II GZ 214/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 23 lutego 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 27/11 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi W. G. na rozstrzygnięcie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 30 sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. NSA/post.1 – postanowienie "ogólne" Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 23 lutego 2011 r. o sygn. akt V SA/Wa 27/11 nie uwzględnił wniosku W. G. i odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 30 sierpnia 2010 r. nr [..] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. Pismem z 3 grudnia 2010 r. (data nadania pocztowego) skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. W. G. wniósł skargę na rozstrzygnięcie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 30 sierpnia 2010 r. Skarga ta została przekazana przez WSA w Warszawie Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przy piśmie z 10 grudnia 2010 r. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę W. G. na rozstrzygnięcie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z uwagi na jej wniesienie z uchybieniem terminu określonego w art. 53 p.p.s.a. Pismem procesowym z dnia 14 lutego 2011 r. (data nadania pocztowego) skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że do sporządzenia skargi zaangażowane zostały dodatkowe osoby, które miały pismo to przygotować i złożyć we właściwym do jego rozpatrzenia organie. Skarżący podkreślił, że z uwagi na fakt, iż miejsce zamieszkania osób przygotowujących skargę oraz jego miejsce zamieszkania dzieli duża odległość oraz z uwagi na panujące wówczas warunki na drogach i w komunikacji międzymiastowej (panowała wówczas w Polsce duża śnieżyca i warunki na drogach zagrażały bezpieczeństwu osób korzystających z nich na dużych odległościach), otrzymał skargę wraz z załącznikami przy pomocy urządzeń komunikacji na odległość. Skarżący wyjaśnił, że po dodatkowym, dokładnym przeczytaniu pism, podpisał je, a następnie przekazał osobie, którą zatrudnia do ich wysyłania. Osoba, która korespondencją tą zajęła się nie posiada wykształcenia prawniczego i z uwagi na niezrozumienie znaczenia pouczenia, jakie zostało zawarte w piśmie ARiMR z dnia 28 października 2010 r. oraz z uwagi na wcześniej dokonaną opłatę za skargę, jaką należało wnieść do sądu, skargę wysłała bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W ocenie Sądu okoliczności podnoszone przez Skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu, gdyż nie zostały uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Informacja o negatywnym wyniku rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa zawiera prawidłowe pouczenia o terminie i sposobie wniesienia skargi do Sądu. Okoliczność, iż w dniu 3 grudnia 2010 r. zatrudniona przez stronę skarżącą osoba do wysyłania korespondencji, skierowała przesyłkę zawierającą skargę na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., wskazuje jedynie, iż Skarżący nie dochował należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. Na powyższe postanowienie W. G. wniósł zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest uzasadnione. W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie do treści § 2 przepisu przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania. W świetle cytowanego przepisu brak winy jest konieczną przesłanką przywrócenia terminu, której ocena należy do Sądu. Wnioskodawca powinien więc uprawdopodobnić okoliczności wyłączające jego winę w niezachowaniu terminu do złożenia pisma lub dokonania innej czynności procesowej. W nauce prawa i w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że o braku winy można mówić jedynie wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie WSA w W. z dnia 21 lutego 2006 r. sygn. akt I SAB/Wa 78/05). Za okoliczność wyłączającą winę przyjmuje się również przerwę w komunikacji, powódź, pożar, katastrofę, nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą w tej sytuacji (patrz. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wyd. Lexis Nexis , Warszawa 2008, str. 381 ze zm.). W zażaleniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. G. podniósł, że z uwagi na miejsce zamieszkania osób przygotowujących skargę oraz miejsce zamieszkania skarżącego, których dzieli duża odległość komunikacyjna oraz ze względu na panujące wówczas warunki na drogach i w komunikacji międzymiastowej nie można było w terminie nadać skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. W. G. powołał się na bardzo trudne warunki pogodowe tj. panujące wtedy śnieżyce i warunki na drogach zagrażające bezpieczeństwu osób na dużych odległościach. W tych okolicznościach otrzymał od pełnomocnika skargę wraz z załącznikami przy pomocy urządzeń komunikacji na odległość. Decyzja została doręczona stronie w dniu 3 listopada 2010 r. a skarga wniesiona została do Sądu za pośrednictwem poczty w dniu 3 grudnia 2010 r. Trzeba zaznaczyć, że skarga na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 30 sierpnia 2010 r. została wniesiona z zachowaniem terminu (w ostatnim dniu) ale wprost do Sądu a nie za pośrednictwem organu, jak wymaga tego przepis art. 54 § 1 p.p.s.a. Skarga ta została następnie nadana przez Sąd do organu w dniu 10 grudnia 2010 r. Uwzględniając okoliczności tej sprawy a w szczególności wyjątkowo trudne warunki atmosferyczne panujące wówczas w kraju i spowodowane tym ograniczenia komunikacyjne trudno przypisać stronie żalącej się świadome i celowe działanie zmierzające do przekroczenia terminu do wniesienia skargi. Ponadto poza sporem pozostaje okoliczność, że strona ma prawo do dokonania czynności procesowej w ostatnim dniu przed upływem terminu. Jednocześnie przypomnieć należy, że w doktrynie wskazuje się, że nie można poczytać za zawinione zwlekania strony z wysłaniem pisma procesowego lub z wykonaniem innej czynności procesowej do ostatniego dnia terminu (patrz. T. Woś, Prawo o postępowaniu..., str. 384). Trzeba również zwrócić uwagę na fakt, że uchybienie terminu z powodu niezachowania wymaganego przepisami ustawy – p.p.s.a. trybu wnoszenia skargi spowoduje dla strony składającej zażalenie ujemne skutki procesowe w postaci zamknięcia jej drogi sądowej i tym samym uniemożliwi jej dochodzenie praw. W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.