I SA/Wa 2519/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącej M. M. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewoda [...] z dnia [...] lipca 1992 r., nr [...]. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] lipca 1992 r. W. stwierdził nabycie z dniem [...] grudnia 1990 r. przez P. z siedzibą w [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w [...] przy ul. [...] o pow. [...] m2 oraz nieodpłatne nabycie własności budynku znajdującego się na ww. gruncie. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2009 r., sprecyzowanym pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r., W. S. i M. M., współwłaściciele lokalu nr [...] oraz udziału we wspólnych częściach budynku położonego na działce nr [...] i jego urządzeń oraz w użytkowaniu wieczystym tego gruntu, wystąpili do W. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 1992 r. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] Wojewoda [...] przekazał powyższe podanie do rozpatrzenia, zgodnie z właściwością, Ministrowi Infrastruktury. Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 1992 r. W uzasadnieniu wskazał, że nieruchomość ujęta w decyzji uwłaszczeniowej odpowiada działce nr [...]. Nieruchomość ta w dniu [...] grudnia 1990 r. oraz w dniu wydania zaskarżonej decyzji, stanowiła własność Skarbu Państwa oraz pozostawała w zarządzie jednostki uwłaszczonej – P. Prawo zarządu potwierdza decyzja Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] czerwca 1972 r., nr [...] w sprawie przekazania przedmiotowego gruntu w użytkowanie. W świetle powyższego należało stwierdzić, że dla terenu będącego przedmiotem niniejszego postępowania zaistniały przesłanki uwłaszczenia, o których mowa w art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.). Mając zatem na uwadze zaistnienie przesłanek uwłaszczenia, organ stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, iż decyzja uwłaszczeniowa obarczona jest wadą z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2010 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2010 r. W uzasadnieniu wskazał, że skoro w dniu [...] grudnia 1990 r. istniała osoba prawna, która w tym dniu posiadała w zarządzie nieruchomość stanowiącą własność Skarbu Państwa, to uznać należało, że w sprawie spełnione były przesłanki uwłaszczenia. Z kolei jeżeli zaistniały takie przesłanki, nie było możliwe wydanie przez organ orzekający decyzji odmownej. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. M. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi wskazała, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1992 r. spowodowała paradoksalną sytuację, gdzie na trzydzieści dwie nieruchomości osiedla mieszkaniowego, jedna nieruchomość przy ul. [...] ma innego właściciela. Wobec powyższego skarżąca wniosła o przywrócenie własności przedmiotowej nieruchomości jednostce samorządu terytorialnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ponadto zgodnie z treścią art. 119 pkt 1 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., powoływana dalej jako "P.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 kpa lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przepis art. 10 § 1 kpa ustanawia ogólną zasadę udziału strony w postępowaniu. Należy stwierdzić, że stroną postępowania administracyjnego jest stosownie do art. 28 kpa każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest niewątpliwie postępowaniem nadzwyczajnym i może być wszczęte na żądanie strony lub z urzędu. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz także każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (np. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r. II SA 2164/92 - ONSA 1995 nr 1 poz. 32, wyrok 7 sędziów NSA z dnia 13 października 2003 r., OSA 4/03 - ONSA 2004 nr 1 poz. 3). Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek wniosku W. S. i M. M. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1992 r. stwierdzającej nabycie z dniem [...] grudnia 1990 r. przez P. prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w [...] przy ul. [...]. Uznać należy, że stronami takiego postępowania, prócz stron postępowania zwykłego zakończonego wydaniem ww. decyzji uwłaszczeniowej, są niewątpliwie również właściciele lokali mieszkalnych w budynku przy ul. [...] będący jednocześnie współwłaścicielami ułamkowych części prawa użytkowania wieczystego działki nr [...]. W tym miejscu wskazać należy, że ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu skróconego aktu zgonu nr [...] wynika, że E. K. – współwłaściciel lokalu nr [...] przy ul. [...], zmarł w dniu [...] października 2010 r., a więc przed wydaniem w niniejszej sprawie przez Ministra Infrastruktury decyzji z dnia [...] października 2010 r. Oznacza to, że postępowanie prowadzone przez organ II instancji oraz wydana w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzja, skierowana została do osoby zmarłej, a więc osoby, która nie mogła mieć statusu strony w rozumieniu art. 28 kpa. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 listopada 2001 r., sygn. akt I SA 2462/99 (LEX nr 82653): "Wskazana wada postępowania jest istotna, prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 kpa, jest to bowiem uchybienie w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa ze śmiercią. Oznacza to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć postępowania i wydać decyzji. Gdyby zaś doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności i nie wywołuje skutków prawnych (zobacz Małgorzata Stahl – glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 1983 r., II SA 261/83 –OSPIKA 1984, z. 5,poz. 108). Z powyższego względu należało uznać, że decyzje organów orzekających w sprawie naruszyły przepis postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy". Skoro zatem w przedmiotowej sprawie doszło do wydania przez Ministra Infrastruktury decyzji w stosunku do osoby zmarłej, a więc osoby nie będącej stroną, przyjąć należało, że rozstrzygnięcie to obarczone jest wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa co skutkować musi stwierdzeniem jego nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Przy czym dla oceny legalności zaskarżonej decyzji bez znaczenia jest fakt czy organ o śmierci ww. osoby w dacie rozstrzygania sprawy wiedział, czy też nie. Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe ustalenia, których treść ma istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy i określi właściwe strony postępowania, do których należy skierować podjętą w sprawie decyzję. Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego ze wskazanej wyżej przyczyny, Sąd nie badał jej merytorycznie pod względem zgodności z prawem, uznając to za przedwczesne. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 1 i art. 120 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.