II SO/Ol 2/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Stowarzyszenia "[...]" w B. o wyłączenie sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii cyfrowej postanawia 1. wyłączyć sędziego M. W. od orzekania w tej sprawie, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 23 listopada 2010r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. wpłynęła skarga Stowarzyszenia "[...]" w B., reprezentowanego przez jego prezesa – R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia "[...]" w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii cyfrowej "[...]" na działce o nr ewid. "[...]", położonej w W. przy ulicy S. Następnie w dniu 17 grudnia 2010r. wpłynął do tamtejszego Sądu wniosek strony skarżącej o wyłączenie od udziału w niniejszej sprawie sędziów: sędziego NSA I. H. D., sędziego NSA G. G., sędziego NSA M. M., sędziego WSA S. P., sędziego WSA P.P., sędziego WSA J. P., sędziego NSA S. P., sędziego WSA M. R., sędziego WSA U. B.R., sędziego NSA A. S.–N., sędziego WSA W. S., sędziego NSA E. T., sędziego NSA D. T.-B., sędziego WSA M. W. oraz referendarzy sądowych B. R. i T. O. ze względu na ich małą obiektywność i brak bezstronności. Wnioskodawca podniósł, iż sędziowie WSA w B. orzekając w różnych sprawach z wniosków Stowarzyszenia działali na jego niekorzyść, prawdopodobnie z naruszeniem prawa poprzez m.in. odmowę przysługującego Stowarzyszeniu prawa do bezpłatnej pomocy pełnomocnika z urzędu i całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Ponadto wskazał, iż sędzia M. W. orzekał poprzednio w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w B. Zarzucił też brak bezstronności sędziego S. P. w sprawie Kampusu Uniwersytetu w B., z uwagi na fakt, iż sędzia jest pracownikiem tej Uczelni. Wskazani we wniosku o wyłączenie sędziowie oraz referendarze Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. złożyli do akt sprawy oświadczenia, w których wskazali, że nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w niniejszej sprawie. Jedynie sędzia WSA M. W. oświadczył, iż w jego przypadku zachodzi przesłanka uzasadniająca jego wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy, bowiem jako członek Samorządowego Kolegium Odwoławczego brał udział w postępowaniach wpadkowych dotyczących niniejszej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia "[...]" (Sygn. akt II OW 3/11), wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż instytucja wyłączenia sędziego jest istotną gwarancją procesową prawidłowego rozpoznania sprawy. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami odnoszącymi się do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Z tych też względów wyłączenie sędziego następuje nie tylko z mocy samego prawa w sytuacjach przewidzianych w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), ale także w sytuacji, gdy istniejące okoliczności mogą wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 19 tej ustawy). W takim przypadku wyłączenie może nastąpić na żądanie sędziego lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zatem zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Należy również zaznaczyć, że strona zgłaszająca wniosek o wyłączenie sędziów od rozpoznania jej sprawy obowiązana jest uprawdopodobnić przyczynę wyłączenia. Wnioskodawca winien wykazać istnienie okoliczności mogących skłaniać sędziego do kierowania się względami kwalifikowanymi jako stronnicze. W niniejszej sprawie strona skarżąca, zgłaszając wniosek o wyłączenie od udziału w sprawie o sygn. akt "[...]" sędziów oraz referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. wskazała na brak bezstronności sędziów oraz fakt, iż jeden z sędziów WSA M. W. orzekał poprzednio w samorządowym kolegium odwoławczym. W swoim oświadczeniu sędzia WSA M. W. wskazał, iż brał udział w postępowaniach wpadkowych dotyczących niniejszej sprawy jako członek składu orzekającego Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W związku z tym należy stwierdzić, iż sędzia WSA M. W. podlega wyłączeniu z mocy ustawy od udziału w sprawie stosownie do art. 18 § 1 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też wniosek w tym zakresie został uwzględniony. Natomiast pozostali sędziowie i referendarze orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w B., wskazani we wniosku złożyli oświadczenie o braku podstaw do wyłączenia od orzekania w przedmiotowej sprawie wobec braku pomiędzy nimi, a którąkolwiek ze stron tego postępowania tego rodzaju okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do ich bezstronności z niniejszej sprawie. Strona skarżąca nie wskazała zaś żadnych przesłanek mogących podważyć prawdziwość złożonych oświadczeń. Nie jest bowiem wystarczające samo przeświadczenie strony, iż sędziowie i referendarze WSA w B. nie są bezstronni z uwagi na wcześniejsze orzeczenia odmawiające przyznania prawa pomocy. Użyte w art. 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pojęcie "uzasadniona wątpliwość" oznacza, że chodzi tu o wątpliwość co do bezstronności sędziego, uzasadnioną obiektywnymi powodami, czyli takimi, które pozostają w związku przyczynowym między ich wystąpieniem, a powstaniem oceny, że prawdopodobne jest, iż w tych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 82). Zatem okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest wystarczające subiektywne przekonanie strony skarżącej o braku obiektywizmu sędziów rozpoznających jej skargę, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania co do bezstronności sędziów. Wyłączenie sędziego w trybie art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08). Zgłoszony we wniosku zarzut braku obiektywizmu sędziów i referendarzy nie został w żaden sposób uprawdopodobniony. Natomiast wskazywana przez stronę okoliczność, iż sędzia S. P. jest pracownikiem Uniwersytetu w B. nie ma w tej sprawie żadnego znaczenia, gdyż niniejsza sprawa dotyczy budowy stacji bazowej telefonii cyfrowej, a nie sprawy związanej z funkcjonowaniem Uczelni. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał, iż w rozpoznawanej sprawie istnieje przyczyna uzasadniająca obligatoryjne wyłączenie jednego z sędziów wskazanych we wniosku, na podstawie art. 18 § 1 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast brak jest przesłanek - wymienionych w art. 18 i art. 19 powołanej ustawy - uzasadniających wyłączenie pozostałych sędziów i referendarzy. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 22 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.