II GZ 38/11
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-01-28
Skład orzekający: Marzenna Zielińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może być rozpoznany, jeśli nie został złożony na urzędowym formularzu PPF w danym postępowaniu, mimo że taki formularz został złożony w innym toczącym się postępowaniu?Ratio decidendi
Niezłożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF w danym postępowaniu, mimo wezwania do jego uzupełnienia, skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 257 p.p.s.a. Fakt złożenia takiego formularza w innym postępowaniu nie może być podstawą do rozpoznania wniosku w sprawie, w której formularz nie został złożony.Stan faktyczny
G. D. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. dotyczącą uznania zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadny oraz wnioskował o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd pierwszej instancji wezwał go do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF, którego G. D. nie złożył, powołując się na złożenie takiego formularza w innym postępowaniu. Sąd pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu braku złożenia formularza w tej sprawie.Rozstrzygnięcie
Oddalił zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Zielińska po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 29 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 969/10 w zakresie pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych bez rozpoznania w sprawie ze skargi G. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadny postanawia: oddalić zażalenie
Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. pozostawił wniosek G. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych bez rozpoznania, w sprawie z jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie uznania za bezzasadny zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym.
Sąd pierwszej instancji wskazał, iż wraz ze skargą na powyższe postanowienie organu skarbowego G. D. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 24 listopada 2010 r. przesłano skarżącemu formularz PPF z pouczeniem o konsekwencjach jego niezłożenia w terminie. W odpowiedzi skarżący wskazał, iż całość materiałów w sprawie przyznania prawa pomocy znajduje się w aktach sprawy o sygn. I SA/Bd 929/10.
Wobec powyższego Sąd pierwszej instancji uznał, iż zaistniała przesłanka z art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej p.p.s.a., nakazująca pozostawić wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania wobec niewypełnienia i przesłania formularza PPF w odpowiednim terminie.
Zażaleniem G. D. zaskarżył powyższe postanowienie zarzucając mu nieuzasadniony brak obiektywizmu oraz nazbyt rygorystyczne rozstrzygnięcie o braku złożenia wniosku wobec faktu, że w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 929/09 taki formularz wraz z dodatkowymi dokumentami złożył i w oparciu, o który przyznane mu zostało prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Przepis art. 252 § 2 p.p.s.a. stanowi, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Niezłożenie wniosku na formularzu, o którym mowa w powołanym powyżej przepisie, lub nieuzupełnienie jego braków w zakreślonym terminie skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania stosownie do treści art. 257 p.p.s.a.
Przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że niezłożenie wniosku na urzędowym formularzu stanowi brak formalny, do usunięcia którego wzywa się stronę żądającą przyznania prawa pomocy poprzez złożenie tego wniosku na formularzu, czyli zgodnie z wymogami art. 252 § 2 p.p.s.a. (patrz m.ni. uchwała NSA z dnia 21 kwietnia 2008, sygn. akt I OPS 1/06). Taki przebieg sprawy miał miejsce w niniejszym postępowaniu w związku z zawartym przez skarżącego w skardze z dnia 19 października 2010 r., wnioskiem o zwolnienie go do kosztów sądowych. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie Sądu do złożenia formularza PPF poinformował Sąd o innym toczącym się postępowaniu w toku którego taki formularz składał i powołując się na tę okoliczność do sprawy niniejszej wniosku na formularzu nie złożył.
Skutkiem takiego postępowania skarżącego - wnioskodawcy było zgodne z treścią art. 257 p.p.s.a. postanowienie Sądu pierwszej instancji pozostawiające wniosek bez rozpoznania, albowiem okoliczność złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu do innej sprawy nie uzasadnia wykorzystania zawartych w nim informacji w toku postępowania w sprawie w której wniosek został złożony. Możliwości takiej nie przewiduje przede wszystkim art. 243 § 1 p.p.s.a., stanowiący, iż prawo pomocy może być przyznane na wniosek strony przed wszczęciem postępowania lub w jego trakcie. Skoro zatem prawo pomocy zależy do wniosku strony, a ta zgodnie z treścią art. 252 § 2 p.p.s.a. ma obowiązek złożenia wniosku na urzędowym formularzu, to niezależnie od ilości toczących się postępowań z udziałem strony i złożonych w ich trakcie wniosków o przyznanie prawa pomocy, w każdym z nich wniosek taki powinien być złożony na odrębnym formularzu, choćby w każdym z tych wniosków informacje w nich zawarte były identyczne. Uchybienie temu obowiązkowi, szczególnie po wezwaniu do jego dopełnienia przez sąd, przed którym sprawa się toczy, skutkować musi zastosowaniem art. 257 p.p.s.a. – pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Również powoływanie się na pozytywny dla wnioskodawcy wynik rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w innej sprawie nie może stanowić argumentu uzasadniającego podobne rozstrzygnięcie w danej sprawie (por. post. NSA z dnia 18 grudnia 2009 r., sygn. akt I FZ 446/09).
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło