony stanowiący podstawę określenia wysokości zasiłku stałego. Wiązało się to z faktem przyznania stronie na okres od miesiąca października 2009 roku do maja 2010 roku dodatku mieszkaniowego w kwocie 186,43 zł. Zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2008 roku Nr 115, poz. 728 ze zm.), w przypadku osoby samotnie gospodarującej zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, tj. 477 zł, a dochodem tej osoby, przy czym wysokość zasiłku stałego nie może być wyższa niż 444 zł i niższa niż 30 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji S. S. wskazał, iż jest ona wydana z rażącym naruszeniem art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego uzasadnienie decyzji jest lakoniczne i nie uwzględnia stanu faktycznego sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania, utrzymało w mocy kwestionowaną decyzję I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ustawy o pomocy społecznej). Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zasiłek stały ustala się w wysokości, w przypadku osoby samotnie gospodarującej – różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 444 zł miesięcznie (art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej). Przy czym, ustawa o pomocy społecznej w art. 6 pkt 1 przyjmuje, iż całkowita niezdolność do pracy – to całkowita niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Na podstawie dołączonych do akt sprawy dokumentów ustalono, że właściwy organ zaliczył S. S. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności ze wskazaniem, że niepełnosprawność powstała od dnia 21 lipca 2006 roku, a orzeczenie wydano do dnia 31 grudnia 2010 roku. Drugim wymogiem otrzymania zasiłku stałego jest spełnienie kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Dla osoby samotnie gospodarującej to kryterium wynosi 477 zł. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego i z akt sprawy, jak wskazał organ wynika, że ulega zmianie wysokość dochodu uzyskiwanego przez skarżącego będącego podstawą do obliczenia wysokości zasiłku stałego. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wysokość aktualnie otrzymywanego przez stronę zasiłku stałego została prawidłowo obliczona – na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej – i stanowi ona różnicę między kryterium dochodowym rodziny, a uzyskiwanym dochodem, w tym przypadku: 477 zł – 186,43 zł = 290,57 zł. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania, organ wyjaśnił, że owszem decyzja organu I instancji nie zawierała szczegółowego wyliczenia wysokości zasiłku, niemniej jednak organ uzupełnił ten brak. W skardze na powyższą decyzję S. S. wskazał, że została ona wydana z naruszeniem bądź rażącym naruszeniem prawa. Postępowanie prowadzone przez organ spowodowało negatywne skutki dla strony, których konsekwencje skarżący wraz z rodziną odczuwa do chwili obecnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do uregulowania art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala. W ocenie składu orzekającego, organy prowadzące postępowanie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanych decyzji. Na wstępie wskazać należy, iż materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 roku Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy, zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zasiłek stały ustala się w wysokości, w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 444 zł miesięcznie (art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej). Kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 30 zł miesięcznie (art. 37 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej). Tytułem wstępu wyjaśnić należy, iż świadczenie w postaci zasiłku stałego ma charakter obligatoryjny. Zasiłek stały z pomocy społecznej przysługuje: osobie pełnoletniej samotnie gospodarującej i osobie pełnoletniej pozostającej w rodzinie oraz niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy. Przyznanie prawa do zasiłku stałego wymaga spełnienia kryterium dochodowego wskazanego w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Osoba samotnie gospodarująca musi wykazać dochód niższy niż 477 zł. Podsumowując regulację kryterium podmiotowego i dochodowego należy wskazać, że zasiłek stały przysługuje osobie pełnoletniej, która nie jest w stanie zapracować na swoje utrzymanie (z powodu wieku, niepełnosprawności lub niezdolności do samodzielnej egzystencji) oraz nie posiada dochodów pozwalających na godną egzystencję. Należy jednak pamiętać, że spełnienie wymagań określonych w komentowanym przepisie nie jest wystarczającą podstawą do przyznania zasiłku. Konieczne jest również wystąpienie przesłanek ogólnych, w szczególności wystąpienie trudnej sytuacji życiowej połączonej z niemożliwością jej samodzielnego przezwyciężenia (art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Wysokość zasiłku ustala się, odejmując od kryterium dochodowego dochód osoby samotnie gospodarującej lub odpowiednio dochód na osobę w rodzinie. Ustawodawca ustalił ponadto minimalną kwotę świadczenia, która wynosi 30 zł. W odniesieniu do osób samotnie gospodarujących określona jest także maksymalna kwota zasiłku – 444 zł. Przenosząc powyższe uwagi ogólne na grunt niniejszej sprawy wyjaśnić należy, iż bezspornym w sprawie jest to, że skarżący korzysta z dodatku mieszkaniowego w kwocie 186,43 zł. Kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 477 zł (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej). Skarżący legitymuje się orzeczeniem o zaliczeniu jego osoby do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 31 grudnia 2010 roku. W tak ustalonym stanie faktycznym organ I instancji przyznał skarżącemu zasiłek stały w kwocie 290,57 zł miesięcznie. W świetle cytowanych uprzednio przepisów ustawy o pomocy społecznej można stwierdzić, że wysokość zasiłku stanowi wyliczenie matematyczne dokonywane z uwzględnieniem ustawowego kryterium dochodowego i dochodu danej osoby. W tej sytuacji, Sąd dokonując kontroli wysokości zasiłku przyznanej przez organ I instancji nie dopatrzył się żadnego naruszenia przepisów prawa materialnego w tym zakresie. Co więcej, z argumentacji skarżącego wynika, że nie podnosił on ani w toku postępowania administracyjnego, ani w treści skargi faktu naruszenia jakiegokolwiek przepisu prawa materialnego. Ustosunkowując się do argumentacji zaprezentowanej przez skarżącego, nie negując niewątpliwie trudnej sytuacji strony stwierdzić należy, że nie może ona odnieść zamierzonego skutku wobec przyjętych w ustawie o pomocy społecznej zasad przyznawania zasiłku stałego. Skarżący podnosił zarzut naruszenia przepisów proceduralnych odnoszących się do uzasadnienia decyzji. Jak słusznie podniósł w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, uzasadnienie decyzji organu I instancji zawierało braki. Stan faktyczny i prawny przedstawiony w jej uzasadnieniu nie spełniał rygorów zawartych w art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym niemniej, uchybienie w tym przedmiocie zostało sanowane przez organ odwoławczy, który w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia przedstawił w sposób dokładny wszystkie aspekty niniejszej sprawy. Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł o oddaleniu skargi.