VI SA/Wa 2414/10
WyrokWSA w Warszawie2011-02-04
Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Waldemar Śledzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów mógł nałożyć karę pieniężną za wprowadzenie na rynek produktu niebezpiecznego pomimo wcześniejszego wydania decyzji stwierdzającej, że produkt jest niebezpieczny i nakładającej środki naprawcze?Ratio decidendi
Prezes UOKiK może nałożyć karę pieniężną na producenta za wprowadzenie na rynek produktu niebezpiecznego nawet po wydaniu decyzji stwierdzającej niebezpieczeństwo produktu i nakładającej środki naprawcze. Decyzja o nałożeniu kary ma charakter uznaniowy i nie wymaga ponownego badania bezpieczeństwa produktu, jeśli kwestia ta została już rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu. Kara pieniężna i środki przewidziane w art. 24 u.o.b.p. mają różne podstawy prawne i mogą być stosowane w odrębnych postępowaniach.Stan faktyczny
Skarżący P. M. prowadził działalność gospodarczą polegającą na wprowadzaniu na rynek foteli, które zostały uznane przez Prezesa UOKiK za produkty niebezpieczne na podstawie badań laboratoryjnych i skarg konsumenckich. Prezes UOKiK nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.000 zł za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa. Skarżący kwestionował prawidłowość badań i podstawę prawną nałożenia kary, wskazując na wcześniejsze decyzje i normy obowiązujące w czasie produkcji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia WSA Waldemar Śledzik Protokolant ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2011 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie na rynek produktu niebezpiecznego oddala skargę
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 33a ust. 2 pkt 2 w związku z art. 10 ust. 1 oraz art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275 z późn. zm., dalej: "u.o.b.p."), po rozpatrzeniu wniosku P. M., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. "O." we W. z dnia 24 czerwca 2010 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej wprowadzenia na rynek produktu niespełniąiącego wymagań bezpieczeństwa, tj. fotela [...], zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, którą nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości 8.000 zł.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Pismem z dnia 22 lutego 2010 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej nazywany Prezesem UOKiK) zawiadomił P. M. (nazywanego dalej skarżącym) o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów w sprawie wprowadzenia na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa, tj. fotela [...]. Wszczęte postępowanie było konsekwencją ustaleń dokonanych w toku wcześniejszego postępowania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeństwa fotela [...], zainicjowanego pismem [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] z dnia 12 sierpnia 2009 r., przy którym przekazał protokół kontroli dotyczący fotela [...], wprowadzonego na rynek przez skarżącego.
Prezes UOKiK podał, że w trakcie wcześniejszego postępowania skarżący przedstawił pozytywne wyniki badań laboratoryjnych fotela [...], przeprowadzonych w 2007 r., których wnioski przeczyły negatywnym ocenom badań laboratoryjnych pobranej próbki produktu, przeprowadzonych w lipcu 2009 r. w toku kontroli Inspekcji Handlowej.
Uwzględniając stanowisko strony co do przeprowadzenia szczegółowej analizy produktu, a także fakt dysponowania sprzecznymi wynikami badań laboratoryjnych produktu, Prezes UOKiK dopuścił dowód z opinii biegłego - Instytutu Technologii Drewna w P., celem przeprowadzenia badań laboratoryjnych próbki rozjemczej produktu, w oparciu o wymagania zawarte w normie PN-EN 581-2:2009 "Meble do użytkowania na zewnątrz. Meble do siedzenia i stoły użytkowane na kempingu, na zewnątrz domu i w miejscach publicznych. Część 2: Wymagania bezpieczeństwa i metody badań mebli do siedzenia" i ustalenia, czy produkt ten spełnia ogólne wymagania bezpieczeństwa."
Ponowne badania laboratoryjne produktu potwierdziły niespełnianie przez fotel [...] wymagań rzeczonej normy w zakresie bezpieczeństwa. W związku z powyższym, opierając się na aktualnych wynikach badań laboratoryjnych fotela [...] (badania laboratoryjne próbki produktu dokonane w toku kontroli Inspekcji Handlowej oraz badania próbki rozjemczej produktu w toku postępowania prowadzonego przez Prezesa UOKiK), a także biorąc pod uwagę pozostały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie (skargę konsumencką dotyczącą wadliwej konstrukcji produktu, wypadek konsumencki, który miał miejsce w trakcie używania fotela oraz znaczną liczbę reklamacji produktu), Prezes UOKiK uznał, iż fotel [...] nie spełnia wymagań bezpieczeństwa, określonych w art. 4 ust. 1 u.o.b.p. Wobec tego decyzją z dnia 4 stycznia 2010 r. Nr DNR-1/1/2010 nałożył na skarżącego obowiązki określone w art. 24 ust. 4 pkt 1 lit. b), pkt 2 lit. b) i lit. c) u.o.b.p.
Powyższa decyzja stała się prawomocna z dniem 1 lutego 2010 r.
Pismem z dnia 22 lutego 2010 r. Prezes UOKiK zwrócił się do [...]
Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z prośbą o przeprowadzenie kontroli
skarżącego przedsiębiorcy. Przedmiotem kontroli miało być w szczególności ustalenie okresu wprowadzania produktu na rynek, liczby produktów wprowadzonych na rynek, listy dystrybutorów produktu oraz okresu, w którym miały miejsce reklamacje produktu.
Jednocześnie, pismem z dnia 22 lutego 2010 r., Prezes UOKiK zwrócił się do
[...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z prośbą o
przeprowadzenie kontroli przedsiębiorcy H. Sp. z o.o. z siedzibą w B., który w piśmie z dnia 16 lutego 2010 r., tj. po zakończeniu postępowania w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktu - został wskazany przez skarżącego jako wytwórca fotela [...], któremu zlecana była jego produkcja. Wskazana kontrola miała na celu ustalenie okresu, w którym skarżący nabywał fotele [...], a także ilość nabytych przez niego sztuk produktu.
Pismem z dnia 23 marca 2010 r. przekazano Prezesowi UOKiK wyniki kontroli przedsiębiorcy H. Sp. z o.o. przeprowadzonej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej. W wyniku czynności kontrolnych ustalono, że kontrolowana Spółka, w okresie od 2006 r. do maja 2009 r. świadczyła na rzecz skarżącego usługę w zakresie wytwórstwa foteli [...]. W tym okresie H. Sp. z o.o. sprzedała skarżącemu 83.899 sztuk ww. produktu. Ponadto ustalono, iż kontrolowana Spółka wytwarzała produkt na wyłączne zlecenie skarżącego i nie wprowadzała fotela [...] na rynek.
W dniu 12 kwietnia 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał Prezesowi UOKiK wyniki kontroli przeprowadzonej u skarżącego. Z dokonanych ustaleń wynikało, że skarżący w okresie od 2006 r. do dnia 15 września 2009 r. wprowadził na polski rynek 83.718 sztuk fotela [...]. Produkt został sprzedany 34 dystrybutorom. Ponadto, ustalono, iż dokumentacja reklamacyjna nie była przez skarżącego archwizowana, a wszystkie dokumenty reklamacyjne z 2009 r. zostały przesłane Prezesowi UOKiK w toku postępowania w sprawie ogólnego bezpieczeństwa fotela [...]. Do akt kontroli dołączono oświadczenie skarżącego z dnia 30 marca 2010 r., w którym strona kwestionowała prawidłowość ustaleń dokonanych przez Prezesa UOKiK w toku postępowania w sprawie ogólnego bezpieczeństwa fotela [...]. Wątpliwość strony budził fakt, iż badania laboratoryjne produktu zostały przeprowadzone w oparciu o normę PN-EN 581-2:2009, która zaczęła obowiązywać w lipcu 2009 r., podczas gdy fotel [...] był wprowadzany na rynek głównie w okresie wcześniejszym. Skarżący zauważył, iż wymagania normy PN-EN 581- 2:2009 są bardziej rygorystyczne od wymagań zawartych w normie ENV 581-2:2000, która obowiązywała do lipca 2009 r.
Skarżący, wskazując, iż posiadanie wyników badań odnośnie zgodności z normą nie jest obligatoryjne, poinformował Prezesa UOKiK, że na jego zlecenie Politechnika W. przeprowadziła badania laboratoryjne produktu, dotyczące
jego składu surowcowego i jakości surowców używanych do jego produkcji. W opinii skarżącego uzyskane wyniki badań pozwalały uznać, że przedsiębiorca, któremu skarżący zlecał wytwórstwo fotela [...] popełnił błąd w konfekcjonowaniu składów surowcowych. Jednocześnie, skarżący stwierdził, iż określił błędną partię foteli i wycofał ją z rynku, tj. od dwóch dystrybutorów produktu, a dowody podjęcia tych działań zostały przekazane Prezesowi UOKiK.
Pismem z dnia 5 maja 2010 r. skarżący zwrócił się z prośbą o uchylenie Iub zmianę decyzji Prezesa UOKiK z dnia 4 stycznia 2010 r., kwestionując ustalenia dokonane w toku postępowania w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktu. W piśmie tym strona ponownie przedstawiła argumentację zaprezentowaną w oświadczeniu z dnia 30 marca 2010 r.
Mając powyższe ustalenia na uwadze, Prezes UOKiK, decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., na podstawie art. 33a ust. 2 pkt 2 w związku z art. 13 u.o.b.p. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.000 zł.
Prezes UOKiK, powołując się na art. 3 pkt 2 lit. a) u.o.b.p., uznał skarżącego za producenta, który ponosi odpowiedzialność za bezpieczeństwo produktów wprowadzonych na rynek na zasadach określonych w cytowanej ustawie. Organ zauważył, że na etykiecie dołączonej do produktu, pod określeniem producenta widnieje nazwa, pod którą skarżący prowadzi działalność gospodarczą (P.O.) oraz dane jego teleadresowe. Bez wpływu na przyjęte ustalenie pozostaje fakt, że produkcja fotela [...] zlecana była przez stronę przedsiębiorcy H. Sp. z o.o. Jak wynika bowiem, z ustaleń kontroli przeprowadzonej w siedzibie ww. Spółki przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, zarówno formy wtryskowe, jak również surowce do produkcji fotela [...] dostarczane były przez skarżącego, który ustalał również skład mieszanki surowcowej produktu oraz dostarczał etykiety i instrukcje dołączane następnie do produktu. Jak wynika z ustaleń kontroli Inspekcji Handlowej rola przedsiębiorcy H. Sp. z o.o. w procesie produkcji przedmiotowych foteli polegała jedynie na wykonywaniu usługi wtrysku na zlecenie skarżącego. Spółka H. Sp. z o.o. nie wprowadzała na rynek fotela [...], a wszystkie wytworzone egzemplarze produktu pakowano, dołączając do nich wskazane oznaczenia i sprzedawano skarżącemu, co dokumentowano fakturami VAT.
Prezes UOKiK podał, że badania laboratoryjne produktu, przeprowadzone w Instytucie Technologii Drewna w P. w oparciu o wymagania określone w normie PN-EN 581-2:2009 wykazały niedostateczną wytrzymałość podłokietników podczas statycznego obciążenia pionowego, co skutkowało złamaniem fotela w miejscu połączenia z oparciem. W ocenie organu, utrata stabilności fotela powodowana złamaniem jednego z jego elementów stwarzała ryzyko upadku osoby korzystającej z tego produktu, będąc tym samym realnym zagrożeniem dla zdrowia użytkowników fotela [...]. Niespełnianie wymagań normy PN-EN 581-2:2009 w zakresie bezpieczeństwa przez fotel [...] potwierdziły badania laboratoryjne próbki rozjemczej produktu, przeprowadzone w toku postępowania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktu.
Na tej podstawie, Prezes UOKiK uznał, że fotel [...] nie spełnia ogólnych wymagań bezpieczeństwa określonych w art. 4 ust. 1 u.o.b.p. Organ wziął pod uwagę również skargę konsumencką dotyczącą wadliwej konstrukcji fotela [...], wypadek konsumencki, do którego doszło w związku z jego używaniem, a także dużą ilość reklamacji dotyczących kwestionowanego fotela. Na tej podstawie Prezes UOKiK stwierdził naruszenie przez skarżącego obowiązku określonego w art. 10 ust. 1 u.o.b.p., zgodnie z którym producent jest zobowiązany wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne, co wyczerpuje przesłanki określone w art. 33a ust. 2 pkt 2 powyższej ustawy.
Prezes UOKiK nie uwzględnił podnoszonych przez skarżącego wątpliwości, co do prawidłowości przeprowadzania badań laboratoryjnych fotela [...] w oparciu o wymagania określone w normie PN-EN 581-2:2009. Wskazując na treść art. 10 ust. 1 u.o.b.p. organ podkreślił, że określony w nim obowiązek spełniony jest wówczas, gdy producent zapewnia zgodność oferowanych konsumentom produktów z aktualnymi wymaganiami w zakresie bezpieczeństwa. Z uwagi na fakt, iż skarżący wprowadzał fotel [...] na rynek do dnia 15 września 2009 r. należało oczekiwać, iż jako profesjonalista, dochowa należytej staranności w zakresie bezpieczeństwa oferowanych przez siebie produktów i dostosowania ich do obowiązujących wymagań. Jednocześnie zauważył, że wymagania bezpieczeństwa, jak też metody badań w zakresie statycznego obciążenia pionowego podłokietników, określone w normie PN-EN 581-2:2009, są identyczne z zawartymi w normie obowiązującej w okresie wcześniejszym - ENV 581- 2:2000 "Meble do użytkowania na zewnątrz. Meble do siedzenia i stoły użytkowane na kempingu, na zewnątrz domu i w miejscach publicznych. Część 2: Wymagania bezpieczeństwa i metody badań krzeseł".
Prezes UOKiK nie uwzględnił również argumentu skarżącego, który starał się wykazać, że wytworzono jedną wadliwą partię produktów, gdyż zarówno w toku postępowania w sprawie ogólnego bezpieczeństwa fotela [...], jak również w ramach przedmiotowego postępowania strona nie przedstawiła żadnych informacji i dowodów potwierdzających powyższe twierdzenie bądź dowodów umożliwiających identyfikację tej partii. W opinii Prezesa UOKiK, nie potwierdzają wskazanej okoliczności wyniki badań laboratoryjnych Politechniki W. wykonane na zlecenie skarżącego. Badania te nie dotyczą bezpieczeństwa produktu, a jedynie ewentualnych zmian surowcowych w jego składzie. Ponadto, zdaniem Prezesa UOKiK, niemożliwe jest stwierdzenie, czy fotele przekazane przez stronę do badań były w rzeczywistości produktami o tych samych właściwościach i składzie surowcowym, co egzemplarze fotela [...] wprowadzone na rynek. W tym stanie rzeczy, za miarodajne w sprawie należało uznać badania fotela [...] w zakresie spełniania wymagań bezpieczeństwa, przeprowadzone na próbkach produktu, które zostały zabezpieczone w toku kontroli Inspekcji Handlowej. Były to egzemplarze produktu, które skarżący faktycznie wprowadził na rynek przed uzyskaniem informacji o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeństwa fotela [...].
Prezes UOKiK zauważył również, że skarżący, zarówno w toku postępowania w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktu, jak również w toku przedmiotowego postępowania, nie przedstawił wiarygodnych dowodów wskazujących na to, iż egzemplarze fotela [...] stanowiące próbki produktu, poddane badaniom laboratoryjnym w toku kontroli Inspekcji Handlowej, a następnie w trakcie postępowania toczącego się przed Prezesem UOKiK, pochodzą ze zidentyfikowanej przez niego jedynej wadliwej partii produktów. W związku z powyższym, twierdzenie strony, jakoby na skutek błędu przedsiębiorcy, któremu zlecana była produkcja produktu, doszło do wytworzenia jednej wadliwej partii foteli, nie znalazły odzwierciedlenia w materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania.
Uzasadniając wysokość nałożonej kary pieniężnej, Prezes UOKiK wskazał jako okoliczności obciążające: stwarzanie przez fotel [...] poważnego zagrożenia dla zdrowia, a nawet życia konsumentów (skarga konsumencka, wypadek konsumencki), znaczną ilość reklamacji produktu (tylko w 2009 r. było ich ponad 10, a według oświadczenia strony zgłoszenia reklamacyjne dotyczące wcześniejszego okresu nie były przez nią archiwizowane), wprowadzenie na rynek dużej ilości wadliwych produktów (83.718 sztuk) przez długi okres czasu, tj. począwszy od 2006 r. do 15 września 2009 r., co w znaczny sposób wpływało na poszerzenie kręgu potencjalnych odbiorców, którzy poprzez zakup fotela [...] byli narażeni na zagrożenie stwarzane przez produkt.
Nadto, na przyjęte rozstrzygnięcie wpływ miała wiedza o toczących się już wobec skarżącego postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów (np. decyzja Prezesa UOKiK [...] z dnia [...] lutego 2006 r., decyzja Prezesa UOKiK [...] z dnia [...] lutego 2006 r., decyzja Prezesa UOKiK [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., decyzja Prezesa UOKiK [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r.).
Za okoliczność łagodzącą Prezes UOKiK uznał natomiast fakt. iż strona po otrzymaniu decyzji Prezesa UOKiK z dnia [...] stycznia 2010 r. podjęła częściowe działania mające na celu wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez fotel [...]: zamieściła ogłoszenia w gazecie o zasięgu ogólnopolskim, w których ostrzegła konsumentów o zagrożeniu stwarzanym przez produkt, odebrała i zutylizowała wadliwe produkty od dwóch dystrybutorów, przedstawiając protokoły zniszczenia. Ponadto, skarżący zaprzestał wprowadzania na rynek fotela [...].
Pismem z dnia 24 czerwca 2010 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, zarzucając omawianej decyzji Prezesa UOKiK naruszenie art. 33a ust. 2 pkt 2 u.o.b.p., poprzez błędne uznanie, że wobec skarżącego zachodzą podstawy do nałożenia kary pieniężnej za wprowadzenie na rynek produktu, który nie spełnia wymagań bezpieczeństwa. Nadto, skarżący zarzucił naruszenie art. 7 i art. 16 k.p.a.
W opinii skarżącego naruszenie art. 16 k.p.a. polegało na dwukrotnym orzeczeniu w tej samej sprawie, gdyż postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. było tożsame przedmiotowo z postępowaniem wszczętym w sprawie wprowadzenia na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa, tj. fotela [...], zakończonym decyzją z dnia [...]czerwca 2010 r. Istnienie w obrocie prawnym prawomocnej decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. wykluczało prawo do ponownego wszczynania postępowania w sprawie ogólnego bezpieczeństwa fotela [...] oraz uzupełniania ostatecznie zakończonego postępowania kolejnym rozstrzygnięciem (nałożeniem kary pieniężnej).
Prezes UOKiK nie podzielił argumentacji skarżącego i decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., wcześniej opisaną utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie z dnia [...] czerwca 2010 r.
Odnosząc się do zarzutów strony, Prezes UOKiK podał, że decyzje z dnia [...] stycznia 2010 r. i z dnia [...] czerwca 2010 r. zostały wydane w oparciu o odrębne podstawy prawne i zawierały różne rozstrzygnięcia. Decyzja z dnia [...] stycznia 2010 r. została wydana na podstawie art. 24 ust. 4 pkt 1 lit. b), pkt 2 lit. b) i lit. c) u.o.b.p. Na jej podstawie organ uznał, że fotel [...] nie jest produktem bezpieczny oraz nałożył na stronę obowiązki mające na celu wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez ten produkt. Natomiast decyzja z dnia [...] czerwca 2010 r. została wydana na podstawie art. 33a ust. 2 pkt 2 u.o.b.p. Z kolei na jej podstawie Prezes UOKiK nałożył na skarżącego karę pieniężną za wprowadzenie na rynek produktu niebezpiecznego. W toku postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Prezes UOKiK nie podejmował więc czynności mających na celu weryfikację dokonanych wcześniej ustaleń odnośnie bezpieczeństwa fotela [...], np. nie zlecał przeprowadzenia kolejnych badań laboratoryjnych fotela oraz nie przeprowadzał dowodu z opinii biegłego.
Prezes UOKiK nie zgodził się z zarzutem skarżącego, że kara pieniężna mogła zostać nałożona tylko decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r.
Organ podał, że warunkiem nałożenia kary pieniężnej określonej w art. 33a ust. 2 pkt u.o.b.p. jest stwierdzenie, że dany produkt nie jest bezpieczny. Natomiast, w gestii Prezesa UOKiK należy uznanie, czy kara pieniężna zostanie nałożona w decyzji kończącej postępowanie w sprawie ogólnego bezpieczeństwa, czy w decyzji kończącej postępowanie w sprawie wprowadzenia na rynek produktu niespełniającego ogólnych wymagań bezpieczeństwa. W toku postępowania w sprawie ogólnego bezpieczeństwa fotela [...] Prezes UOKiK, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego uznał, że produkt ten nie jest bezpieczny i konieczne jest niezwłoczne zobligowanie skarżącego do wyeliminowania zagrożenia stwarzanego przez fotel dla zdrowia i życia konsumentów poprzez nałożenie na niego określonych obowiązków.
W rozpatrywanej sprawie Prezes UOKiK uznał, że zasadne było nałożenie na skarżącego kary pieniężnej. Mając na względzie zasadę, że decyzja wydana w warunkach uznania administracyjnego musi wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w toku postępowania w sprawie wprowadzenia na rynek produktu niespełniającego ogólnych wymagań bezpieczeństwa, tj. fotela [...], organ ustalał szereg okoliczności uzasadniających określenie wysokości kary. Określał bowiem nieznane mu wcześniej okoliczności obciążające skarżącego, np. opartą na dokumentach liczbę produktów wprowadzonych na rynek, jak również te, przemawiające na korzyść skarżącego, zgromadził dokumenty pozwalające określić korzyść majątkową osiągniętą ze sprzedaży fotela [...]. W związku z tym. Prezes UOKiK, wbrew twierdzeniu strony, w toku postępowania w sprawie ogólnego bezpieczeństwa fotela [...] nie dysponował wszystkimi przesłankami umożliwiającymi nałożenie kary pieniężnej.
Wskazując na naruszenie art. 8 k.p.a., skarżący stwierdził, że rezygnując ze złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., wziął pod uwagę m.in. fakt, że organ nie nałożył na niego kary określonej w art. 33a ust. 2 pkt 2 u.o.b.p.
Odnosząc się do powyższego twierdzenia, Prezes UOKiK wskazał, że był uprawniony do przeprowadzenia odrębnego postępowania mającego na celu nałożenie kary, jak również uzasadnił, dlaczego skorzystał z tego uprawnienia. Organ zauważył, że skarżący był informowany, że w przypadku uznania produktu za niebezpieczny, Prezes UOKiK może zastosować wobec niego środki przewidziane w ustawie o ogólnym bezpieczeństwie produktów, w tym nałożyć karę za wprowadzanie na rynek produktu niespełniającego ogólnych wymagań bezpieczeństwa. W związku z tym, strona postępowania była świadoma obowiązków, jakie mogły być na nią nałożone, a mimo to świadomie zrezygnowała z przysługującego jej prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Skarżący stwierdził, że kara została nałożona za działanie (wprowadzenie na rynek fotela [...]), które zakończono we wrześniu 2009 r. Skarżący zwrócił również uwagę, iż niezwłocznie wykonał obowiązki nałożone decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r.
Prezes UOKiK zauważył, że przesłanką nałożenia kary było naruszenie przez producenta obowiązku określonego w art. 10 ust. 1 u.o.b.p., a zatem sam fakt wprowadzenia na rynek produktu niebezpiecznego. Zaprzestanie bądź niezaprzestanie wprowadzania na rynek takiego produktu nie wyklucza możliwości nałożenia na producenta kary. Jednocześnie Prezes UOKiK zaznaczył, że dostrzegł podjęte przez skarżącego częściowe działania mające na celu wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez fotel [...] i uwzględnił je jako okoliczność łagodzącą, co znalazło odzwierciedlenie w zaskarżonej decyzji.
Organ nie uwzględnił zarzutu skarżącego o niesłusznym przyjęciu przez organ, iż złożono wiele reklamacji dotyczących fotela [...], gdyż w rzeczywistości liczba ta w odniesieniu do całej partii produkcyjnej w 2009 r. była znikoma. Prezes UOKiK podał, że ze zgromadzonego w trakcie postępowania w sprawie ogólnego bezpieczeństwa fotela [...] materiału dowodowego wynika, iż tylko w 2009 r. złożono ponad 10 reklamacji. Rzeczywistej ilości wniesionych reklamacji organ nie był w stanie ustalić z uwagi na brak archiwizacji wcześniejszych zgłoszeń.
Prezes UOKiK podkreślił również, że skarżący deklaracją o znikomej liczbie reklamacji zbagatelizował zagrożenie, jakie fotel [...] stwarzał dla życia i zdrowia konsumentów.
Prezes UOKiK podkreślił, że pozostałe podniesione przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzuty nie dotyczyły postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. o nałożeniu na stronę kary pieniężnej. Odnosiły się one do prawomocnej decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r., stwierdzającej, że wspomniany produkt nie spełnia ogólnych wymagań bezpieczeństwa. Mając na uwadze art. 8 k.p.a., Prezes UOKiK ustosunkował się do argumentów oraz wniosków strony w tym zakresie.
Prezes UOKiK ,uznając, że wszystkie partie fotela [...] z lat 2006-2009 nie były bezpieczne, oparł się na wynikach badań przeprowadzonych przez Instytut Technologii Drewna w P. w 2009 r., które wykazały niespełnianie przez fotel [...] wymagań w zakresie bezpieczeństwa zawartych w normie PN-EN 581-2:2009. Prezes UOKiK uwzględnił również skargę konsumencką dotyczącą wadliwej konstrukcji w/w fotela oraz wypadek konsumencki mający miejsce w związku z używaniem przedmiotowego produktu. Ponadto, organ szczegółowo uzasadnił powody odmowy wiarygodności przedstawionych przez stronę wyników badań laboratoryjnych (przeprowadzonych w 2007 r. przez S. sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz Instytut Technologii Drewna w P., które miały wynik pozytywny) i oparł się na aktualnych wynikach badań laboratoryjnych produktu przeprowadzonych w 2009 r. Stwierdził bowiem, iż wyniki badań produktu z 2009 r. dotyczą egzemplarzy fotela [...] aktualnie wprowadzanych przez stronę na rynek. Podkreślił także, iż z uwagi na brak współpracy ze strony przedsiębiorcy i nieprzedstawienie przez niego wnioskowanych przez Prezesa UOKiK w piśmie z dnia 31 sierpnia 2009 r. dokumentów (faktur zakupu ww. produktu lub dokumentów SAD), nie miał możliwości ustalenia, czy kwestionowany produkt pochodzi z tej samej partii, co poprzednio badane egzemplarze oraz, czy w konsekwencji jest to – pod względem składu surowcowego oraz konstrukcji - ten sam produkt. Również za bezzasadny organ uznał argument, że organ nadzoru powinien przebadać kilkanaście tysięcy egzemplarzy fotela [...], które zostały zakupione przez konsumentów. Przeprowadzenie bowiem badań laboratoryjnych każdego z tych egzemplarzy nie jest technicznie możliwe.
Strona postępowania zarzuciła Prezesowi UOKiK, że nie uwzględnił faktu, iż wszystkie wadliwe fotele [...] zostały wyprodukowane przed opublikowaniem w lipcu 2009 r. normy PN-EN 581-2:2009, zaś po jej opublikowaniu produkt ten był wprowadzany tylko przez kilka tygodni. W ocenie Prezesa UOKiK, zarzuty strony należało uznać za bezzasadne. Organ zauważył, że parametr badania w zakresie statycznego pionowego obciążenia podłokietników określony w normie PN-EN 581-2:2009 (F=700 N, n=10) jest mniej rygorystyczny niż w normie ENV 581-2:2000 (F=750 N, n=10) z uwagi na wymaganą mniejszą siłę obciążenia przy zachowaniu takiej samej ilości cykli. Jeżeli zatem badania fotela [...] przeprowadzone w oparciu o (mniej rygorystyczną) normę PN-EN 581-2:2009 miały w tym zakresie wynik negatywny, tym samym nie mogły spełniać wymagań normy ENV 581-2:2000. Organ podkreślił, iż w toku postępowania w sprawie ogólnego bezpieczeństwa fotela [...] skarżący był poinformowany, że badanie próbki rozjemczej w/w fotela zostanie przeprowadzone w oparciu o normę PN-EN 581-2:2009. Miał zatem możliwość zakwestionowania metodyki badań zarówno w momencie uzyskania tej informacji, jak również po zapoznaniu się z decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., stwierdzającą, że wszystkie egzemplarze fotela [...] nie spełniają ogólnych wymagań bezpieczeństwa.
Skarżący złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych w celu stwierdzenia, czy wady fotela [...] mogły powstać na skutek wadliwości procesu
produkcyjnego oraz wniosek o stwierdzenie czy obowiązująca od lipca 2009 r. norma PN-EN 581-2:2009 posiada bardziej rygorystyczne wymagania bezpieczeństwa niż poprzednia norma.
Prezes UOKiK podkreślił, że powyższe wnioski nie mogły być uwzględnione. Opinie biegłych, o które wnioskowała strona, odnoszą się do ustaleń zawartych w decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r., w której organ uznał, że fotel [...] nie spełnia ogólnych wymagań bezpieczeństwa. Strona postępowania miała możliwość zakwestionowania ustaleń zawartych w powyższej decyzji oraz złożenia w/w wniosków we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, z którego to prawa nie skorzystała. Decyzja z dnia [...] stycznia 2010 r. stała się prawomocna z dniem 1 lutego 2010 r.
Prezes UOKiK potwierdził prawidłowość sposobu określenia wysokości nałożonej na skarżącego kary pieniężnej.
Pismem z dnia 19 października 2010 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 20 października 2010 r.) skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa UOKiK z dnia [...] sierpnia 2010 r., wnosząc o jej uchylenie.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania:
1) art. 8 k.p.a. wskutek wydania decyzji, pomimo prowadzonego wcześniej postępowania w sprawie uznania za niebezpieczne foteli [...] produkowanych przez skarżącego w latach 2006-2009, co wynika z decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. Zaskarżaną decyzją po raz kolejny orzeczono o niebezpiecznych produktach, jakimi miały być fotele [...], za co nałożono na skarżącego karę pieniężną w tożsamym stanie faktycznym, co jest sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji;
2) art. 33a ust. 2 pkt 2 u.o.b.p., przez stwierdzenie, iż wprowadzone do obrotu przez skarżącego fotele [...] w latach: 2006 -2009 były przedmiotami niespełniającymi wymagań bezpieczeństwa, podczas gdy skarżący przedstawił opinię dwóch podmiotów – S. Sp. z o.o. oraz Instytutu Technologii Drewna, z których wynikało, że wyprodukowane przez niego fotele [...] w latach 2006-2009 są zgodne z obowiązującą wówczas normą nr ENV 581-2:2000;
3) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a w zw. z art. 84 k.p.a. przez niepodjęcie niezbędnych kroków dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i poczynienie błędnych ustaleń, iż wyprodukowane przez skarżącego fotele [...] w latach 2006-2009 były produktami niebezpiecznymi, podczas gdy tego typy ustalenia mogą zostać wyjaśnione przez zaczerpnięcie wiadomości specjalnych, czego organ administracji nie przeprowadził. Fotele [...], wbrew stanowisku wyrażonemu w decyzji Prezesa UOKIK wyprodukowano zgodnie z normą obowiązującą w czasie wyprodukowania foteli - PN-EN 581-2:2009, która zawierała mniej rygorystyczne wymagania, niż norma ENV 581- 2:2000 obowiązująca od lipca 2009 r. Wyjaśnienie zatem całokształtu sprawy wymagało również zasięgnięcia opinii biegłych, w zakresie oceny, która norma jest normą bardziej rygorystyczną oraz czy wyprodukowane fotele [...] były zgodne z normami w czasie ich produkcji, a także pod rządami której normy wyprodukowane zostały fotele [...].
Skarżący zakwestionował prawo Prezesa UOKiK do możliwości nałożenia kary pieniężnej (decyzja z dnia [...] czerwca 2010 r.) w sytuacji uprzedniego wydania decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. Skarżący przyznał, że wspomniane decyzje mają inne podstawy prawne i zawierają inne rozstrzygnięcia, jednakże okolicznością decydującą jest tożsamy stan faktyczny, który wykluczał ponownie wszczęcie postępowania w sprawie oceny bezpieczeństwa fotela [...]. W tym stanie rzeczy, w ocenie skarżącego, należało przyjąć, że możliwość nałożenia kary za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa istniała tylko w odniesieniu do decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r., względnie w jej uzasadnieniu organ winien był zasygnalizować, że nie uznaje sprawy za zakończoną i że możliwie jest jeszcze nałożenie fakultatywnej kary pieniężnej.
Zdaniem skarżącego, skoro nie nałożono na niego kary decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. i nie wspomniano o takiej możliwości w jej uzasadnieniu, właściwie przyjął, że sprawa ogólnego bezpieczeństwa produktu fotela [...] została zakończona, a organ nie skorzystał z fakultatywnej możliwości nałożenia kary pieniężnej. Rezygnując z wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. skarżący brał pod uwagę m. in. to, że Prezes UOKiK nie skorzystał z możliwości określonej w art. 33 ust. 2 uo.b.p. i nie nałożył (fakultatywnej) kary. Tymczasem już po około 3 tygodniach od jej uprawomocnienia się organ wszczął kolejne postępowanie w sprawie. Zdaniem skarżącego, postępowanie organu naruszyło zasadę określoną w art. 8 k.p.a., tym bardziej, że postępowanie wszczęto po zawiadomieniu przez skarżącego organu pismem z dnia 16 lutego 2010 r. o sumiennym wykonaniu obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r.
Skarżący podkreślił, że w decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. nie był informowany o możliwości nałożenia kary, a zatem Prezes UOKiK bezpodstawnie stwierdził, że skarżący był świadomy możliwości nałożenia kary.
Skarżący nie zgodził się z opinią organu, iż bagatelizuje zagrożenie, jakie stwarza fotel [...], deklarując znikomą ilość reklamacji. Skarżący zauważył, że przepisy prawa nie nakładają na skarżącego obowiązku archiwizacji składanych reklamacji na sprzedawane przez niego produkty. Ponadto, skarżący nie krył liczby reklamacji złożonych w 2009 r. i można zasadnie przyjąć, że była ona niewielka. Zatem, decyzja o nałożeniu kary została podjęta w oparciu o wadliwą i pozbawioną cech wszechstronności ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego.
W ocenie skarżącego, Prezes UOKiK niesłusznie przyjął, że "nowa" norma z 2009 r., odnosząca się m. in. do foteli ogrodowych, była mniej restrykcyjna niż ta, pod rządami której wyprodukowano sporne fotele. Całkowicie dowolne jest przy tym stwierdzenie, że skoro badania wykonane w oparciu o normę PN-EN 581-2:2009, dały wynik negatywny, to taki sam byłby wynik badania przeprowadzonego w oparciu o wcześniejszą normę ENV 581-2:2000. Skarżący podniósł, że nieuzasadnione jest stanowisko organu, że norma ENV 581-2:2000 jest bardziej restrykcyjna od normy PN-EN 581-2:2009. W zaskarżonej decyzji Prezes UOKiK nawiązywał tylko do badania nr "5" - statyczne pionowe obciążenie podłokietników: "Parametr badania w zakresie statycznego pionowego obciążenia podłokietników określony w normie PN-EN 581- 2:2009 (F-700 N, n-10) jest mniej rygorystyczny niż w normie ENV 581-2:2000 (F=750 N, n=10) z uwagi na wymaganą mniejszą siłę obciążenia przy zachowaniu takiej samej Ilości cykli". W opinii strony, stwierdzenie to nie jest do końca prawidłowe i zasadne, gdyż norma definiuje ilość badań i kolejność ich wykonywania. Nie jest zatem poprawne odnoszenie się tylko do jednego badania i opieranie na nim ostatecznej decyzji, bez przeanalizowania badań poprzedzających to właśnie badanie, ponieważ wcześniejsze badania mogą mieć lub mają znaczny wpływ na późniejsze zachowanie się badanego detalu.
Skarżący podał, że zmiany dotyczące badań poprzedzających badanie nr "5" nowej normy, do którego nawiązuje Prezes UOKiK w decyzji, są następujące w odniesieniu do normy wcześniej obowiązującej i związanych z nią badań detali:
- badanie "1" nowej normy łączy w sobie badania (obciążenia i ilości powtórzeń) z badania "1" i "4" normy wcześniejszej,
- badanie "2" nowej normy jest nowo wprowadzonym badaniem, nie występującym w
normie wcześniejszej,
- badanie "3" nowej normy łączy w sobie badania (obciążenia i ilości powtórzeń) z badania "2" i "5" normy wcześniejszej
- badanie "4" nowej normy łączy w sobie badanie "6" normy wcześniejszej.
Skarżący zauważył, że powyższe badania, poprzedzające badanie nr "5" nowej normy, mają znaczny wpływ na zmęczenie konstrukcji badanego detalu przez połączenie obciążeń i znaczne zwiększenie ilości powtórzeń tych obciążeń wykonywanych na detalu, które również przekładają się na obciążenie podłokietników. Dlatego stwierdzenie w decyzji "jest mniej rygorystyczny" jest nieprawidłowe. Przeciwne stanowisko organu administracji wyrażone w zaskarżanej
decyzji skarżący uznał za dowolne i nie poparte argumentacją prawną i faktyczną. W ocenie skarżącego, winno być ono stwierdzone w drodze opinii biegłego, który powinien odnieść się do kwestii surowości obu norm oraz ocenić sporne fotele pod
kątem spełnienia przez nie wymogów określonych we wcześniejszej normie ENV 581-2:2000.
Skarżący podkreślił, że na wysokość kary wpłynęła wielkość partii produkcyjnej przedmiotowych foteli i czas ich wprowadzania na rynek (określony przez organ jako znaczny). Nawet jeśli fotel [...] byłby uznany za produkt niebezpieczny na podstawie normy z 2009 r., to musiał być wycofany. Dopiero w zakwestionowanym postępowaniu zaktualizowała się kwestia wysokości kary, którą wyliczono w oparciu m.in. o wadliwą argumentację w zakresie sprzeczności foteli [...] z wcześniejszą normą i w konsekwencji za podstawę do jej wymiaru przyjęto także partie foteli wyprodukowane pod rządami dotychczasowej normy. Zatem skarżący nie może utracić prawa do kwestionowania powyższej okoliczności, pomimo uprawomocnienia się decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r., albowiem okoliczność ta miała istotne znaczenie dla określenia wysokości kary. Nadto, skarżący nie mógłby kwestionować decyzji z [...] stycznia 2010 r. z powołaniem się na to, że wcześniej wprowadzona partia foteli została wyprodukowana zgodnie z normą z 2000 r., skoro w ocenie Prezesa UOKiK, fotele wyprodukowano niezgodnie z normą z 2009 i że wszystkie fotele [...] (a nie tylko te, które wyprodukowano po wejściu w życie normy z 2009 r.) mają zostać wycofane z rynku. W konsekwencji skarżący zarzucił, że wydanie zaskarżonej decyzji zostało poprzedzone wadliwym postępowaniem i błędną analizą podstaw do wymierzenia kary.
W odpowiedzi na skargę Prezes UOKiK podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.
Organ podkreślił, że wbrew twierdzeniom skarżącego, ustawa o ogólnym bezpieczeństwie produktów nie nakłada na Prezesa UOKiK obowiązku łącznego rozstrzygania o spełnianiu lub nie przez produkt wymagań bezpieczeństwa oraz nakładania na niego kary za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa.
Istotą postępowania w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktu jest ustalenie, czy produkt będący jego przedmiotem jest lub nie jest produktem bezpiecznym w świetle przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Dopiero w przypadku uznania w decyzji kończącej postępowanie w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktu, że produkt będący jego przedmiotem nie jest produktem bezpiecznym, a ponadto stwierdzenia, iż w trakcie tego postępowania przedsiębiorca będący jego stroną nie podjął dostatecznych działań naprawczych mających na celu wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez ten produkt, organ nadzoru jest zobligowany nałożyć na przedsiębiorcę wprowadzającego produkt na rynek obowiązki określone w art. 24 ust. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, mające na celu możliwie szybkie zminimalizowanie zagrożeń związanych z jego używaniem przez konsumentów. Decyzja Prezesa UOKiK z dnia [...] stycznia 2010 r. była konsekwencją uznania przez organ, iż fotel [...], ze względu na posiadane wady - tj. niedostateczną wytrzymałość podłokietników oraz siedziska podczas statycznego obciążenia pionowego - nie jest bezpieczny. Natomiast zaskarżona decyzja Prezesa UOKiK z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezesa UOKiK z dnia [...] czerwca 2010 r. wydana na podstawie art. 33a ust. 2 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie, dotyczyły innego rozstrzygnięcia - orzeczenia w zakresie obowiązku uiszczenia przez skarżącego kary pieniężnej za wprowadzenie na rynek produktu niebezpiecznego.
Pismem z dnia 28 stycznia 2011 r. skarżący ustosunkował się do odpowiedzi na skargę Prezesa UOKiK z dnia 24 listopada 2010 r., podtrzymując zarzuty i twierdzenia zawarte w skardze z dnia 19 października 2010 r. na decyzję z dnia [...] sierpnia 2010 r. Strona nie zgodziła się z argumentacją Prezesa UOKiK zawartą w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Przedmiotem rozpoznania jest decyzja Prezesa UOKiK utrzymująca w mocy decyzję tego organu o nałożeniu na skarżącego P. M. kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa. Podstawę prawną do nałożenia kary stanowi art. 33a ust. 2 pkt 2 u.o.b.p. Zgodnie z tym przepisem organ nadzoru może, w drodze decyzji, nałożyć na producenta karę pieniężną w wysokości do 100.000 zł za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa.
Ze sformułowania przepisu wynika, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter uznaniowy, co oznacza że ewentualne rozstrzygnięcie co do ukarania należy do organu, który dokonuje oceny działań producenta jako zagrażających i w jakiej mierze interesowi publicznemu, a wymierzając karę pieniężną w określonej wysokości, kieruje się stopniem oraz okolicznościami, w jakich doszło do naruszenia obowiązków, co wynika z art. 33a ust. 4 u.o.b.p.
Przede wszystkim nie można zgodzić się z wywodami skargi co do niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i błędne przyjęcie przez organ, iż wyprodukowane przez skarżącego w latach 2006 – 2009 fotele [...] nie były produktami bezpiecznymi. Kwestia bezpieczeństwa wspomnianych foteli była przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem przez Prezesa UOKiK w dniu [...] stycznia 2010 r. decyzji Nr [...]. Rozstrzygnięcie to, zresztą ostateczne, zakończyło postępowanie o Nr [...], właśnie w sprawie ogólnego bezpieczeństwa fotela [...]. W postępowaniu tym Prezes UOKiK stwierdził, że produkt ten nie jest bezpieczny z uwagi na niedostateczną wytrzymałość podłokietników oraz siedziska podczas statycznego obciążenia pionowego i w stosunku do nie wprowadzonych jeszcze na rynek egzemplarzy przedmiotowego fotela zakazał ich dalszego wprowadzania, a w stosunku do egzemplarzy wprowadzonych na rynek nakazał natychmiastowe ich wycofanie. Co warte odnotowania, rozstrzygnięcie odnosiło się do opisanego w decyzji produktu bez ograniczenia go do konkretnej partii (części towaru z określonego czasu).
Skarżący podważał ustalony przez organ okres, w jakim kwestionowany produkt wprowadzany był na rynek, przeciwstawiając opinie dwóch podmiotów: S. sp. z o.o. oraz Instytutu Technologii Drewna, że wyprodukowane przez niego fotele zostały zgodnie z obowiązującą do lipca 2009 r. normą ENV 581-2:2000 i że norma ta była bardziej rygorystyczna od normy PN-EN 581-2:2009, obowiązującej od lipca 2009 r. Argumentacja skarżącego nie może zostać uwzględniona. Uznanie określonego, zidentyfikowanego produktu za niebezpieczny odnosi się do całego towaru, chyba że z decyzji wynika co innego, np. że wymogów bezpieczeństwa nie spełnia tylko określona partia towaru. Jak zostało wyżej powiedziane, decyzja Nr [...], niekwestionowana przez skarżącego dotyczyła całego wprowadzonego na rynek produktu – fotel [...].
Zarzuty odnoszące się do charakteru fotela [...] jako produktu niebezpiecznego skarżący mógł więc podnosić w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Podstawą wydania tej decyzji było także ustalenie, że omawiany produkt jest produktem niebezpiecznym i taki charakter miał przez cały okres produkcji w latach 2006 -2009. Obowiązki przewidziane w art. 24 ust. 4 u.o.b.p. bowiem mogą zostać nałożone w przypadku stwierdzenia, że produkt nie jest bezpieczny.
Zatem kwestia, że fotel [...] jest produktem niebezpiecznym nie wymagała już badania w postępowaniu o nałożenie kary pieniężnej, skoro dotyczyło ono tego samego wyrobu.
Jednocześnie należy zauważyć, że zasady i cel stosowania środków przewidzianych w art. 24 ust. 1, 2 i 3 uregulowane zostały w art. 24 ust. 10 u.o.b.p., który mówi, że środki, o których mowa w powołanych ustępach mogą być stosowane pojedynczo lub łącznie w zależności od zakresu i rodzaju stwierdzonych niezgodności z wymaganiami dotyczącymi ogólnego bezpieczeństwa produktu, jak również zagrożenia stwarzanego przez produkt, oraz mają mieć na celu wyłącznie odwrócenie niebezpieczeństwa oraz zapewnienie ochrony zdrowia i życia konsumentów.
Natomiast jako przyczynę wprowadzenia kar pieniężnych, ale jako kar administracyjnych, co zostało dokonane na mocy art. 1 pkt 17 ustawy z dnia 12 stycznia 2007 r. o zmianie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 35, poz. 215) wskazywano w uzasadnieniu projektu tej ustawy (druk sejmowy V.1111): "Funkcjonowanie ustawy wykazało małą skuteczność działania przepisów karnych. W okresie obowiązywania ustawy Prezes UOKiK skierował 77 zawiadomień o popełnieniu przestępstwa w związku z naruszeniem przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów i uzyskał 47 informacji o umorzeniu dochodzenia oraz 3 o wszczęciu dochodzenia. Prezes UOKiK nie otrzymał ani jednej informacji o skierowaniu aktu oskarżenia do sądu. Oznacza to, że wbrew intencji ustawodawcy, przedsiębiorcy nie ponoszą finansowych konsekwencji wprowadzania na rynek produktów niebezpiecznych czy też niestosowania się do nakazów Prezesa UOKiK. Aby wzmocnić skuteczność działania przepisów ustawy, a tym samym ochronę konsumentów, proponuje się wprowadzenie kar administracyjnych, nakładanych przez Prezesa UOKiK. Takie samo rozwiązanie skutecznie funkcjonuje również w innych postępowaniach prowadzonych przez Prezesa UOKiK na podstawie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080)".
Zatem podstawy stosowania środków z art. 24 i kar z art. 33a u.o.b.p. nie są tożsame.
Ponadto art. 24 u.o.b.p. znajduje się w rozdziale 4 dotyczącym nadzoru nad ogólnym bezpieczeństwem produktów, a art. 33a u.o.b.p. jest umiejscowiony w rozdziale 4a tej ustawy dotyczącym kar pieniężnych.
Powyższe wskazuje, że ustawodawca nie nakazał, aby w jednym postępowaniu dotyczącym bezpieczeństwa produktu, zostały orzeczone środki z art. 24 i kara z art. 33a u.o.b.p., choć takiej możliwości także nie wykluczył.
W tej sytuacji nie można zaakceptować zarzutów skargi dotyczących naruszenia zakazu wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, jeżeli we wcześniejszej decyzji rozstrzygnięto, że produkt jest niebezpieczny i nałożono środki przewidziane w art. 24 u.o.b.p.
Mając na uwadze, iż w kontrolowanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło