I OZ 436/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Dowódcy 25 Brygady Kawalerii Powietrznej w Tomaszowie Mazowieckim na pkt 2 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt III SA/Łd 30/11 w przedmiocie kosztów postępowania w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję Dowódcy 25 Brygady Kawalerii Powietrznej w Tomaszowie Mazowieckim z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku specjalnego postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt III SA/Łd 30/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi umorzył w pkt 1 postępowanie sądowoadministracyjne oraz zasądził od Dowódcy 25 Brygady Kawalerii Powietrznej w Tomaszowie Mazowieckim na rzecz Z. W. kwotę 257 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2 postanowienia). W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w piśmie procesowym z dnia 6 kwietnia 2011 r. skarżący oświadczył, że w związku z dokonaniem za jego zgodą zmiany decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r., która w całości czyni zadość jego żądaniom, cofa swoją skargę i wnosi o umorzenie postępowania. Organ administracji w piśmie z dnia 6 kwietnia 2011 r. również wniósł o umorzenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, iż organ skorzystał z uprawnienia wynikającego z art. 54 § 3 P.p.s.a. uwzględniając skargę w całości i wydając za zgodą strony skarżącej decyzję zmieniającą zaskarżoną decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. Tym samym, w ocenie Sądu I instancji postępowanie stało się bezprzedmiotowe. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Zażalenie na pkt 2 powyższego postanowienia wniósł Dowódca 25 Brygady Kawalerii Powietrznej w Tomaszowie Mazowieckim, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. przepisu art. 201 § 1 w zw. z art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako P.p.s.a., polegające na zasądzeniu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, w sytuacji gdy nie było do tego podstaw. W uzasadnieniu wnoszący zażalenie podniósł, że podstawą zmiany decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. nie był art. 54 § 3 P.p.s.a. lecz art. 155 k.p.a. Nie było zatem podstaw do zasądzenia przez sąd zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. W momencie wydawania postanowienia sąd był poinformowany, że zmiana decyzji nastąpiła za zgodą strony, w związku z powyższym obowiązkiem było co najmniej dokonanie ustalenia, czy rzeczywiście został zastosowany ten właśnie tryb. W odpowiedzi na zażalenie Z. W. wniósł o jego oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie jest zasadne. Stosownie do treści art. 199 P.p.s.a. w postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązuje zasada, że koszty postępowania obciążają strony, w zakresie, w jakim są związane z ich udziałem w tym postępowaniu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do wyjątków od tej zasady należy między innymi art. 201 § 1 P.p.s.a., w myśl którego zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W niniejszej sprawie skarga na decyzję z dnia [...] listopada 2010 r. została złożona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi 13 grudnia 2010 r., natomiast jak wynika z pism Z. W. i Dowódcy 25 Brygady Kawalerii Powietrznej w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 6 kwietnia 2011 r. organ wydał decyzję uwzględniającą żądanie strony wyrażone w toku postępowania administracyjnego. Tym samym należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż organ skorzystał ze swojego uprawnienia w drodze tzw. autokontroli (art. 54 § 3 P.p.s.a.), a skarżącemu przysługiwał zwrot kosztów postępowania sądowego na podstawie art. 201 § 1 P.p.s.a. Odnosząc się do argumentów podnoszonych w zażaleniu, wskazać należy, że błędne jest twierdzenie organu, iż podstawą zmiany decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. mógł być art. 155 k.p.a. W literaturze prezentowany jest pogląd, że skarga z mocy art. 54 § 3 P.p.s.a. może stać się impulsem do skorygowania przez organ własnej, zaskarżonej decyzji i tym samym odciążenia sądu administracyjnego. Nie może to jednak prowadzić do uruchomienia nowego toku instancji. Tym bardziej nie może to otwierać możliwości uruchomienia wewnątrzadministracyjnej drogi weryfikacji decyzji ostatecznych, ponieważ wybór drogi postępowania sądowoadministracyjnego przez wniesienie możliwość taką wyeliminował. Byłoby to sprzeczne zarówno z istotą skargi, jako czynności procesowej uruchamiającej zewnętrzny układ kontroli ostatecznej decyzji, jak i założeniami strukturalnymi postępowania sądowoadministracyjnego istniejącego od momentu wniesienia skargi, które nie może decyzją jednej ze stron tego postępowania (organu administracji publicznej) przekształcić się w postępowanie przed tym organem (por. T. Woś (red.): Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2011, s. 375). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.