II OZ 985/11

Dnia 19 października 2011 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 19 października 2011 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 lipca 2011 roku sygn. akt II SA/Sz 8/11 o odmowie przywrócenia H.K. terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi H.K. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] listopada 2010 roku Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 25 lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek H.K. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] listopada 2010 r. w przedmiocie opłaty legalizacyjnej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 7 stycznia 2011 r. Sąd I instancji wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 750 zł, a także do uzupełnienie braku formalnego skargi przez nadesłanie sześciu odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W dniu 20 stycznia 2011 r. skarżący uiścił wpis sądowy od skargi. Natomiast nie przedłożył odpisów skargi. Postanowieniem z dnia 3 lutego 2011 r. Sąd I instancji odrzucił skargę. W piśmie z dnia 16 lutego 2011 r. skarżący zwrócił się o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi i jednocześnie złożył sześć odpisów skargi. Uzasadniając wniosek oświadczył, że przed trzema laty doznał wylewu i od tego czasu leczy się ambulatoryjnie, ponieważ jego prawa ręka i prawa noga nie są w 100% sprawne. Wskazał na problemy z pamięcią. W dalszej części wniosku skarżący wyjaśnił, że 20 stycznia 2011 r. dokonując przelewu bankowego tytułem wpisu od skargi zapomniał wysłać sześć odpisów skargi, ponieważ nie bardzo wiedział o jakie odpisy chodzi, z którego dnia i dlaczego w sześciu egzemplarzach. Dnia 16 lutego 2011 r. zasięgnął porady adwokata. Oddalając wniosek Sąd I instancji wskazał, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że w sierpniu 2009 r. skarżący wraz z żoną darowali synowi wnioskodawcy ¼ nieruchomości położonej w U. przy ul. K., w dniu 13 sierpnia 2009 r. skarżący złożył wniosek w sprawie pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na nadbudowie ze zmianą sposobu użytkowania budynku garażowo-gospodarczego na budynek mieszkalny z garażem na tej nieruchomości. Podczas kontroli w dniu 28 października 2009 r. okazało się, że przebudowa budynku została wykonana bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Skarżący aktywnie brał udział w postępowaniach administracyjnych dotyczących przedmiotowej inwestycji, w terminie wniósł skargę do sądu na postanowienie nakładające opłatę legalizacyjną i w terminie uiścił wpis od skargi. Jak podał we wniosku o przywrócenie terminu, odpisów skargi nie złożył nie dlatego, że przebyty wylew mu to uniemożliwił, ale dlatego, że nie do końca zrozumiał wezwanie Sądu, a ostatecznie zapomniał dokonać tej czynności. Oceniając złożony wniosek Sąd I instancji stwierdził, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że uchybił terminowi do usunięcia braku formalnego skargi bez swojej winy. Już bowiem po wylewie, który miał miejsce trzy lata temu, wnioskodawca dokonał szeregu czynności faktycznych i prawnych związanych z przedmiotową nieruchomością, co świadczy o tym, że jego stan zdrowia na to pozwalał. Ponadto w terminie zakreślonym do uzupełnienia braku formalnego skargi i uiszczenia wpisu, skarżący uiścił wpis sądowy od skargi. W tej sytuacji nie sposób uznać, że stan zdrowia wnioskodawcy pozwalał do dokonywanie tylko niektórych czynności procesowych, a inne uniemożliwiał. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący zarzucając naruszenie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia skargi ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wniósł także o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika z urzędu. Podkreślił, że skoro jego zaburzenia stanu zdrowie polegają na problemach z pamięcią, to fakt dokonania jednej czynności, a zapomnienie o drugiej, jest typowe dla wieku i przebiegu choroby. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu przyjąć należy pewien obiektyw miernik staranności, co oznacza, że tylko stwierdzenie, że strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. Innymi słowy, do przywrócenia terminu może dojść, jeśli strona nie dokonała czynności procesowej z uwagi na okoliczności nie do przezwyciężenia, nagłe i niespodziewane. Do okoliczności takich nie zalicza się długotrwałej choroby, bowiem osoba chora od długiego czasu i świadoma swojego stanu zdrowia, powinna zadbać o odpowiednią reprezentację w prowadzonym postępowaniu, tak aby uniknąć negatywnych konsekwencji ewentualnego uchybienia terminu. Skarżący choruje od trzech lat i jak sam wskazuje ma problemy z pamięcią. Pomimo to nie zdecydował się na wcześniejsze ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika ani chociażby na skorzystanie z pomocy osób trzecich (rodziny, znajomych) przy dokonywaniu czynności procesowych. Jeżeli skarżący nie rozumiał wezwania Sądu mógł również zasięgnąć informacji na ten temat, chociażby telefonicznie w wydziale informacji sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Z tych też przyczyn nie można było uznać, że do uchybienia terminu doszło bez winy skarżącego. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.