II SA/Gl 708/09

WyrokWSA w Gliwicach2009-11-26

Skład orzekający: Rafał Wolnik, Włodzimierz Kubik, Wojciech Organiściak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie za dozór pojazdu usuniętego z drogi i przejętego na własność Skarbu Państwa powinno być ustalone na podstawie stawek wynikających z porozumienia zawartego z miastem, czy na podstawie stawek rynkowych innych parkingów, gdy dozorca nie przedstawił dokumentacji kosztów prowadzonej działalności?
Ratio decidendi
Wynagrodzenie za dozór pojazdu przejętego na własność Skarbu Państwa ustala się na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w przypadku braku dokumentacji kosztów prowadzonej działalności, pomocniczo stosuje się stawki rynkowe innych parkingów. Stawki wynikające z porozumienia zawartego z miastem dotyczą wyłącznie właścicieli pojazdów i nie mają zastosowania do Skarbu Państwa, który nie przejmuje w całości uprawnień i obowiązków poprzedniego właściciela.
Stan faktyczny
M.G., prowadzący parking strzeżony, dozorcę pojazdu usuniętego z drogi przez Policję, domagał się wynagrodzenia za dozór pojazdu przejętego na własność Skarbu Państwa po upływie 6 miesięcy. Organ egzekucyjny ustalił wynagrodzenie na podstawie stawek rynkowych innych parkingów, odrzucając stawkę wynikającą z porozumienia z miastem, które dotyczyło właścicieli pojazdów. M.G. złożył skargę na postanowienie organu II instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędzia WSA Wojciech Organiściak (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wynagrodzenia za dozór pojazdu oddala skargę. Komenda Miejska Policji w C. w dniu [...] wydała dyspozycję nr [...] o usunięciu z drogi pojazdu marki [...] nr rej. [...]. Czynności odholowania pojazdu, a następnie jego parkowanie policja powierzyła M.G. prowadzącemu parking strzeżony w C. przy ul: [...], a działającemu pod firmą A. Pismem z dnia [...] M.G. (dalej zwany skarżącym) poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. (dalej US), iż minął okres sześciu miesięcy od dnia usunięcia przedmiotowego pojazdu i jego parkowania. W dniu [...] pojazd został odebrany przez US z parkingu skarżącego, który przy piśmie z dnia [...] przesłał US w C. fakturę nr [...] na kwotę [...] zł., która była opłatą za postój przedmiotowego pojazdu od dnia [...] do [...] . Naczelnik US w C. pismem z dnia [...] zwrócił skarżącemu fakturę i wezwał do przedstawienia kosztów prowadzonej działalności gospodarczej w formie parkingu oraz poinformował skarżącego, iż postanowienie o wysokości poniesionych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru parkowanego samochodu zostanie wydane dopiero po przedłożeniu dokumentów umożliwiających ustalenie kosztów prowadzonej działalności. Na powyższe żądanie organu likwidacyjnego skarżący nie udzielił odpowiedzi. Dopiero przy piśmie z dnia [...] skarżący ponownie przesłał do US w C. fakturę, ponadto podkreślił, iż koszt dobowy postoju samochodu winien wynosić [...] zł. Jako podstawę swojego żądania wskazał porozumienie nr [...] zawarte z Miastem C. w przedmiocie usuwania pojazdu z drogi i prowadzenia parkingu strzeżonego, na którym umieszcza się usunięty pojazd oraz podkreślał, iż według stawek cennika opłata za dobę parkowania pojazdu na jego parkingu wynosi [...] zł. W odpowiedzi na żądanie skarżącego Naczelnik US w C. przy piśmie z dnia [...] po raz kolejny zwrócił fakturę podkreślając, iż żądana stawka ustalona na podstawie porozumienia z Miastem C. nie ma zastosowania do Skarbu Państwa i ponownie wezwał M.G. do przedstawienia kosztów prowadzonej działalności gospodarczej w formie parkingu oraz wskazał, iż nie przedstawienie żądanych kalkulacji koniecznych wydatków związanych z wykonywanym dozorem w terminie 30 dni pociągnie za sobą wydanie postanowienia ustalającego przedmiotowe wynagrodzenie na podstawie taryf funkcjonujących na terenie miasta C. W odpowiedzi na powyższe skarżący pismem z dnia [...] przedstawiając ponownie fakturę podkreślał, iż nie domaga się zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru, lecz wynagrodzenia za dozór pojazdu umieszczonego na jego parkingu przez policję na podstawie art. 130a ustawy prawo o ruchu drogowym. W powyższym piśmie skarżący nie przedstawił żądanych informacji o ponoszonych kosztach prowadzonej działalności ani też żadnego rozliczenia wydatków związanych z dozorowaniem pojazdu. Następnie US w C. zwrócił się do podmiotów prowadzących okoliczne parkingi z prośbą o podanie stawek abonamentowych (miesięcznych) za samochody parkowane na ich parkingach i na podstawie odpowiedzi 6 podmiotów ustalił, iż stawki pobierane w [...] wahały się od [...] zł. do [...] zł. za miesiąc. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik US w C. działając na podstawie art. 17 § 1 oraz art. 102 § 2 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej u.p.e.a.) w związku z art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) przyznał, A M.G. ul. [...] C., wynagrodzenie za dozór pojazdu marki [...] nr rej. [...] w okresie od [...] do [...] w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu podkreślono, iż pomimo dwukrotnego wezwania M.G. nie przedstawił kosztów prowadzonej działalności, ani spisu poniesionych wydatków związanych z parkowaniem przedmiotowego samochodu. Wskazano także, iż w swoim oświadczeniu skarżący domagał się jedynie wynagrodzenia za parkowanie pojazdu według stawek określonych w porozumieniu z miastem C., co uznano za rezygnację ze starań o zwrot koniecznych wydatków związanych z dozorem oraz za ograniczenie żądań do wynagrodzenia za dozór pojazdu umieszczonego na parkingu. Podkreślono, iż działając na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny przyznaje na żądanie dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z dozorem oraz wynagrodzenie za dozór. W związku z tym, że żądanie dotyczyło jedynie wynagrodzenie za dozór, wynagrodzenie ustalono w oparciu o stawki stosowane przez inne podmioty prowadzące podobną działalność, stosując pomocniczo art. 836 Kodeksu cywilnego w zakresie w jakim przewiduje, iż przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach. Wskazano, iż średnia stawka na okolicznych parkingach wynosi [...] zł. miesięcznie, co daje dzienną stawkę [...] zł. Podkreślono jednocześnie, iż ryzyko przechowującego wobec wartości samochodu sprzedanego za [...] zł. było znikome, a wysokość wynagrodzenia za dozór ustalono za okres od którego pojazd przeszedł z mocy ustawy na Skarb Państwa do momentu odebrania go z przedmiotowego parkingu. Wskazano także, iż stawki ustalane przez radę powiatu na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym odnoszącą się do właścicieli pojazdów usuwanych z drogi, a nie do Skarbu Państwa. Od postanowienia Naczelnika US w C. zażalenie wniósł M.G., który wyraził niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia, którego jednak szerzej nie uzasadnił. Natomiast w piśmie z dnia [...] skierowanym do Izby Skarbowej w K. (dalej IS) skarżący podtrzymał wysokość żądanej stawki w kwocie [...] zł. za jeden dzień zgodnie z zawartym porozumieniem. Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] działający z upoważnienia Dyrektora IS Kierownik Oddziału uchylił w całości Postanowienie Naczelnika US w C. i orzekł o przyznaniu M.G. prowadzącemu firmę "A" w C. wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o nr rej. [...] w okresie od [...] do [...] w łącznej kwocie [...] zł. brutto. W uzasadnieniu powołując się na art. 130a ust. 2 pkt. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym wskazano w pierwszym rzędzie na to, iż pojazd usunięty z drogi i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Podkreślono, iż pojazd ten przechodzi na własność Skarbu Państwa z mocy ustawy, o czym orzeka naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego (§ 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. z 2007 r. Nr 191, poz. 77 ze zm.). Wskazano, iż o przejściu przedmiotowego pojazdu na rzecz Skarbu Państwa orzeczono odrębną decyzją. Dodano jednocześnie, iż zgodnie z § 7 ust. 3 ww. rozporządzenia w sprawie usuwania pojazdów w przypadku nie odebrania pojazdu jednostka prowadząca parking zawiadamia o tym właściwy miejscowo urząd skarbowy nie później niż 3 dnia od upływu 6 miesięcznego terminu zakreślonego w art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wskazując, iż do przechowywania ruchomości stosuje się przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podkreślono powołując się na art. 102 § 2 u.p.e.a., iż organ likwidacyjny winien przyznać na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Odnosząc się do zarzutów odwołania podkreślono, iż żądanie wypłaty wynagrodzenia według stawki [...] zł. zgodnie z zawartym porozumieniem nie znajduje podstaw prawnych, ponieważ postanowienia zawartych przez Miasto C. porozumień i zarządzeń w przedmiocie stawki [...] zł. dotyczą wyłącznie właścicieli usuniętych z drogi pojazdów, a nie Skarbu Państwa. Podkreślono jednocześnie, iż żaden przepis prawa nie określa, jak należy wyliczyć wysokość zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, tj. należność za przechowywanie pojazdów usuniętych z drogi i przejętych przez Skarb Państwa, a nie odebranych z parkingu. Podkreślono, iż organ I instancji podejmował działania zmierzające do określenia wynagrodzenia M.G., wzywając go do przedłożenia dokumentacji potwierdzającej wysokość kosztów prowadzonej działalności, który to jednak nie przedstawił żądanych wyliczeń i kalkulacji, a jedynie wskazał, iż satysfakcjonuje go wynagrodzenie w wysokości określonej w porozumieniu z Miastem C. tj. [...] zł. za dobę parkowania. Organ II instancji w skarżonym postanowieniu podkreślił, iż powyższa stawka nie zasługuje na akceptację i wskazał, że w związku z powyższym zasadnym sposobem ustalenia przedmiotowej należności będzie jej wyliczenie na podstawie średniej stawki abonamentowej za parkowane pojazdy na okolicznych parkingach. W związku z tym, że stawki w [...] r. na terenie miast C. i Ś. wahały się w przedziale od [...] do [...] zł. ustalono średnią stawkę w wysokości [...] zł. za miesiąc i orzeczono o przyznaniu M.G. tytułem zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór samochodu marki [...] o nr rej. [...] w okresie od dnia [...] do dnia [...] tj. za dwa miesiące, w kwocie [...] zł. brutto i podkreślono, że przy ustalaniu powyższego miano na uwadze orzecznictwo sądów administracyjnych. Skargę na to postanowienie wniósł M.G. zastępowany przez radcę prawnego A.H. W skardze domagał się uchylenia zaskarżonego aktu i przekazania sprawy organowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając to żądanie skarżący zgodził się, że brak jest przepisów prawnych regulujących wysokość stawek wynagrodzenia dla dozorcy. Kluczowe w tej sprawie winny być zatem przepisy art. 130a ustawy prawo o ruchu drogowym oraz przepisy rozporządzenia w sprawie usuwania pojazdów obowiązujące w dacie orzekania przez organy. Ustalając wysokość należnego wynagrodzenia organ winien w szczególności rozważyć charakter stosunku prawnego, z którego można wywieść zobowiązanie organu administracyjnego do zapłaty żądanego wynagrodzenia. Powołując się na stanowisko zajęte przez Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 19 czerwca 2007 r. III CZP 47/07, [w:] OSNC 2008/7-8/80, wskazał, że stosunek prawny, którego przedmiotem jest przechowywanie na parkingu usuniętych z drogi pojazdów jest typowym stosunkiem administracyjnoprawnym, powstałym na skutek władczych działań organów administracji. W wyniku nieodebrania pojazdu przez osobę uprawnioną w terminie ustawowym nie dochodzi do zawarcia umowy przechowania pojazdu, gdyż nowy właściciel, jakim jest Skarb Państwa wstępuje jedynie w stosunek administracyjnoprawnym, jaki łączył dotychczasowego właściciela z przedsiębiorcą prowadzącym parking. W kontrolowanej sprawie ten stosunek administracyjnoprawnym powstał na skutek porozumienia zawartego w dniu [...] nr [...] między miastem C., a przedsiębiorstwem A i zdaniem skarżącego należy uznać, że postanowienia tego porozumienia winny obowiązywać przez cały okres trwania przedmiotowego stosunku prawnego. Skarb Państwa wstępuje bowiem w taki sam stosunek prawny, jaki łączył dotychczasowego właściciela z przedsiębiorcą prowadzącym parking. Tym samym reprezentujący Skarb Państwa Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. zobowiązany był do wypłacenia skarżącemu wynagrodzenia w wysokości ustalonej dla dotychczasowego właściciela pojazdu tj. [...] zł za dobę. Skarżący wskazał ponadto, że organ nie podał na jakiej podstawie przyjął, iż do Skarbu Państwa nie odnoszą się stawki określone w porozumieniu z dnia [...]. Organ nie dostrzegł także, że wstępując do istniejącego stosunku prawnego przejął wszystkie prawa i obowiązki poprzedniego właściciela pojazdu, a zatem także obowiązek uiszczenia opłat za parkowanie według zasad dotychczas ustalonych. Skarżący zwrócił także uwagę, że ze swojej strony z należytą starannością wywiązał się z ciążących na nim obowiązków związanych z dozorem. Podkreślił, że w sposób właściwy spełnił także obowiązek określony w § 7 ust. 2 rozporządzenia dokonując stosownych powiadomień. Wreszcie skarżący zauważył, że wysokość wynagrodzenia w pierwszej kolejności reguluje porozumienie zawarte przez niego z miastem C., natomiast przepis art. 102 § 2 u.p.e.a. powinien mieć zastosowanie dopiero wówczas, gdyby okazało się, że dozorca z tytułu sprawowania dozoru oprócz żądanego wynagrodzenia domagał się również zwrotu poniesionych kosztów dozoru. Wobec tego skoro określił on, że z tytułu dozoru domaga się jedynie wynagrodzenia przypadającego mu z tytułu zawartego porozumienia, to organ administracyjny powinien to w pełni zaakceptować. Niedopuszczalne było też zastosowanie stawek rzekomo zwyczajowo przyjętych w sytuacji, gdy organ wstąpił w prawa i obowiązki dotychczasowego właściciela. Wreszcie podniósł, że stawki wskazane przez Dyrektora Izby Skarbowej odbiegają znacząco od stawek obowiązujących w Województwie [...]. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie. Za niezasadny organ uznał zarzut skargi dotyczący nieprawidłowo ustalonej wysokości opłaty, a w szczególności nieuwzględnienia stawki w wysokości [...] zł za dobę. Podał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. prawidłowo uznał iż stawka opłaty za dobę parkowania, która została przyjęta przez Radę Miasta C., a następnie w porozumieniu z dnia [...] zawartym z M.G. dotyczy wyłącznie właścicieli pojazdów, którzy w terminie 6 miesięcy mieli je odebrać parkingu. Nie może zatem dotyczyć samochodów, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa po upływie tego okresu. Interpretację taką potwierdza przepis art. 130a ust. 6 w związku z art. 130a ust. 1 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym. Organ podkreślił także, że skarżący nie przedstawił również żadnych dokumentów uzasadniających poniesione wydatki za sprawowanie dozoru, które uzasadniałyby przyjęcie stawki opłaty w wysokości [...] zł za dobę. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał również, że organ I instancji podejmował działania mające na celu ustalenia wysokości wynagrodzenia za sprawowany dozór. W związku z tym, że strona nie przekazała dokumentów potwierdzających poniesione przez nią koszty związane z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór i ograniczyła się jedynie do wskazania stawek ustalonych w porozumieniu z miastem C., słusznym było ustalenie opłaty według abonamentowych stawek miesięcznych. Podkreślił, że strona nie wykazała także, że wynagrodzenie za przechowywanie pojazdu umieszczonego przez Policję na parkingu strzeżonym generuje wyższe koszty niż przechowywanie pojazdu każdego innego podmiotu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...) (art. 1 § 1). Kontrola o jakiej mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2) i polega na zbadaniu czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa materialnego i procesowego. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, sąd dokonuje oceny wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Powyższe ustalenia dokonywane są wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu, a sąd nie jest w ich toku związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.). W pierwszym rzędzie wskazać należy, że stroną postępowania w niniejszej sprawie był M.G., a nie A. W orzecznictwie podkreśla się, że firma prowadzona przez osobę fizyczną nie może być stroną postępowania administracyjnego. Wynikająca z przepisów prawa okoliczność, iż osoba fizyczna działa pod określoną firmą, a firma ta stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.) podlega wpisowi do ewidencji, nie może mieć wpływu na to, że stroną postępowania administracyjnego w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą jest zawsze tylko przedsiębiorca, tzn. określona osoba fizyczna lub prawna prowadząca tę działalność ( vide: m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 marca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 2305/06 [w:] LEX nr 329763). Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonego aktu należy wskazać, że art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym przewiduje instytucję przejścia z mocy ustawy na rzecz Skarbu Państwa własności pojazdów, które zostały usunięte z drogi na skutek naruszenia przepisów o bezpieczeństwie lub porządku ruchu drogowego wskazanych w ust. 1 lub ust. 2 tego artykułu oraz nie zostały odebrane przez osobę uprawnioną w terminie 6 miesięcy od dnia ich usunięcia. Do przejścia własności takich pojazdów na rzecz Skarbu Państwa dochodzi w związku z uznaniem ich za porzucone z zamiarem wyzbycia się własności (art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym). Wskazać należy, że ostatnio wskazany przepis w zakresie, w jakim dopuszcza odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu, został wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r., P 4/06, (Dz. U. Nr 100, poz. 649) uznany za niezgodny z art. 46, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z tym wyrokiem wymieniony wyżej przepis we wskazanym zakresie utracił moc z dniem 12 czerwca 2009 r. Tryb postępowania w zakresie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa w dacie orzekania przez organy obu instancji był określony w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów ( Dz. U. Nr 191, poz. 1377), wydanym na podstawie art. 130a ust. 11 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym. Wspomnianym wyrokiem z dnia 3 czerwca 2008 r. Trybunał uznał za niekonstytucyjny także przepis § 8 ust. 1 nieobowiązującego już rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 134, poz. 1133 ze zm.). Przepis ten został zastąpiony identycznej treści przepisem § 8 ust. 1 nowego rozporządzenia z 2007 r., który stanowi, że orzeczenie o przejęciu pojazdu, na rzecz Skarbu Państwa wydaje naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego. Wydając takie orzeczenie wskazany organ, badał, czy zostały spełnione ustawowe przesłanki formalne wskazane w art. 130 a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym. Przewidziane w tym przepisie orzeczenie naczelnika urzędu skarbowego nie miało charakteru konstytutywnego i było wyłącznie orzeczeniem deklaratoryjnym. Trybunał Konstytucyjny w przywołanym wyroku wskazał, że zawarte w nim orzeczenie o niekonstytucyjności art. 130a ust. 11 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym upoważniającego do wydania omawianego rozporządzenia w konsekwencji spowoduje także utratę z mocy obowiązującej wydanego na jego podstawie przepisu § 8 ust. 1 nowego rozporządzenia z 2007 roku, co nastąpiło także z dniem 12 czerwca 2009 r., a zatem już po wydaniu kontrolowanych przez Sąd postanowień. Przechodząc do kwestii ustalania wynagrodzenia za przechowywanie pojazdów przejętych na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym należy wskazać, że następuje to w drodze administracyjnej, a do wynagrodzenia za dozór pojazdu stosuje się przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stosowanie przepisów u.p.e.a. wynika z kolei z odesłania zawartego w § 3 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449). Wskazany przepis rozporządzenia zawierający odesłanie do przepisów u.p.e.a. stanowi, że przepisy działu II rozdziału 6 tej ustawy dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie przepisów o rzeczach znalezionych oraz o likwidacji niepojętych depozytów i nieodebranych rzeczy. W uchwale z dnia 19 czerwca 2007 r., III CZP 47/07, na którą powołał się skarżący, Sąd Najwyższy zastanawiał się nad kwestią czy Skarb Państwa, na którego przeszła własność pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach określonych w art. 130a ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa o ruchu drogowym, łączy z osobami prowadzącymi parking umowa przechowania, a więc stosunek zobowiązaniowy w rozumieniu prawa cywilnego, czy też strony związane są stosunkiem prawnym uregulowanym przepisami prawa publicznego. Rozważając tę kwestię SN uznał, że stosunek prawny, którego przedmiotem jest parkowanie, określane także jako przechowywanie usuniętych pojazdów, stanowi typowy stosunek administracyjny powstały na skutek władczych działań organów administracyjnych. Działania te polegają na tym, że po usunięciu pojazdu jego właściciel powiadamiany jest w trybie administracyjnym o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa w razie jego nieodebrania w ustawowym terminie, podstawą do odbioru pojazdu jest zezwolenie administracyjne, którego wydanie uzależnione zostało m.in. od uiszczenia opłaty za usunięcie pojazdu i parkowanie (§ 5 i 6 rozporządzenia w sprawie usuwania pojazdów), a wysokość opłaty za parkowanie ustala rada powiatu (art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym). Sąd Najwyższy w uzasadnieniu cytowanej uchwały stwierdził także, że po zakończeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieodebranego pojazdu jego nowy właściciel, którym jest Skarb Państwa, wstępuje w taki stosunek administracyjny, jaki łączył dotychczasowego właściciela z podmiotem prowadzącym parking. Stwierdzenie to, na którym została oparta główna argumentacja skargi, Sąd Najwyższy odniósł jednak do przekształcenia strony podmiotowej wspomnianego stosunku administracyjnoprawnego oraz do okresu za jaki Skarb Państwa obciążony jest obowiązkiem uiszczenia opłaty za parkowanie. W świetle obowiązujących regulacji prawnych brak jest natomiast podstaw do przyjęcia, że Skarb Państwa wstępując w miejsce byłego właściciela pojazdu w stosunek prawnoadminiostracyjny powstały na skutek usunięcia pojazdu z drogi i umieszczenia go na parkingu strzeżonym, przejmuje w całości uprawnienia i obowiązki poprzedniego właściciela. Gdyby zaakceptować zawarte w skardze stwierdzenia należałoby przyjąć, że Skarb Państwa aby odebrać pojazd, który przeszedł na jego własność w trybie art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym, winien uzyskać stosowne zezwolenie, o jakim mowa w § 6 rozporządzenia w sprawie usuwania pojazdów, a którego wydanie jest uzależnione od uiszczenia opłaty. Podobnie sprawa przedstawia się w kwestii wysokości opłaty za parkowanie takiego pojazdu. Wbrew zarzutom skargi zgodzić należy się tutaj ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej w K., że opłaty za parkowanie ustalone przez radę powiatu (w kontrolowanej sprawie - radę miasta na prawach powiatu) na podstawie art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym nie odnoszą się do Skarbu Państwa lecz do właścicieli pojazdów usuwanych z dróg publicznych i umieszczanych na parkingach w trybie przewidzianym przepisami art. 130a cyt. ustawy. Na poparcie tego stanowiska przywołać można pogląd zamieszczony w uzasadnieniu wskazanego w skardze wyroku NSA z dnia 8 września 2006 r., I OSK 1184/05, [w:] LEX nr 321159, a także w innych wyrokach tego Sądu z dnia 15 maja 2007 r., I OSK 1768/06, [w:] LEX nr 347847 oraz z dnia 20 lutego 2007 r., I OSK 1795/06 [w:] LEX nr 344505. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że wbrew jej argumentom zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane w oparciu o prawidłową podstawę prawną, jaką stanowi przepis art. 102 § 2 u.p.e.a. mający zastosowanie jak już wskazano wyżej w związku z postanowieniami § 3 pkt 1, lit b rozporządzenia w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Unormowanie zawarte w art. 102 § 2 u.p.e.a. nakazuje organowi przyznanie na żądanie dozorcy zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Zdaniem Sądu w toku ustalania wysokości przysługującego skarżącemu wynagrodzenia pomocniczo może znaleźć zastosowanie także art. 836 k.c. w zakresie, w jakim przewiduje, że przechowawcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte. Art. 102 § 2 u.p.e.a. nie określa bowiem, jak należy ustalić przedmiotową należność. NSA w wyroku z dnia 20 lutego 2007 r., I OSK 1795/06, wskazał, że przedmiotowa należność winna odpowiadać wydatkom poniesionym przez podmiot wykonujący dozór na wykonywanie tego dozoru, w tym przypadku na utrzymanie i eksploatację parkingu oraz wynagrodzeniu za sprawowany dozór mienia przechowywanego na parkingu. Zauważyć należy, że należności dla dozorującego wyliczone przy zastosowaniu stawki opłaty za parkowanie przyjętej w uchwale rady powiatu (miasta) podjętej na podstawie art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym odbiegają od rzeczywistych kosztów parkowania pojazdów w dłuższym okresie czasu. Stawki te ustalone zostały bowiem za każdą dobę parkowania, a nie na opłatach miesięcznych, stosowanych w przypadkach dłuższych okresów parkowania pojazdów. W przekonaniu Sądu w przypadku niewykazania przez podmiot prowadzący parking rzeczywistych kosztów przechowania samochodu brak jest przeszkód do ustalenia przedmiotowych należności za dozór w oparciu o stawki opłat miesięcznych pobierane za przechowywanie samochodów na innych parkingach strzeżonych w tej samej bądź sąsiedniej gminie. Zauważyć wreszcie należy, że wyliczona przez skarżącego kwota opłaty za przechowanie w okresie od [...] do [...] samochodu [...] nr rej. [...], który z mocy ustawy przeszedł na własność Skarbu Państwa, przekraczała wartość tego pojazdu ustaloną przez rzeczoznawcę. Opłata ta była także blisko dwukrotnie wyższa od opłat miesięcznych pobieranych przez skarżącego od innych użytkowników korzystających z usług jego parkingu. W tym stanie rzeczy działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło