I SA/Wa 1373/10
WyrokWSA w Warszawie2011-01-26
Skład orzekający: Bogdan Wolski, Jolanta Dargas, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca posiada interes prawny i legitymację strony do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej?Ratio decidendi
Wszczęcie postępowania nadzorczego o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej może nastąpić wyłącznie na żądanie strony posiadającej interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa, czyli podmiotu, którego interes prawny lub obowiązek dotyczy postępowania. Skarżąca nie wykazała, że posiadała tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości na dzień wydania decyzji komunalizacyjnej, wobec czego nie miała legitymacji do żądania wszczęcia postępowania, a decyzja organu odmowna była prawidłowa.Stan faktyczny
Skarżąca U. S. wniosła o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody z 1991 r., która stwierdziła nabycie przez Gminę G. własności nieruchomości. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego do nieruchomości. Skarżąca twierdziła, że jest współwłaścicielką nieruchomości jako spadkobierczyni i kwestionowała prawidłowość przejęcia nieruchomości przez Skarb Państwa.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogdan Wolski Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi U. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej oddala skargę.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu wniosku U. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. odmawiającą wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1991 r., nr [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy. Decyzją z dnia [...] września 1991 r., nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), stwierdził nabycie przez Gminę G. z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości z obrębu nr [...], karta mapy [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], położona w G. przy ul. [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 1995 r., nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 1991 r., w części dotyczącej stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa przez Gminę G. własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], tym samym wyłączając ją z komunalizacji.
W wyniku scalenia działki nr [...] z działką nr [...] powstała działka nr [...]. Następnie działka nr [...] została podzielona na działki nr od [...] do [...]. Z kolei działka [...] została podzielona na działki [...].
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu wniosku U. S., decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2010r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1991r., nr [...].
Od powyższej decyzji U. S. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 28 Kpa poprzez wadliwe przyjęcie, że wnioskodawczyni nie posiada interesu prawnego we wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1991 r. oraz naruszenie art. 7, 8 i 77 Kpa poprzez brak wszechstronnego rozważenia okoliczności faktycznych i prawnych sprawy oraz wyjaśnienia w sposób należyty okoliczności stanowiących podstawę ustaleń w kwestii legitymacji wnioskodawczyni do żądania stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej, co miało wpływ na niekorzystną dla wnioskodawczyni treść rozstrzygnięcia.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że stronami postępowania komunalizacyjnego są, co do zasady Skarb Państwa, jako właściciel mienia oraz gmina, która mienie to przejmuje, a postępowanie to dotyczy wprost interesu prawnego tych podmiotów. Inny podmiot może być stroną postępowania, ale tylko wówczas, gdy wykaże swój interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa., tj. iż skomunalizowane mienie stanowiło istotnie jego własność, czyli nie powinno ulec komunalizacji. Brak wykazania się przez taki podmiot tytułem prawnorzeczowym do mienia, będącego przedmiotem komunalizacji, wyklucza możliwość skutecznego wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. O tym czy interes lub obowiązek ma charakter prawny, czy tylko faktyczny przesądza treść przepisów prawa materialnego, z których wynikają obowiązki lub prawa pozostające w związku z rozstrzygnięciem.
Zdaniem organu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, aby U. S. posiadała tytuł prawnorzeczowy do skomunalizowanej nieruchomości położonej w G. przy ul.[...].
W ocenie Ministra, dokumenty przedłożone przez skarżącą, tj. m. in. pismo Państwowego Biura Notarialnego w G. z dnia [...] czerwca 1978r. Nr [...] wskazuje, iż podstawą do przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości Karty M. R. był art. 2 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. nr 13, poz. 87), zgodnie z którym przejście prawa własności nieruchomości następowało z mocy samego prawa. Fakt ten również został potwierdzony w pismach Urzędu Miejskiego w G. z dnia [...] września 1993 r. i [...] października 1993 r. Ponadto sama skarżąca nie zaprzecza, że w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych w dziale II księgi wieczystej Kw nr [...] prowadzonej dla nieruchomości przy ul. [...] w G. wpisany był jako właściciel Skarb Państwa w związku z przejściem z mocy prawa własności tej nieruchomości.
Minister wskazał, że wnioskodawca nie legitymuje się przymiotem strony, zdolnej do wszczęcia postępowania nadzorczego, z przyczyn opisanych powyżej, w związku z tym Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zobligowany był do wydania decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania we wnioskowanej sprawie na podstawie art. 157 Kpa.
Od decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. U. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego art. 28 Kpa w zw. z art. 157 § 2 Kpa poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżąca nie jest stroną postępowania o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji komunalizacyjnej, gdyż nie przysługiwał jej prawnorzeczowy tytuł do komunalizowanego mienia; 2) naruszenie mających istotny wpływ na wynik postępowania przepisów art. 7 Kpa w zw. z art. 77 § 1 Kpa i art. 8 kpa poprzez nieuwzględnienie materiału dowodowego wskazującego na przysługiwanie skarżącej tytułu prawnorzeczowego do przedmiotowej nieruchomości oraz brak wyjaśnienia okoliczności stanowiących podstawę ustaleń odmowy skarżącej prawa do żądania stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej, jako godzącej w jej interes prawny.
W skardze U. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. oraz utrzymanej w mocy decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. odmawiającej wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1991 r., nr [...] i przekazanie sprawy do rozpatrzenia właściwemu organowi administracyjnemu oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że przedmiotowa nieruchomości należała do J. W., ojca skarżącej, co wynika wprost z zapisów zamkniętej księgi wieczystej L., Tom III, Karta [...]. Spadkobiercami ustawowymi po J. W. byli skarżąca oraz jej siostra, A. W., na podstawie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia [...] czerwca 1972 r. wydanego przez Sąd Powiatowy w T. Skarżąca wstępując w ogól praw i obowiązków spadkodawcy wstąpiła także w prawa i obowiązki związane z prawem własności przedmiotowej nieruchomości, gdyż prawo to wchodziło w skład spadku po J. W. W związku z powyższym od 1972 r. skarżąca była współwłaścicielką przedmiotowej nieruchomości. Powyższy stan prawny oraz następstwa prawne zostały wykazane dokumentami złożonymi do wniosku z dnia 22 października 2009 r. o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji komunalizacyjnej.
Zdaniem skarżącej błędne jest twierdzenie organu, że o nieistnieniu tytułu prawnorzeczowego skarżącej do przedmiotowej nieruchomości świadczy to, że w dacie przejęcia nieruchomości przez gminę, w dziale II księgi wieczystej Kw nr [...] prowadzonej dla nieruchomość przy ul. [...] w G. wpisany był jako właściciel Skarb Państwa w związku z przejęciem z mocy prawa własności tej nieruchomości. Wpis do księgi wieczystej Skarbu Państwa jako właściciela przedmiotowej nieruchomości nie przesądza, iż prawo wpisane do księgi istnieje. W przypadku przejęcia prawa własności z mocy prawa wpis do księgi wieczystej ma charakter deklaratywny i nie niesie za sobą domniemanie wynikającego z art. 3 ustawy z dnia 06.07.1982r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001, Nr 124, poz. 1361). Skoro przejęcie własności nieruchomości nastąpiło z mocy prawa na podstawie ustawy z dnia 15 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, zaś w tym przypadku nie zachodzi domniemanie wyrażone w art. 3 ustaw o księgach wieczystych i hipotece, to uprawniony jest wniosek , iż nie można stwierdzić, iż skarżącej nie przysługiwał tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości zarówno w dacie przejęcia nieruchomości przez Skarb Państwa, jak i w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. W związku z powyższym interes prawny skarżącej do żądania stwierdzenia niezgodności z prawem decyzji komunalizacyjnej wynika z przepisów prawa powszechnie obowiązującego i przysługującego jej uprawnienia o charakterze materialnoprawnym - prawa własności do przedmiotowej nieruchomości, które wykazane zostało stosownymi dokumentami. W ocenie skarżącej organ przyjął wadliwie, iż o nieistnieniu legitymacji wnioskodawczyni świadczy jedynie fakt przejęcia z mocy prawa własności tej nieruchomości przez Skarb Państwa w 1978 r. Fakt, iż prawo to nie było wykonywane przez skarżącą z przyczyn od skarżącej niezależnych nie oznacza, że prawo to nie istniało w dacie przejęcia nieruchomości przez gminę.
Skarżąca uważa, że organ administracyjny sprzecznie z zasadą wyrażoną w art. 7 Kpa i art. 77 § 1 Kpa nie dokonał dogłębnego i wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych mających znaczenie dla ustalenia interesu prawnego jednostki, co podkreślane było niejednokrotnie w orzecznictwie administracyjnym Przepis art. 157 § 3 Kpa ma zastosowanie do sytuacji, gdy z żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wynika w sposób oczywisty, że jednostka wnosząca żądanie nie ma w sprawie interesu prawnego. Natomiast w sytuacji, gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia określonych czynności, czynności te mogą być podjęte wyłącznie w toku postępowania, a w razie wyniku negatywnego są podstawą zakończenia postępowania decyzją umarzającą postępowanie w sprawie. Wadą decyzji wydanych w niniejszej sprawie jest brak wszechstronnego rozważenia okoliczności faktycznych stanowiących podstawę ustaleń w kwestii legitymacji wnioskodawczyni do żądania stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Skarżąca zaznacza, że nie neguje zasady, iż w toku postępowania nadzorczego, organ administracyjny nie prowadzi dodatkowego postępowania dowodowego, lecz opiera się na materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Jednakże organ nadzorczy ma obowiązek podjąć wszelkie niezbędne kroki do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób uzyskać jej rzeczywisty obraz i stworzyć podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa.
Skarżąca zauważyła, że przy ocenie przesłanek interesu prawnego skarżącej organ nadzorczy ograniczył się do zaznaczenia kwestii wpisu prawa własności Skarbu Państwa jako właściciela w księdze wieczystej w dacie przejęcia nieruchomości przez gminę pomijając fakt, iż wpis prawa własności, jakkolwiek posiadający domniemanie zgodności z rzeczywistym stanem prawnym, jest wzruszalny i może być obalony przeciwdowodem. Przeciwdowód w tym zakresie może być przeprowadzony nie tylko w procesie o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, ale w każdym innym postępowaniu jako przesłanka rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza to, że rozstrzygnięcie organu nadzorczego wydane zostało z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1 Kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżąca podała, że przejęcie przez Skarb Państwa na własność przedmiotowej nieruchomości nie nastąpiło w drodze decyzji administracyjnej, lecz na skutek zaświadczenia Urzędu Miejskiego w G. stwierdzającego fakt przejścia własności nieruchomości na mocy wspomnianych przepisów, na podstawie którego Państwowe Biuro Notarialne w G. dokonało wpisu prawa własności Skarbu Państwa. W związku z brakiem decyzji administracyjnej w przedmiocie przejęcia nieruchomości przez Skarb Państwa w 1978 r. nie jest możliwie w drodze postępowania odwoławczego, czy też wniosku o stwierdzenie nieważności podważenie zaświadczenia o rzekomym podleganiu przedmiotowej nieruchomości pod działanie ustawy z dnia 15 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 Nr 22, poz. 159 ze zm.) i w konsekwencji podważenie władczego aktu przejęcia w 1978 r. mienia przez Skarb Państwa. Organ nadzorczy poddając sugestie o ustaleniu przed właściwym organem iż nieruchomość nie podlegała działaniu powołanej wyżej ustawy pomija fakt, iż akty prawne na podstawie których dokonywano przejęcia mienia na rzecz Skarbu Państwa nie zawierały rozwiązań ustawowych umożliwiających rozstrzygnięcie wątpliwości, co do tego, czy dana nieruchomość przeszła na własność Skarbu Państwa na podstawie przepisów wskazanej ustawy.
Skarżąca zwróciła uwagę, że przepisy ustawy z dnia 15 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach oraz dekret z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87 ze zm.) nie wskazują trybu merytorycznego rozstrzygania, czy dana nieruchomość podlega działaniu jej przepisów. Organ nadzorczy winien rozważyć i porównać zakres obowiązkowych czynności, a tych wykonanych przez Wojewodę [...], który mając wiedzę co do roszczeń skarżącej winien podjąć czynności mające na celu ustalenie stanu prawnego mienia.
Skarżąca uważa, że do jej osoby jako współwłaściciela przedmiotowej nieruchomości od 1972 r. nie miały zastosowania przepisy art. 39 ust. 3 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach w związku z art. 2 ust 1 dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich, na podstawie których nastąpiło przejęcie nieruchomości przez Skarb Państwa w dniu 20 czerwca 1978 r. Zatem nabycie nieruchomości przez Skarb Państwa nastąpiło bez podstawy prawnej. W konsekwencji nieruchomość przy ul. [...] w G. nigdy nie stanowiła własności Skarbu Państwa, lecz J. W., a później jego spadkobierców zaś decyzja komunalizacyjna wydana w stosunku do tego mienia rażąco naruszała prawo - przepis art. 5 ust 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
Skarżąca podkreśliła, że unieważnienie decyzji komunalizacyjnej i stwierdzenie, że prawo własności przedmiotowej nieruchomości nie przeszło na gminę z mocy prawa i w konsekwencji zniesienie podstawy prawnej wpisu gminy do księgi wieczystej jako właściciela, stanowić będzie dla skarżącej podstawę do uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym i ochrony swojego prawa własności, ponieważ zgodnie z uchwałą SN z dnia 9 października 2007 r., sygn. akt III CZP 46/07 (OSNC 2008/3/30) sąd w sprawie o uzgodnienie księgi wieczystej orzeka wedle stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania orzeczenia i w związku z tym jest związany decyzją komunalizacyjną.
Zdaniem skarżącej, wyżej przedstawione okoliczności prawne i faktyczne prowadzą do stwierdzenia, że organ nadzorczy stwierdzając brak interesu prawnego skarżącej we wszczęciu postępowania nadzorczego nie rozważył w sposób wszechstronny materiału dowodowego w sprawie i niezasadnie zawęził pojęcie interesu prawnego skarżącej do kwestii formalnoprawnych. W konsekwencji organ odmówił skarżącej przymiotu strony pozbawiając de facto skarżącą możliwości dochodzenia jej roszczenia w zakresie uregulowania kwestii dotyczących prawa własności. Tego typu działanie organu odbierane jest przez skarżącą jako brak ochrony ze strony państwa i pozostaje w sprzeczności z podstawową zasadą ochrony prawa własności wyrażoną w art. 21 Konstytucji RP.
Skarżąca podkreśliła, że organ zobligowany jest mieć na uwadze słuszny interes obywateli oraz uwzględniać interes społeczny, w szczególności zaś powinien zmierzać do realizacji zasady prawdy obiektywnej. Dlatego też trafność rozstrzygnięcia w każdym indywidualnym przypadku wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia wszelkich argumentów, które stanowiłyby podstawę do przyjęcia określonego stanowiska. Wydając decyzję organ jest zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zobowiązany jest również do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 Kpa oraz do uzasadnienia według wymogów określonych w art. 107 § 3 Kpa, czego jednak organ nadzorczy nie dopełnił przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o oddalenie skargi i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona.
Sąd zauważa, że zgodnie z art. 157 § 2 Kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Obowiązkiem organu nadzoru jest więc w pierwszej kolejności zbadanie, czy wniosek pochodzi od podmiotu mającego przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że wszczęcia postępowania nadzorczego może domagać się jedynie strona, która uczestniczyła w postępowaniu zakończonym weryfikowaną decyzją (tj. strona postępowania zwykłego) lub podmiot, który wykaże, że posiada interes prawny w domaganiu się weryfikacji decyzji (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2000 r., IV SA 2328/99, niepubl. oraz z dnia 27 czerwca 2001 r., I SA 136/01 Lex nr 78939).
Zdaniem Sądu, organ nadzoru prawidłowo wskazał, że zgodnie z art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z kolei pojęcie interesu prawnego ma charakter materialnoprawny, tzn. musi wynikać z przepisu prawa materialnego, czyli z normy prawa stanowiącego podstawę ustalenia praw lub obowiązków. Musi więc istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania decyzji. Wszczęcie, prowadzenie i wydanie decyzji w trybie nadzorczym na wniosek podmiotu nie będącego stroną stanowi bowiem rażące naruszenie zasady stabilności decyzji administracyjnej (zob. wyroki NSA z dnia 13 marca 2001 r., I SA 2312/99 Lex nr 78956; z dnia 27 września 2001 r., I SA2326/00, Lex nr 5452).
W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o wszczęcie postępowania mającego na celu stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej. Jednak stroną postępowania komunalizacyjnego, prowadzonego na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, jest co do zasady tylko Skarb Państwa i właściwa gmina, na którą z mocy prawa przeszła nieruchomość. Inny podmiot może w tym postępowaniu uczestniczyć, gdy wykaże, że decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku.
Skarżąca żądając wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności, winna wykazać, iż przysługuje jej tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów świadczących o tym, iż była właścicielem przedmiotowej nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r.
Poza sporem jest bowiem to, że na dzień 27 maja 1990 r. działka nr [...] była własnością Skarbu Państwa, co dokumentowała Księga wieczysta Kw nr [...]. Nabycie prawa własności nastąpiło z mocy prawa na podstawie przepisu art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, co dokumentowało zaświadczenie Prezydenta Miasta G.
Sąd zwraca uwagę, że zarzuty skargi w znacznej części zmierzają do podważenia prawidłowości nabycia przedmiotowego gruntu przez Państwo z mocy prawa i wykazania, że na dzień 27 maja 1990 r. współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości od 1972 r. były spadkobierczynie po J. W., tj. A. W. i U. S. Należy jednak podkreślić, że w postępowaniach dotyczących komunalizacji organy nie badają legalności przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa z mocy samego prawa, w tym w trybie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach.
W ocenie Sądu nie może budzić wątpliwości, że zarówno w postępowaniu administracyjnym jak też w postępowaniu sądowoadministracyjnym skarżąca nie wykazała się prawem do przedmiotowej działki.
W odniesieniu do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] nie zostało wydane we właściwym czasie orzeczenie o uzgodnieniu treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, na podstawie którego skarżąca mogła by wykazać swój interes prawny, a żaden z dokumentów przedstawionych przez skarżącą nie daje podstaw do przyjęcia, że była ona w dniu 27 maja 1990 r. współwłaścicielem przedmiotowej działki.
Zdaniem Sądu, legitymacji do bycia stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej nie można wywieść z obecnego zamiaru skarżącej doprowadzenia do uwzględnienia przez sąd powszechny powództwa o uzgodnienie księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (art. 10 u.k.w.h.). Trzeba bowiem wskazać, że skarżąca już przed datą wydania decyzji komunalizacyjnej podejmowała próby przywrócenia jej prawa własności do mienia oznaczonego przed 1993 r. jako działka nr [...], położona przy ul. [...] w G., co wynika z korespondencji jaką prowadziła z Urzędem Miejskim w G. Skarżąca we właściwym czasie nie wytoczyła jednak przed sądem powszechnym powództwa o uzgodnienie księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, a zatem nie może wykazać się orzeczeniem sądu ustalającym, że w dacie 27 maja 1990 r. była współwłaścicielką skomunalizowanego gruntu.
Skoro zatem skarżąca nie wykazała, że jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa, to decyzja o odmowie wszczęcia postępowania nadzorczego jest prawidłowa.
Wobec tego zarzuty skargi odnośnie naruszenia przez organ nadzoru przepisów art. 28 i 157 § 3 w zw. z art. 7, 8 i art. 77 § 1, 80 i 107 § 3 Kpa, czy art. 21 Konstytucji RP należało uznać za niezasadne.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło