I SA/Go 1122/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi P.P. na postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji oddala skargę. W dniu [...] grudnia 2008r., Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wydał decyzje nr od [...], określające kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca do listopada 2006r. oraz kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia za grudzień 2006r. Decyzje te stały się ostateczne z dniem 20 stycznia 2009r. Pismem z dnia [...] czerwca 2010r., skierowanym do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej , P.P. wniósł o: * wznowienie postępowania w sprawach zakończonych wyżej wymienionymi decyzjami wskazując jako podstawę prawną art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 240 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) - zwanej dalej Ordynacją podatkową; * uchylenie w całości zaskarżonych decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy; - wstrzymanie wykonania tych decyzji na podstawie art.246 Ordynacji podatkowej. - przeprowadzenia dowodów wskazanych w treści wniosku. W uzasadnieniu wniosku P.P. podał, że stał się ofiarą przestępczych działań osoby trzeciej, które to działania doprowadziły do obciążenia zobowiązaniami podatkowymi osób, które faktycznie nie prowadziły działalności gospodarczej. Stwierdził, że dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, a ww. decyzje ostateczne zostały wydane w wyniku przestępstwa. Według strony, dowodami na taki stan rzeczy są zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, złożone w Prokuraturze Rejonowej. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej, postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2010r" wznowił postępowania zakończone wymienionymi na wstępie decyzjami. Następnie postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. odmówił wstrzymania wykonania tych decyzji. Argumentując odmowę, organ kontroli skarbowej stwierdził, że treść wniosku skarżącego nie wskazuje okoliczności mogących stanowić przesłankę uzasadniającą wstrzymanie wykonania decyzji, w szczególności nie zawiera argumentów wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji. Na powyższe postanowienie P.P. złożył pismo z dnia [...] lipca 2010r. zatytułowane jako zażalenie, które zostało uznane przez organy prowadzące postępowanie za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu podniósł, że zaskarżone orzeczenie jest wadliwe, albowiem sam fakt wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie powinien implikować wstrzymanie wykonania wszystkich decyzji, które, zdaniem strony, zostały wydane w oderwaniu od stanu rzeczywistego. P.P. stwierdził, że został ukarany za cudze działania, a faktyczny wykonawca obrotu gospodarczego nie został obciążony żadnymi zobowiązaniami podatkowymi. Prowadzenie egzekucji na podstawie niezgodnych ze stanem rzeczywistym decyzji wymiarowych, zagraża jego interesom i może prowadzić do niepowetowanych szkód. Wniosek rozpatrzył Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej, który w dniu [...] września 2010r. wydał postanowienie nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie z [...] lipca 2010r. W uzasadnieniu wskazał, że stosownie do art. 222 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej, strona winna wskazać dowody uzasadniające żądanie wstrzymania wykonania decyzji, a takich skarżąca nie przedstawiła. Sam fakt wznowienia postępowania nie stanowi podstawy automatycznego wstrzymania wykonania decyzji ostatecznych a w sprawie nie występują okoliczności wskazujące na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji. Na powyższe postanowienie P.P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim zarzucając: - brak rozpoznania istoty sprawy oraz formalne i negatywne załatwienie sprawy, bez uwzględnienia specyfiki postępowań wszczętych przez I.P. i P.P., mających charakter penalny; - całkowite pominięcie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniach przygotowawczych wszczętych przez odpowiednie prokuratury. w związku z zawiadomieniami o popełnieniu przestępstw złożonymi przez I.P. i P.P.; - zakończenie postępowania podatkowego w zakresie wznowienia postępowania pomimo podjęcia przez organy ścigania czynności procesowych zmierzających do wykrycia przestępstw i ustalenia winy sprawców tych przestępstw. Według skarżącego, nie było przeszkód, by organ kontroli skarbowej dokonał własnych ustaleń, skoro przestępstwo miało tak oczywisty charakter. Nie dokonując tego, organ zaakceptował fikcję procesową całkowicie odbiegającą od rzeczywistości, a taka postawa narusza podstawowe zasady postępowania i jest ewidentnie wbrew naczelnej zasadzie obowiązującej w każdym procesie, tj. poszukiwania prawdy obiektywnej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wskazał, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki podane przez P.P. w piśmie z dnia [...] czerwca 2010r., tj. określone w art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 240 § 2 Ordynacji podatkowej, które wskazywałyby na konieczność uchylenia decyzji ostatecznych dla podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 2006r. Tak samo, brak jest podstaw do wstrzymania wykonania tych decyzji. Po wznowieniu postępowania - pismem z dnia [...] lipca 2010r. - organ kontroli zwrócił się do Prokuratury Rejonowej o przekazanie informacji o sposobie załatwienia lub o etapie realizacji sprawy wymienionej w zawiadomieniach o popełnieniu przestępstwa. Z odpowiedzi zawartej w piśmie z dnia [...] sierpnia 2010r. wynika, że w dniu [...] maja 2010r. Prokuratura Rejonowa odmówiła wszczęcia śledztwa zarówno wobec zawiadomienia I.P. jak i P.P., którzy na decyzje w tym zakresie złożyli zażalenia. W związku z powyższym zarzuty skarżącego, że organ kontroli skarbowej nie przeprowadził dowodu z akt postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową, a także że nie zainteresował się losami spraw karnych wytoczonych przez I.P. i P.P., oraz że pominął całkowicie ustalenia organów ścigania w tej sprawie, są zdaniem organu, nieuprawnione. Organ kontroli skarbowej podniósł też, że ustalony w toku postępowania wznowieniowego stan faktyczny sprawy nie dawał podstaw do: - zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia spraw karnych wskazanych przez skarżącego, gdyż sprawy takie nie zostały wszczęte, wobec czego nie są też prowadzone; - dokonania przez organ kontroli skarbowej własnych ustaleń i rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z wnioskiem strony w oparciu o własny materiał dowodowy, gdyż to na skarżącym spoczywa obowiązek wskazania przesłanek wznowienia i dowodów na ich potwierdzenie; - wstrzymanie wykonania decyzji określających zobowiązanie w podatku od towarów i usług, gdyż w okolicznościach przedmiotowej sprawy, brak ku temu podstaw prawnych. Organ przytoczył również przebieg postępowania podatkowego konkludując, że P.P. korzystał ze swoich praw i składał odwołania od decyzji, jednak nigdy, ani w toku postępowania kontrolnego ani w odwołaniach od decyzji, nie wskazywał na okoliczności wymienione w piśmie z dnia [...] czerwca 2010r., w którym wniósł o wznowienie postępowania i uchylenie decyzji ostatecznych. W piśmie procesowym z [...] grudnia 2010 r. pełnomocnik skarżącego uzupełnił argumentację skargi, podnosząc, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej nie przeprowadził żadnego z zawnioskowanych przez stronę dowodów w celu zweryfikowania zasadności twierdzeń i okoliczności wskazanych przez skarżącego we wniosku z [...] czerwca 2010 r. Wskazał równocześnie szereg czynności, których przeprowadzenie uznał za niezbędne dla prawidłowego rozpoznania wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W niniejszej sprawie kontroli sądowoadministracyjnej poddane zostało rozstrzygnięcie dotyczące wstrzymania wykonania decyzji, której dotyczy postępowanie toczące się po wznowieniu postępowania na podstawie przesłanek wynikających z art. 240 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 246 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Tym samym, podstawą wstrzymania wykonania decyzji jest istnienie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji - a zatem sytuacji, gdy na podstawie akt sprawy organ wstępnie jest przekonany o konieczności uchylenia decyzji. Oznacza to, że w postępowaniu dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji na podstawie przepisu art. 246 § 1 Ordynacji podatkowej nie bada się merytorycznej zgodności z prawem decyzji stanowiącej przedmiot wznowionego postępowania oraz konieczności ewentualnego jej wyeliminowania z obiegu prawnego. Brak jest podstaw do traktowania tej incydentalnej instytucji procesowej tak, jak gdyby wydanie postanowienia na podstawie wspomnianego przepisu następowało na podstawie tych samych reguł, co załatwienie sprawy administracyjnej co do istoty, a więc po zebraniu i rozpatrzeniu całego niezbędnego materiału dowodowego. Nie są zatem uprawnione zarzuty strony skarżącej w tym zakresie. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy,że w zaskarżonym postanowieniu, organ podatkowy powinien rozważyć czy okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Jak wskazano wyżej, we wniosku o wznowienie postępowania strona skarżąca podniosła, że dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (pkt 1 § 1 art. 240 Ordynacji podatkowej) a decyzja ostateczna wydana została w wyniku przestępstwa (pkt 2 § 1 art. 240 Ordynacji podatkowej). Samo twierdzenie strony żądającej wznowienia postępowania, że dany dowód był fałszywy, nie uzasadnia wznowienia postępowania dowodowego. Fałszywość dowodu powinien być stwierdzony orzeczeniem sądu. Analogiczna sytuacja dotyczy drugiej z przytoczonych podstaw wznowieniowych. Od zasady, że fałszywość dowodu i fakt popełnienia przestępstwa musi być potwierdzony orzeczeniem sądu, istnieją dwa wyjątki. Po pierwsze gdy postępowanie przed sądem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Po drugie, gdy sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste a wznowienie postępowania jest niezbędne w celu ochrony interesu publicznego - art 240 § 2 Ordynacji podatkowej. Zaznaczyć jednak należy, że organ podatkowy może zastosować ten drugi wyjątek jedynie w sytuacjach, gdy ponad wszelką wątpliwość stwierdzi, że w sprawie ma do czynienia z przesłankami z art. 240 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Nie może doprowadzić do sytuacji, w której po zakończeniu postępowania wznowionego zapadnie wyrok wykluczający fałszywość dowodu. Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ podatkowy mógłby wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji w dwóch sytuacjach. Po pierwsze gdyby istniało orzeczenie sądu o fałszywości dowodu, na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub o fakcie popełnienia przestępstwa w wyniku którego wydano decyzję. Po drugie, gdyby wspomniane przesłanki były oczywiste a wznowienie postępowania byłoby niezbędne w celu ochrony interesu publicznego. Z analizy akt sprawy wynika, że organ kontroli zwrócił się do Prokuratury Rejonowej o przekazanie informacji o sposobie załatwienia lub realizacji sprawy wymienionej w zawiadomieniach o popełnieniu przestępstwa dołączonych do wniosku o wznowienie postępowania. Z odpowiedzi zawartej w piśmie z dnia [...] sierpnia 2010r. wynika, że w dniu [...] maja 2010 r. Prokuratura Rejonowa odmówiła wszczęcia śledztwa we wskazanych sprawach. W tej sytuacji nie można czynić zarzutu Dyrektorowi Urzędu Kontroli Skarbowej, że na podstawie okoliczności sprawy stwierdził, że nie zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznych w wyniku wznowienia postępowania z uwagi na fakt, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe a decyzje ostateczne wydano w wyniku przestępstwa. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.