I OSK 468/13
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-03-22
Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydanie przez organ administracyjny aktu lub dokonanie czynności z zakresu administracji publicznej po wniesieniu skargi na bezczynność organu, powoduje bezprzedmiotowość postępowania sądowego w zakresie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.?Ratio decidendi
Wydanie przez organ decyzji po wniesieniu skargi na bezczynność nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania sądowego w zakresie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, ani nie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd administracyjny nadal jest zobowiązany do rozpoznania skargi w tym zakresie, w tym do oceny, czy naruszenie było rażące, oraz do rozważenia wymierzenia grzywny.Stan faktyczny
Skarga dotyczyła bezczynności Wójta Gminy w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny umorzył postępowanie, uznając, że po wniesieniu skargi organ wydał decyzję kończącą postępowanie administracyjne. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów P.p.s.a., w tym art. 149 i art. 161 § 1 pkt 3, kwestionując umorzenie postępowania w sytuacji, gdy organ powinien był ocenić, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i rozważyć wymierzenie grzywny.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczy Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 października 2011 r. sygn. akt III SAB/Kr 8/10 o umorzeniu postępowania sądowego w sprawie ze skargi A.W. na bezczynność Wójta Gminy [..] postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.
Postanowieniem z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt III SAB/Kr 8/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie umorzył postępowanie w sprawie ze skargi A.W. na bezczynność Wójta Gminy [..].
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że A.W. działająca przez pełnomocnika – matkę M.W., datowaną na 27 kwietnia 2009 r. skargą zarzuciła Wójtowi Gminy [..] bezczynność w sprawie o rozgraniczenie wszczętej postanowieniem Wójta z 9 kwietnia 2008 r. Uzasadniając skargę podniosła skarżąca, że jej wniesienie poprzedziła zażaleniem z 12 grudnia 2008 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie na niezałatwienie sprawy w terminie, które postanowieniem z dnia 15 stycznia 2009 r., znak [..] uznało zażalenie za uzasadnione wyznaczając Wójtowi Gminy [..] termin 60 dni do załatwienia sprawy, który nie został dotrzymany.
Powyższą datowaną na 27 kwietnia 2009 r. i adresowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę, wniosła skarżąca dnia 30 kwietnia 2009 ( data nadania przesyłki poleconej) za pośrednictwem Wójta Gminy [..]. Skarga wpłynęła do Urzędu Gminy [..] w dniu 4 maja 2009 r. lecz nie została przekazana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, określonym art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Do sprawy III SO/Kr 13/09 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie rozpatrywany był wniosek A.W. z 31 sierpnia 2009 r. o wymierzenie Wójtowi Gminy [..] grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a z powodu nieprzekazania w terminie Sądowi tej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.
W dniu 13.10.2009 r. ( data nadania), Wójt Gminy [..] złożył do sprawy III SO/Kr 13/09, nie ustosunkowując się do wniosku o wymierzenie grzywny, odpowiedź na skargę A.W. w przedmiocie bezczynności wnosząc o jej odrzucenie, wraz z aktami sprawy zawierającymi te skargę. Sprawa w przedmiocie wymierzenia Wójtowi Gminy [..] grzywny za nieprzekazanie skargi z dnia 27 kwietnia 2009 r. na bezczynność tego Organu, zakończyła się Postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt I OZ 495/10, którym oddalono zażalenie A.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 lutego 2010 r. sygn. III SO/Kr 13/09 w przedmiocie wymierzenia Wójtowi Gminy [..] grzywny za nieprzekazanie w terminie Sądowi skargi na bezczynność organu.
Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 10 lutego 2010 r. z akt administracyjnych przy sprawie III SO/Kr 13/09 wyłączono skargę A.W. z dnia 27 kwietnia 2009 r. i założono akta obecnej sprawy III SAB/Kr 8/10. Same akta administracyjne dołączone zostały do sprawy po zakończeniu prawomocnym postępowania w sprawie III SO/Kr 13/09.
W odpowiedzi nadanej dnia 13.10.2009 na skargę Wójt Gminy [..] skupił się na wyjaśnieniu okoliczności, z powodu których adresowaną do Sądu skargę potraktował jako skargę na działalność organu, w trybie przepisów k.p.a i przekazał do załatwienia Radzie Gminy.
Jednakże z rozpoznawanych w dniu 17 lutego 2010 r. spraw III SO/Kr 13/09 oraz III SAB/Kr 51/09 z kolejnej skargi A.W. z dnia 27 lipca 2010 r. na bezczynność Wójta Gminy w tej samej sprawie, wynikało twierdzenie Wójta, że decyzją z dnia 30 czerwca 2009 r., znak RiG/7430A/2d/08-09 umorzył postępowanie administracyjne o rozgraniczenie nieruchomości Gminy [..] stanowiącej działkę Nr [..] z nieruchomościami stanowiącymi działkę [..] własność A.W. i działką [..]/, której jest współwłaścicielką i orzekł o przekazaniu sprawy z urzędu Sądowi Rejonowemu w Bochni do rozpoznania.
Do sprawy III SAB/Kr 51/09 złożył Wójt Gminy [..] kopię pisma z dnia 17.08.2009 znak RiG/7430A/2d/08-09, przy którym przekazywał Sądowi Rejonowemu w/w decyzję z aktami administracyjnymi.
W sprawie III SO/Kr 13/09 na posiedzeniu w dniu 17 lutego 2009 r. skarżąca podtrzymała stanowisko, że postępowanie wszczęte dnia 9 kwietnia 2008 r. mimo wydania decyzji z dnia 30 czerwca 2009 r. w przedmiocie umorzenia postępowania nie zostało ukończone, gdyż została pominięta jako strona, nie została zapoznana z materiałami końcowymi i został złożony wniosek o "wznowienie tego postępowania", a decyzji umarzającej postępowanie nie doręczono pełnomocnikowi skarżącej – adwokatowi.
W związku z powyższymi twierdzeniami przed rozprawą wyznaczoną na dzień 18 stycznia 2011 r., udzielono Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu akta sprawy I Ns 553/09 Sądu Rejonowego w Bochni wraz z dokumentacją przedstawioną przez Wójta Gminy [..] przy piśmie z dnia 17.08.2009 r. Wobec odroczenia rozprawy z powodu konieczności rozpoznania złożonego na rozprawie wniosku o wyłączenie sędziego sprawozdawcy, na ponawiane kilkakrotnie żądanie Sądu Rejonowego w Bochni o zwrot akt jako niezbędnych do dalszego postępowania, akta zwrócono po sporządzeniu uwierzytelnionych kserokopii dokumentów pochodzących z akt administracyjnych przekazanych Sądowi przez Wójta Gminy [..].
Na rozprawie w dniu 12 października 2011 r. Sąd z urzędu na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dopuścił następujące dowody z:
1.oryginałów: pisma Wójta Gminy [..] z dnia 17.08.2004 znak RiG/7430A/2d/08-09 skierowanego do Sądu Rejonowego w Bochni oraz stanowiącej załącznik do tego pisma decyzji Wójta Gminy [..] z dnia 30 czerwca 2009 r. znak RiG/7430A/2d/08-09 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego o rozgraniczenie i przekazanie z urzędu sprawy Sądowi Rejonowemu w Bochni, znajdujących się przy aktach sprawy III SO/Kr 13/09, po ich uprzednim wyłączeniu ze sprawy III SAB/Kr 51/09,
2. akt sprawy III SO/Kr 13/09 i III SAB/Kr 51/09 na treść przedmiotu tych spraw i sposobu ich załatwienia,
3. akt administracyjnych RiG/7430A/2d/08-09 ( część) już przedstawionych przy odpowiedzi na skargę w sprawie III SO/Kr 13/09,
4. uwierzytelnionych kserokopii dokumentów znajdujących się na kartach 2,3,4,140-142, 143-145, 146-221, 223-240 tomu I i na kartach 254, 257-259, 268, tomu II akt sprawy sygn. I Ns 553/09 Sądu Rejonowego w Bochni z wniosku Gminy [..] o rozgraniczenie m.in. przy udziale A.W., udzielonej WSA w Krakowie przy piśmie z dnia 23.12.2010 r. ( k. 61) i zwróconej na żądanie Sądu Rejonowego w Bochni z dnia 25.03.2011 ( k. 99) w dniu 22 kwietnia 2011 ( k. 107),
5. uwierzytelnionej kserokopii akt administracyjnych operatu rozgraniczenia decyzją z dnia 30.06.2009 r., znak [..] przedstawionych Sądowi Rejonowemu w Bochni przy piśmie z dnia 17.08.2009 r., i znajdujących się przy sprawie I Ns 553/09
na treść tych dokumentów.
Z przedstawionych dokumentów m.in. wynika co następuje:
1. Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2008 r. , znak [..] Wójt Gminy [..] z urzędu wszczął postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości Gminy [..] objętej [..] stanowiącej działkę [..] z nieruchomościami sąsiednimi a to:
- działką [..] obj. KW [..]
- działką [..] obj. KW [..]
- działką [..] obj. KW [..]
- działką [..] obj. KW [..] własności skarżącej A.W. oraz
- działką [..] obj. KW [..] współwłasności A.W. z innymi osobami,
położonymi w obrębie [..].
2. W postępowaniu rozgraniczeniowym skarżącą reprezentowała jej matka M.W., na podstawie pełnomocnictwa dnia 26 maja 2004 r. udzielonego na okres do 1 czerwca 2010 r., z notarialnie poświadczonym podpisem za nr Rep.A.I. 1974/2004. Pełnomocnictwo to nie zawiera umocowania ustanowionych pełnomocników ( rodziców skarżącej) do ustanowienia dalszych pełnomocników – odpis ( k. 207 akt I Ns 553/09).
3. Wójt Gminy pismami z dnia 12.05.09 i 29.05.2009 ( k. 199 i 208) zawiadamiał m.in. M.W. jako pełnomocnika skarżącej odpowiednio o: możliwości zapoznania się z aktami sprawy dotyczącymi rozgraniczenia w/w wskazanych nieruchomości oraz przedłużeniu rozpatrzenia sprawy w terminie do 30 czerwca 2009 r.
4. W dniu 10 czerwca 2009 r. M.W, przeglądała ( k. 201) akta sprawy. Pracownicy urzędu nie dopuścili do czynności przybyłego z M.W. adwokata B.K., który przedstawił pełnomocnictwo z dnia 10 czerwca 2009 r. ( k. 203) do działania w imieniu skarżącej w postępowaniu rozgraniczeniowym udzielone przez M.W. powołującą się na umocowanie pełnomocnictwem z dnia 26 maja 2004 r.
5. Decyzją z dnia 30 czerwca 2009 r., znak [..], Wójt Gminy [..] z powołaniem m.in. na przepis art. 34 ust. 2 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne orzekł o:
- umorzeniu postępowania administracyjnego o rozgraniczenie nieruchomości stanowiącej działkę [..] własności Gminy [..] z nieruchomościami stanowiącymi działki [..] własności A.W. i [..] współwłasności tej skarżącej. Odpisy tej decyzji wraz z pouczeniem o dopuszczalności, terminie i sposobie odwołania skierowano m.in. do M.W. jako pełnomocnika skarżącej oraz do innych współwłaścicieli działki [..]. Złożona w aktach decyzja zawiera stwierdzenie, że wobec niezaskarżenia decyzja stała się ostateczna z dniem 14 lipca 2009 r. ( akta rozgraniczenia).
6. Organ Gminy nie uwzględnił złożonego w piśmie z dnia 22 lipca 2009 r. z daty wpływu 24.07.2009 wniosku adwokata B.K. o wyznaczenie nowego terminu do zaznajomienia się z aktami sprawy, przy którym przedłożono datowane na 16 czerwca 2009 ( k. 213) pełnomocnictwo udzielone przez skarżącą A.W. bezpośrednio temu adwokatowi do występowania w postępowaniu rozgraniczeniowym między działką [..] będącą własnością Gminy, a działką [..] własności skarżącej zawiadamiając adwokata o treści decyzji znak [..] z dnia 30 czerwca 2009 r., ( k. 211-216 akt sądu powszechnego).
7. Inną decyzją z dnia 30 czerwca 2009 r. znak [..] Wójt Gminy [..] na podstawie art. 105 § 1 k.p.a w zw. z art. 31 ust. 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne umorzył jako bezprzedmiotowe wobec zawarcia przed geodetą ugód mających moc ugody sądowej postępowanie o rozgraniczenie działki [..] własność gminy, z innymi nieruchomościami a to stanowiącymi działki [..], [..] i [..] objętymi postanowieniem o wszczęciu postępowania z 9 kwietnia 2008 r. Ta decyzja nie była kierowana do skarżącej ( akta rozgraniczenia).
8. Akta sprawy o rozgraniczenie przekazane przy piśmie Wójta Gminy [..] z dnia 17.08.2009 wraz z decyzją znak [..] z dnia 30 czerwca 2009 r. wpłynęły do Sądu Rejonowego w Bochni w dniu 25 sierpnia 2009 r., a sprawa otrzymała sygnaturę akt I Ns 553/09 jako sprawa z wniosku Gminy [..] o rozgraniczenie z udziałem skarżącej oraz innych współwłaścicieli działki [..] czynności procesowe. Na rozprawie w dniu 7 września 2010 r. skarżącą reprezentowała M.W. na podstawie nowego pełnomocnictwa udzielonego 25 maja 2010 r. przez skarżącą przebywającą wówczas za granicą; podnosiła, że organ administracyjny nie zakończył postępowania administracyjnego "gdyż nie przesłał adwokatowi K. ustanowionemu przez skarżącą, decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazaniu sprawy do sądu" ( k. 143, 140 akt sądu).
10. Na zapytanie Sądu Rejonowego w Bochni, Wójt Gminy pismem z dnia 17.11.2010 r., ( k. 259, tom II akt sądowych) wyjaśniał, że decyzja z 30.06.2009 [..] jest ostateczna i nie toczy się żadne postępowanie administracyjne w sprawie tej decyzji.
Sąd I instancji stwierdził, że w dacie doręczenia Wójtowi Gminy [..] skargi na bezczynność tego organu w załatwieniu sprawy o rozgraniczenie wszczętej postanowieniem z 9 kwietnia 2008 r., tj. w dniu 4 maja 2009 r., nie istniał akt odpowiadający formą, sposobom załatwienia sprawy o rozgraniczenie. W dacie wniesienia zatem skargi na bezczynność Wójta Gminy [..], Organ ten pozostawał w bezczynności i na ten stan skarga była uzasadniona.
Jednakże wniesienie skargi na bezczynność organu nie niesie za sobą ustawowego obowiązku organu wstrzymania się od dalszych czynności w sprawie.
Dnia 30 czerwca 2009 r. Wójt Gminy [..] wydał z powołaniem m.in. na przepis art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tj. Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 z późn.zm.), decyzję umarzającą postępowanie wszczęte postanowieniem Wójta z 9 kwietnia 2008 r. o rozgraniczenie nieruchomości Gminy [..] ( działka [..]) z nieruchomościami stanowiącymi własność ( działka [..]/10) lub współwłasność ( działka [..]/5) skarżącej i przekazującą sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi.
Sąd I instancji podkreślił, iż takie rozstrzygnięcie jest jednym z ustawowo przewidzianych sposobów załatwienia sprawy o rozgraniczenie na etapie postępowania administracyjnego. W myśl przepisu art. 34 ust. 1 w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne – dalej ustawa- podejmuje się je wówczas jeżeli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody a organ uzna, że zebrane dowody lub brak zgodnego oświadczenia stron nie dają podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu. W takiej sytuacji upoważniony geodeta dokonuje czynności opisanych w art. 34 ust. 1 ustawy, a ( burmistrz, prezydent miasta) – jako ustawowo wyznaczony do przeprowadzenia rozgraniczenia organ ( art. 30 ust. 1), wydaje decyzje opartą na przepisie art. 34 ust. 2 ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny już w uchwale 5 sędziów NSA z dnia 19 maja 2003 r., OPK 32/02 ( ONSA 2003/4/123) wyjaśnił, że od decyzji umarzającej postępowanie administracyjne i przekazującej sprawę o rozgraniczenie z urzędu sądowi, wydanej na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne przysługuje stronie odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego.
Uzyskanie przez decyzję z dnia 30 czerwca 2009 r. przymiotu decyzji ostatecznej obligowało Wójta Gminy do przekazania akt postępowania administracyjnego Sądowi Rejonowemu w Bochni do rozpatrzenia sprawy o rozgraniczenie, co nastąpiło przy piśmie z dnia 17 sierpnia 2009 r.
W ocenie Sądu I instancji, od dnia 30 czerwca 2009 r. ustał zatem stan bezczynności Wójta Gminy w załatwieniu sprawy wszczętej postanowieniem z 9 kwietnia 2008 r. o rozgraniczenie nieruchomości Gminy z nieruchomościami ( własną i współwłasnością skarżącej), gdyż organ podjął przewidziany ustawą akt – decyzję – stanowiący sposób zakończenia postępowania rozgraniczeniowego na etapie postępowania administracyjnego.
Sąd I instancji powołał się również na uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08 ( ONSAiWA 2009/4/63, Lex nr 463487) wskazując, że przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy – organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności.
Skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 października 2011 r. sygn. akt III SAB/Kr 8/10 wniosła A.W., zaskarżając je w całości, zarzucając:
1) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 161 §1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 zd. 2 P.p.s.a. w zw. z art. 149 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia poprzez wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość w sytuacji, gdy obowiązujący w dacie wydania zaskarżonego postanowienia przepis art. 149 P.p.s.a. przewiduje w sytuacji stwierdzonej bezczynności organu konieczność stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz przewiduje możliwość wymierzenia temu organowi grzywny;
- art. 269 § 1 P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i przyjęcie przez Sąd i instancji związania uchwałą NSA z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, w sytuacji braku ku temu podstaw, w szczególności w sytuacji zmiany stanu prawnego, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonego postanowienia .
Na tej podstawie wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) "Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy".
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie umorzył postępowanie w sprawie ze skargi A.W. na bezczynność Wójta Gminy [..]. Sąd powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, w której stwierdzono, że przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu- w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy- organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności.
Z takim stanowiskiem Sądu I instancji nie sposób się zgodzić, albowiem nie uwzględnia ono pełnej treści art. 149 P.p.s.a.
W tym miejscu wskazać należy, że w postanowieniu z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, NSA zwrócił uwagę, że wykładnia i zastosowanie art. 149 P.p.s.a. wymaga uwzględnienia celu zmian jakie zostały dokonane ustawami: z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (która weszła w życie z dniem 11 kwietnia 2011 r.), z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (która weszła w życie z dniem 17 maja 2011 r.) oraz z dnia 25 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (która weszła w życie z dniem 12 lipca 2011 r.). Ratio legis tych zmian jest rozszerzenie środków przeciwdziałania bezczynności organu i przewlekłemu prowadzeniu postępowania administracyjnego oraz naruszaniu przez organ administracji terminów załatwienia spraw, a także umożliwienie efektywnego dochodzenia przez stronę postępowania odszkodowania za poniesioną szkodę od organu administracji z tytułu niewydania orzeczenia lub decyzji z naruszeniem prawa oraz ponoszenia przez funkcjonariuszy publicznych odpowiedzialności majątkowej za zaniechania prowadzące do wyrządzenia szkody na skutek rażącego naruszenia prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w wyżej powołanym postanowieniu NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, że wydanie, w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi, przez organ administracyjny decyzji nie zwalnia wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 zdanie drugie P.p.s.a.) oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu (art. 149 § 2 P.p.s.a.). O uwzględnieniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można mówić nie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu. Zgodnie bowiem z art. 149 § 1 zdanie drugie P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę, jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a stosownie do art. 149 § 2 P.p.s.a. w przypadku uwzględnienie skargi, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny. W konsekwencji uwzględnieniem skargi, w rozumieniu art. 149 P.p.s.a. jest również stwierdzenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny. W tym też zakresie, z uwagi na zmianę stanu prawnego, nie można powoływać się na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08. Stanowisko przyjęte w tej uchwale może być nadal aktualne w kwestii dotyczącej zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, albowiem tylko w tym przedmiocie, z uwagi na wydanie decyzji, postępowanie może stać się bezprzedmiotowe.
W konsekwencji uznać należy, iż wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Rozpoznając ponownie sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozstrzygnie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z naruszeniem prawa, czy naruszenie to nie było rażące oraz rozważy kwestię wymierzenia organowi grzywny.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 182 § 1 w zw. z art. 185 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Wniosek o zasądzenie kosztów postępowania nie mógł zostać uwzględniony wobec jednoznacznego brzmienia art. 203 pkt 1 P.p.s.a. nie pozwalającego przyjąć, że na podstawie tego przepisu stronie, która wniosła skargę kasacyjną, należy się od organu zwrot poniesionych przez nią niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, również w przypadku, gdy w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej zostało uchylone postanowienie sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi lub o umorzeniu postępowania.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło