II SA/Rz 935/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ NSA Maria Piórkowska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 27 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi J. S., Z. N., F. N. i S. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących J. S., Z. N., F. N. i S. K. solidarnie kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 935/10 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] Wójt Gminy, po rozpoznaniu wniosku Gospodarstwa Rolnego [...] J. S., Z. N., F. N., S. K. z siedzibą w D., odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia pn. "Regulacja i przebudowa odcinka koryta rzeki S. i budowa stawu rybnego na terenie oznaczonym według ewidencji gruntów jako działki nr 610 i 615 w R., nr 1, 2, 3 i 6 w miejscowości C. oraz nr 240 położonej w K.". W treści uzasadnienia organ wskazał, że występujące zagrożenia i nierzetelność raportu oddziaływania na środowisko nie pozwoliły na określenie wymogów środowiskowych. Decyzja ta została doręczona wnioskodawcy na adres wskazany we wniosku, w dniu 2 sierpnia 2010 r. Orzeczenie to zostało doręczone po raz drugi stronie w dniu 17 sierpnia 2010 r. Oba zwrotne potwierdzenia odbioru podpisał J. S. Działający imieniem Gospodarstwa Rolnego [...] J. S., Z. N., F. N., S. K. z siedzibą w D. – J. S., złożył odwołanie od tej decyzji, w dniu 20 sierpnia 2010 r. (data nadania w urzędzie pocztowym). Postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. Nr [...], wydanym w oparciu o art. 134 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W motywach postanowienia podkreślono, że po wpłynięciu odwołania organ, w fazie wstępnej prowadzonego postępowania, bada czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Warunkiem skuteczności wniesionego środka zaskarżenia jest zachowanie 14-dniowego terminu do jego wniesienia od dnia doręczenia decyzji stronie – art. 129 § 2 k.p.a. Rozpatrywanie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu stanowiłoby rażące naruszenie prawa. Organ wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że decyzję organu I instancji doręczono stronie w dniu 2 sierpnia 2010 r., zaś odwołanie złożono za pośrednictwem publicznego operatora pocztowego Poczty Polskiej w dniu 20 sierpnia 2010 r. (tj. w 18 dniu). Tymczasem odwołanie wnosi się, stosownie do art. 129 § 2 k.p.a. w termie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Termin ten jest terminem prekluzyjnym i jego uchybienie powoduje, że czynność prawna podjęta po jego upływie jest bezskuteczna. Kolegium dodało, że zaskarżona decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie zaskarżenia. Strona nie złożyła wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Decyzja Wójta Gminy została doręczona wnioskodawcy dwukrotnie tj. w dniu 2 sierpnia 2010 r. i 17 sierpnia 2010 r. Cytując treść wyroku WSA w Warszawie z dnia 25.02.2005 r., sygn. I SA/Wa 1935/04 organ stwierdził, że sam fakt ponownego przesłania przez organ decyzji, która została już uprzednio prawidłowo doręczona stronie, nie może mieć bezpośredniego wpływu na bieg ustawowego terminu do wniesienia odwołania, a w szczególności nie otwiera na nowo biegu tego terminu dla strony. Skargę na powyższe postanowienie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w imieniu Gospodarstwa Rolnego [...] J. S., Z. N., F. N., S. K. z siedzibą w D. – J. S. i wniósł o jego uchylenie i nadanie odwołaniu z dnia 18 sierpnia 2010 r. urzędowego biegu oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu podniósł, że zaskarżone postanowienie jest niezgodne z faktami, sprzeczne z przepisami i rażąco narusza prawo. Zarzucił, że Kolegium nie dokonało oceny, że zaskarżona decyzja została doręczona stronie w dniu 17 sierpnia 2010 r., a odwołanie złożone w dniu 20 sierpnia 2010 r. zostało wniesione z zachowaniem terminu. Za niewiadomy fakt, skarżący uznał, przyjęcie przez Kolegium, że zaskarżona decyzja została doręczona stronie w dniu 2 sierpnia 2010 r. Wskazał, że w tym dniu otrzymał wezwanie do uiszczenia kwoty 205 złotych, tytułem opłaty skarbowej, zaś decyzja została dostarczona w dniu 17 sierpnia 2010 r., czego dowodzą dołączone do skargi potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie kopert, w których nadane zostały ww. przesyłki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia. Raz jeszcze Kolegium wskazało, że zebrany w sprawie materiał, w tym wyjaśnienia złożone przez Wójta Gminy w piśmie z dnia [...] sierpnia 2010 r., dowodzą, że stronie skarżącej zaskarżoną decyzję doręczono w dniu 2 sierpnia 2010 r., zaś odwołanie nadano w placówce pocztowej operatora publicznego w dniu 20 sierpnia 2010 r. tj. z przekroczeniem terminu do złożenia odwołania, a skarżący omyłkowo po raz drugi otrzymał egzemplarz decyzji. Odpowiadając na zarzuty skargi organ wskazał, że decyzję nr [...] podjęto w dniu [...] lipca 2010 r. Do rozstrzygnięcia dołączono 4 szt. zwrotnych potwierdzeń odbioru. Dwa z nich kierowane były do skarżącego. Z treści pierwszego z nich wynika, że decyzja została nadana skarżącemu w dniu 28 lipca 2010 r. i doręczona w dniu 2 sierpnia 2010 r., natomiast z treści drugiego, że decyzję nadano w dniu 9 sierpnia 2010 r. i doręczono w dniu 17 sierpnia 2010 r. Dołączone do skargi wezwanie do uiszczenia opłaty skarbowej sygnowane jest datą 28 lipiec 2010 r. tj. jeden dzień po podjęciu decyzji. Kolegium podniosło, że wydanie decyzji administracyjnej nie może być uzależnione od uiszczenia opłaty skarbowej, która egzekwowana jest w trybie przepisów o egzekucji administracyjnej. Porównanie dat wydania decyzji i wezwania oraz dat obu zwrotnych potwierdzeń odbioru może prowadzić do wniosku, że to wezwanie do zapłaty umieszczono w drugiej przesyłce pocztowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprowadza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych (tu postanowienie). Z kolei zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. .1270 ze zm.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, jeżeli m. in. stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 powyższej ustawy). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w omawianym zakresie Sąd doszedł do przekonania, że przy jego wydaniu naruszono przepisy postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Instytucją służącą do wzruszenia decyzji organu I instancji w trybie zwykłym jest odwołanie, które strona może wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej lub ogłoszenia decyzji (art. 127 § 1 i art. 129 § 2 K.p.a.). Termin określony w art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego jest terminem prekluzyjnym dla strony, a więc jego uchybienie powoduje, że czynność prawna podjęta przez stronę po jego upływie jest bezskuteczna. Każde uchybienie terminu do wniesienia odwołania ( bez względu na jego wielkość, a także przyczynę) powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie, wydając postanowienie przewidziane w art. 134 K.p.a., chyba że strona prosi o przywrócenie uchybionego terminu stosownie do art. 58 i nast. K.p.a. i wniosek ten zostanie uwzględniony. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie wspomnianego wyżej art. 134 K.p.a. Organ odwoławczy przyjął, że decyzja Wójta Gminy z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] została doręczona skarżącemu w dniu 2 sierpnia 2010 r. – i po raz drugi w dniu 17 sierpnia 2010 r. – natomiast odwołanie od niej zostało złożone w dniu 20 sierpnia 2010 r., tj. z uchybieniem terminu, o jakim mowa w art. 129 § 2 K.p.a. Jednocześnie organ ten przytoczył pogląd wyrażony przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 25 lutego 2005 r., I SA/Wa 1935/04, Lex 165025: " Sam fakt ponownego przesłania przez organ administracyjny decyzji, która już została uprzednio prawidłowo doręczona stronie postępowania administracyjnego, nie może mieć bezpośredniego wpływu na bieg ustawowego terminu do wniesienia odwołania, a w szczególności nie otwiera na nowo biegu tego terminu dla strony". Skład sędziowski WSA w Rzeszowie orzekający w niniejszej sprawie zaprezentowany pogląd w tym wyroku co do zasady podziela, co jednak nie oznacza, że zaskarżone postanowienie z dnia [...] września 2010 r. zasługuje na jego akceptację. Otóż w skardze zakwestionowano ustalenia dokonane w tym postanowieniu odnośnie doręczenia skarżącemu w dniu 2 sierpnia 2010 r. decyzji Wójta Gminy nr [...], stwierdzając, że w tym dniu zostało mu doręczone wezwanie z dnia 28 lipca 2010 r. do zapłaty opłaty skarbowej z tytułu wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody ( kserokopię wezwania dołączono do skargi). Natomiast powyższa decyzja organu I instancji, według twierdzeń skargi została doręczona skarżącemu w dniu 17 sierpnia 2010 r. i nie było to ponowne doręczenie tej decyzji, stąd też złożenie odwołania od niej w dniu 20 sierpnia 2010 r. (tj. data nadania przesyłki w placówce Poczty Polskiej) nastąpiło z zachowaniem ustawowego terminu. Twierdzenia skarżącego, jak wynika z odpowiedzi na skargę, nie zostały zweryfikowane pozytywnie. W ocenie organu porównanie dat wydania decyzji i wezwania oraz dat obu zwrotnych potwierdzeń odbioru może prowadzić do wniosku, iż to wezwanie do zapłaty umieszczono w drugiej przesyłce. Zdaniem Sądu, stwierdzenie takie jest nieostre i w żadnym razie nie usuwa wątpliwości co do daty skutecznego doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji. Nie jest też dowodem wystarczającym w tym względzie powołanie się na pismo Wójta Gminy z dnia [...] sierpnia 2010 r., z którego wynika, jedynie, że skarżący potwierdził odbiór decyzji w dniu 2 sierpnia 2010 r. a odwołanie wpłynęło do Urzędu Gminy w dniu 23 sierpnia 2010 r. Potwierdzono w nim również fakt omyłkowego ponownego doręczenia decyzji organu I instancji skarżącemu. Wątpliwości w tym zakresie winny być wyjaśnione z wykorzystaniem reguł wyrażonych w art. 7, 75 i nast. K.p.a. i dopiero wyczerpujące zebranie materiału dowodowego pozwoli na jego ocenę zgodną z regułami art. 77 § 1 i 80 K.p.a., co jest warunkiem prawidłowego ewentualnego zastosowania art. 134 K.p.a. Niewątpliwie niezbędne jest uzyskanie wyjaśnień i stanowiska Wójta Gminy odnośnie okoliczności podniesionych w skardze, czyli w szczególności kwestionujących fakt doręczenia skarżącemu decyzji w dniu 2 sierpnia 2010 r. a doręczenia w tym dniu jedynie wezwania do zapłaty. Zbadanie tych okoliczności w sposób nie budzący wątpliwości pozwoli prawidłowo ustalić, czy odwołanie zostało przez stronę wniesione w terminie. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.