II GSK 173/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędziowie NSA Stanisław Gronowski (spr.) del. WSA Maria Jagielska Protokolant Ewa Czajkowska po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 września 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 618/09 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych oddala skargę kasacyjną Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 września 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 618/09, wydanym w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], znak [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych, oddalono skargę. Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego sprawy: J. S., zwany dalej "skarżącym", w dniu [...] listopada 2005 r. złożył do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie pomocy finansowej na działanie wspierania gospodarstw niskotowarowych. Na stronie piątej wniosku skarżący złożył oświadczenia, m.in. w przedmiocie: znajomości zasad przyznawania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego; świadomości skutków niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji działania "wspieranie gospodarstw niskotowarowych"; nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, przy czym nie dotyczyło to przeniesienia własności gospodarstwa na rzecz następcy wnioskodawcy, któremu przyznano rentę strukturalną. Decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. przyznano skarżącemu wnioskowaną płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w kwocie 5.179,24 zł. Ponadto za drugi i trzeci rok realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa przyznano skarżącemu odpowiednio kwoty 4.818,66 zł i 4.788,75 zł. W dniu 26 września 2007 r. małżonkowie J. S. i E. S. umową darowizny przenieśli prawo własności wspomnianego gospodarstwa rolnego na ich syna A. S. W związku z przeniesieniem prawa własności tego gospodarstwa pismem z dnia [...] października 2008 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wszczął z urzędu przeciwko skarżącemu postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych skarżącemu na mocy decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. Ostateczną decyzją Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], znak [...] utrzymano w mocy wcześniejszą decyzję tego organu z dnia [...] października 2008 r., ustalającą po stronie skarżącego nienależnie pobraną płatność z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych w kwocie 14.786,65 zł. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), § 10 oraz § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870 ze zm.) oraz art. 71 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR); (Dz. Urz. WE Nr L 153/30 z dnia 30 kwietnia 2004 r.). Stosownie do art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Prezes Agencji ustala, w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. W myśl ust. 3 uprawnienia organu podatkowego określone w ustawie, o której mowa w ust. 2, przysługują Prezesowi Agencji jako organowi pierwszej instancji. Prezes Agencji może upoważnić pracowników Agencji do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach, o których mowa w ust. 1. Stosownie do § 10 powołanego rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli producent rolny przeniósł własność gospodarstwa niskotowarowego przed upływem 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, z zastrzeżeniem § 11. W myśl § 11 ust. 1 tego rozporządzenia w przypadku gdy w okresie 5 lat od dnia przyznania płatności nastąpi przeniesienie własności gospodarstwa niskotowarowego na rzecz następcy producenta rolnego, któremu przyznano rentę strukturalną, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego przysługuje temu następcy, jeżeli w terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności tego gospodarstwa złoży oświadczenie, w którym zobowiąże się do: 1) realizacji planu rozwoju gospodarstwa niskotowarowego oraz 2) nieprzenoszenia własności tego gospodarstwa do końca okresu objętego zobowiązaniem poprzedniego właściciela tego gospodarstwa. W świetle § 13 omawianego rozporządzenia wstrzymanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego następuje na podstawie decyzji administracyjnej kierownika biura powiatowego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego (ust. 1). Zwrot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków z tytułu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego następuje na zasadach i w trybie określonych w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ust.2). Zgodnie z art. 71 ust. 2 powołanego rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 artykuł 44 rozporządzenia (WE) nr 2419/2001 stosuje się do wsparcia udzielonego w ramach wszystkich środków rozwoju obszarów wiejskich (ust. 1). W przypadku zaistnienia nienależnych płatności, indywidualny beneficjent środka rozwoju obszarów wiejskich jest zobowiązany do zwrotu kwoty zgodnie z art. 49 rozporządzenia (WE) nr 2419/2001 (ust. 2). Jak ustalił organ, skarżący przeniósł własność omawianego gospodarstwa rolnego na rzecz osoby, nie uprawniającej małżonki skarżącego do ubiegania się o rentę strukturalną, stosownie do przepisów § 11 rozporządzenia. Pociąga to za sobą obowiązek zwrotu otrzymanych płatności pomocowych. W następstwie skargi wniesionej przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę tę oddalono wyrokiem z dnia 29 września 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 618/09, o czym była mowa na wstępie. Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa, stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Według Sądu organ nie dopuścił się także naruszenia zarzucanego w skardze przepisu art. 8 k.p.a., w myśl którego organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli, a także przepisu art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, w świetle którego wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Podstawę faktyczną zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia powyższych przepisów w zaskarżonej decyzji było wstrzymanie przyjmowania wniosków o przyznanie renty strukturalnej na miesiąc przed nabyciem przez żonę skarżącego stosownych uprawnień, zaś w świetle późniejszego stanu prawnego syn skarżącej, jako nabywca wspomnianego gospodarstwa rolnego, nie spełniał przesłanek dla ubiegania się o rentę strukturalną przez żonę skarżącego. Jak podniósł Sąd pierwszej instancji przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 ze zm.) nie miały zastosowania w niniejszej sprawie. Zmiana tych przepisów nie może prowadzić do uznania spełnienia przez skarżącego wymogu przewidzianego w § 11 powołanego rozporządzenia, gdy skarżący przeniósł własność gospodarstwa umową darowizny, bez uzyskania prawa do renty strukturalnej. Zasada zaufania do organów państwa, na którą powołuje się skarżący, nie może być rozumiana jako gwarancja niezmienności całego stanu prawnego w zakresie stosunków w jakich pozostaje dany obywatel. Zasada ta nie nakłada na organ administracji nowych obowiązków w toku postępowania. Wynika z niej przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań (por. komentarz do art. 8 k.p.a.; Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz. B. Adamiak, J. Borkowski Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2006 oraz M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz LEX 2009). Zasada zaufania do organów państwa nie może prowadzić do wydania przez organ decyzji, której treść jest ściśle związana z wyraźnie sformułowanymi przepisami prawa, determinującymi w określonym stanie faktycznym treść rozstrzygnięcia, wyłączającymi tzw. luzy decyzyjne (uznanie administracyjne i interpretację wyrażeń niedookreślonych, luki w prawie), wbrew tym przepisom; por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 1992 r., II SA 1640/92). Zatem, skoro w sprawie zaistniała przesłanka uzasadniająca żądanie zwrotu przyznanych środków obowiązkiem Prezesa ARiMR było wydanie zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia przez zaskarżoną decyzję przepisu art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, zdaniem Sądu pierwszej instancji nie stanowi przejawu naruszenia tego przepisu w zaskarżonej decyzji wyczerpanie środków finansowych przeznaczonych na wypłatę rent strukturalnych przed uzyskaniem przez żonę skarżącego stosownych uprawnień. Płatności te były przyznawane tylko do wysokości określonego limitu i według kolejności wniosków otrzymywanych przez ARiMR. Dlatego zarzucane przez skarżącego naruszenie zasady równości obywateli wobec prawa, wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP, poprzez uniemożliwienie jego żonie przejścia na rentę strukturalną w 2006 r., analogicznie do osób urodzonych w tym samym roku, ale przed 31 lipca, nie jest zarzutem, który mógłby odnieść skutek w niniejszej sprawie, albowiem przedmiotem zaskarżonej decyzji nie jest prawo do renty strukturalnej, lecz zwrot nienależnej płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Od powyższego wyroku, podtrzymując stanowisko prezentowane w sprawie, skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając: 1) naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 8 k.p.a. w związku z § 10 i § 11 powołanego rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich w związku z § 4 pkt 1 w związku z § 5 ust. 2 oraz § 7 ust. 2 pkt 3 powołanego rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, 2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 9 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżący został należycie poinformowany o zmianie warunków przewidzianych dla otrzymania renty strukturalnej oraz że nie poniósł on w związku z tym szkody, 3) naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady ochrony praw nabytych poprzez błędną wykładnię i zastosowanie wyrażające się w przyjęciu, że pogorszenie sytuacji prawnej w trakcie trwania stosunku prawnego nie stanowi naruszenia tej zasady oraz w związku z tym naruszenie konstytucyjnej zasady nie działania prawa wstecz poprzez błędną wykładnię i zastosowanie wyrażające się w przyjęciu, że zastosowanie regulacji z 2007 r. wobec stosunku prawnego powstałego w roku 2005 nie narusza tej zasady. W świetle przepisu § 4 pkt 1 cytowanego rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli łącznie spełnia m.in. warunek ukończenia 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników. W myśl przepisu § 5 ust. 2 tego rozporządzenia, jeżeli rolnik nie spełnia warunków do uzyskania renty strukturalnej lub nie ubiega się o nią, rentę strukturalną przyznaje się jego małżonkowi, jeżeli małżonek ten spełnia wszystkie warunki przewidziane dla rolnika określone w rozporządzeniu, z wyjątkiem warunku, o którym mowa w § 4 pkt 6. Stosownie zaś do przepisu § 7 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia osoba fizyczna posiada kwalifikacje zawodowe, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b, jeżeli ma wykształcenie średnie lub wyższe na kierunku innym niż rolniczy i co najmniej 3-letni okres pracy w gospodarstwie rolnym. Zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W myśl art. 2 Konstytucji RP Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Uzasadniając zarzut naruszenia w zaskarżonym wyroku powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, podkreślono na dzień złożenia wniosku o przyznanie omawianej pomocy fakt obowiązywania wspomnianego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, w świetle którego skarżąca spełniała warunki dla uzyskania renty strukturalnej w następstwie przeniesienia własności gospodarstwa na syna skarżącego. Wówczas, uzyskane przez skarżącego dopłaty nie podlegałyby zwrotowi i mogłyby być pobierane przez następcę, stosownie do przepisu § 11 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Jednakże w czerwcu 2007 r. zostało wstrzymane przyjmowanie wniosków o przyznanie renty strukturalnej, zaś późniejsze skorzystanie z tej możliwości okazało się niemożliwe, a to w wyniku wejścia w życie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 109, poz. 750 ze zm.), zaostrzającego w przepisach § 7 kryteria jakie powinien spełniać następca producenta rolnego. W tej sytuacji zaskarżona decyzja narusza zasadę zaufania obywateli do organów państwa określoną w art. 8 k.p.a. oraz wymienioną w art. 32 Konstytucji zasadę równości obywateli wobec prawa. Jak podkreśla, stan prawny obowiązujący w dniu osiągnięcia przez żonę skarżącego wieku uprawniającego do przejścia na rentę strukturalna zezwalał jej na przekazanie gospodarstwa rolnego synowi w zamian za rentę, nie mogła jednakże tego uczynić analogicznie do osób urodzonych w tym samym roku przed 31 lipca. Skarżący nie mógł też przewidzieć w dniu składania wspomnianego wniosku pomocowego zmiany warunków, które powinien spełniać następca rolnika przechodzącego na rentę strukturalną. W zmienionym stanie prawnym nie przewidziano ochrony interesów rolników, którzy poprzednio złożyli wniosek o dopłaty, nie chroniąc tym samym ich praw nabytych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji. Skarga kasacyjna nie jest oparta na usprawiedliwionych podstawach. Przechodząc do oceny zasadności podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez organ przepisu art. 8 k.p.a., stosownie do którego organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli, wspomniana powinność ograniczona jest do ram postępowania toczącego się przed organem administracji publicznej właściwym w danej sprawie, w tym przypadku rozpoznającym sprawę o ustalenie nienależnie pobranych przez skarżącego środków finansowych przyznanych na mocy decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r., nie zaś odnoszona do ewentualnego postępowania toczącego się w innej sprawie, jaką miało by być przyznanie renty strukturalnej. Ochrona interesu skarżącego w sposób, jak by on oczekiwał nie tylko nie mieściła by się w granicach art. 8 k.p.a., lecz wręcz w prosty sposób naruszała by inną zasadę postępowania administracyjnego, jaka jest wyrażona w art. 6 k.p.a., w myśl którego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Podzielając w omawianej kwestii wywody Sądu pierwszej instancji można ponadto dodać, że przepis art. 8 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej wskazane w tym przepisie obowiązki, nie precyzując bezpośrednio sposobu w jakim powinno to nastąpić. W nauce prawa sformułowano wiele reguł, zachowań, których przestrzeganie w istotny sposób służy realizacji wypływających ze wspomnianego obowiązku. Zalicza się tutaj: zasadę równości wobec prawa, domniemanie słuszności prawnego interesu strony, zasadę zaufania do obywatela, zasadę bilansu kosztów i korzyści, zasadę służby publicznej, zasadę pewności w sferze stosowania prawa administracyjnego, kulturę organizacji i pracy, kwalifikacje merytoryczne i moralne administrujących (por. Komentarz do art.8 k.p.a. [w:] G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego, LEX, 2010, wyd. III, wraz z podanym piśmiennictwem). W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji tych zasad nie naruszył. Natomiast przykładowo, do takiego naruszenia wskazanych przepisów, w tym zarzucanego art. 2 Konstytucji RP, mogło by dojść w sytuacji, co jednakże nie miało miejsca, gdyby w trakcie korzystania przez skarżącego z uprawnień wynikających z decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r., przyznającej płatność dla gospodarstwa niskotowarowego, został wydany akt normatywny ustalający inne kryteria dla ubiegania się o taką pomoc, nakładający na dotychczasowego beneficjenta obowiązek zwrotu otrzymanych wpłat. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podzielającego w tym zakresie stanowisko Sądu pierwszej instancji, nietrafne jest wywodzenie przez skarżącego zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 8 k.p.a. i art. 2 Konstytucji RP w następstwie zmiany stanu prawnego w zakresie kwalifikacji dla ubiegania się o rentę strukturalną, nie będącą przedmiotem postępowania dla nabycia omawianych uprawnień pomocowych dla gospodarstwa niskotowarowego, nawet w sytuacji, gdy w dacie złożenia takiego wniosku intencją skarżącego było przeniesienie gospodarstwa rolnego na następcę, o którym mowa w § 11 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Przepis art. 2 Konstytucji RP nie chroni bowiem praw, które nie zostały jeszcze nabyte. Nie gwarantuje też stabilności stanu prawnego, w oparciu o który obywatel w przyszłości zamierza ubiegać się o uzyskanie określonego prawa. Nietrafny jest również podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia w zaskarżonym wyroku art. 9 k.p.a. przez przyjęcie faktu należytego poinformowania skarżącego o zmianie warunków przewidzianych dla otrzymania renty strukturalnej oraz w kwestii nie poniesienia przez niego szkody. Po pierwsze, na gruncie art. 9 k.p.a. na organie ciąży obowiązek informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem danego postępowania administracyjnego, nie zaś o potencjalnych prawach mogących być przedmiotem innego postępowania administracyjnego, tym bardziej w przyszłości. Ponadto, o czym była już mowa przy okazji art. 2 Konstytucji RP, strona nie może oczekiwać od organu udzielenia jej wiążącej informacji o zasadach prawnych jakie w przyszłości będą obowiązywały przy nabywaniu określonych praw, pomijając już kwestię nierealności takiego oczekiwania. W tym stanie sprawy skarga kasacyjna podlega oddaleniu (art. 184 p.p.s.a.).