I GZ 174/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 29 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 75/11 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 19 listopada 2010 r. nr [..] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku . Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2011 r. o sygn. akt I SA/Gd 75/11 wydanym po ponownym rozpoznaniu sprawy odmówił K. M. przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji podał, że postanowieniem z dnia 7 lutego 2011 r. odrzucono skargę K. M., dalej Skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. w przedmiocie podatku akcyzowego z uwagi na jej wniesienie z uchybieniem terminu. Postanowienie Sądu I instancji o odrzuceniu skargi zostało doręczone Skarżącemu 22 lutego 2011 r. zaś pismem z dnia 23 lutego 2011 r. K. M. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi dołączając do wniosku odpis skargi, kserokopię skróconego aktu zgonu matki R. M. oraz zaświadczenie lekarskie. W uzasadnieniu wniosku K. M. podkreślił, że jest w stanie depresyjnym i zażywa środki farmakologiczne a jego zdrowie pogorszyło się wraz ze śmiercią matki. Pozostając pod wpływem leków omyłkowo wysłał więc skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. zamiast za pośrednictwem organu. Sąd I instancji postanowieniem z dnia 9 marca 2011 r. odrzucił ww. wniosek, gdyż uznał, iż został on złożony po upływie siedmiu dni licząc od momentu, kiedy Skarżący dowiedział się o uchybieniu terminu czyli z dniem otrzymania odpowiedzi na skargę organu z dnia 27 stycznia 2011 r. zawierającej informację w tej kwestii. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 maja 2011 r. o sygn. akt I GZ 116/11 uchylił ww. orzeczenie stwierdzając, że termin siedmiodniowy na złożenie wniosku o przywrócenie terminu powinien być liczony od chwili doręczenia odpisu postanowienia Sądu I instancji o odrzuceniu skargi, gdyż w tym czasie Skarżący powziął wiadomość o przyczynie niedochowania terminu do złożenia tego środka zaskarżenia. Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu uwzględnił wytyczne zawarte w postanowieniu sądu kasacyjnego i stwierdził, że wniosek został złożony przez Skarżącego z zachowaniem siedmiodniowego terminu jednakże nie został wykazany brak winy w uchybieniu terminu, co doprowadziło do wydania orzeczenia o odmowie przywrócenia wnioskowanego terminu. W ocenie Sądu I instancji przywołane przez Skarżącego okoliczności o nasilającej się depresji nie stanowią braku winy a zatem nie mogą prowadzić do przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W zażaleniu na to postanowienie K. M. zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 86 § 1 i art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., poprzez przyjęcie, że Skarżący w sposób zawiniony uchybił terminowi do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest uzasadnione i podlega uwzględnieniu. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podniósł, że choroba depresyjna Skarżącego nie przesądza o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zaprezentowanego powyżej stanowiska. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez własnej winy , sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. pismo wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu wraz z dokonaniem tej czynności. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w niezachowaniu terminu. Zważywszy na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadłe w tej sprawie stwierdzić należy, że Skarżący nie uchybił siedmiodniowemu terminowi do złożenia pisma o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. O okoliczności tej Skarżący dowiedział się w dniu 22 lutego 2011 r. tj. w dacie doręczenia postanowienia Sądu I instancji o odrzuceniu skargi i niezwłocznie, gdyż 23 lutego 2011 r. nadał wniosek o przywrócenie tego terminu. Wraz z wnioskiem Skarżący złożył skargę i jej odpis oraz zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia. Skarżący, czego nie kwestionuje Sąd I instancji, złożył przedmiotowy wniosek z zachowaniem siedmiodniowego terminu określonego w ustawie. Załączone do wniosku zaświadczenie lekarskie z dnia 10 lutego 2011 r. oraz skrócony odpis zgonu matki R. M, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uprawdopodobniają w sposób dostateczny brak zawinienia Skarżącego w uchybieniu terminu. Z treści art. 87 § 2 p.p.s.a. wynika, że wnioskodawca ma uprawdopodobnić brak winy w niedokonaniu czynności procesowej w terminie określonym w ustawie. Chodzi więc o wykazanie, że na skutek okoliczności niezależnych od wnioskodawcy niemożliwe lub dalece utrudnione było dochowanie terminu jaki ustawodawca zakreślił, na podjęcie przez stronę czynności procesowej. Wystąpienie tych okoliczności nie może być oczywiście wywołane świadomym i celowym postępowaniem strony. W przeciwnym razie nie będzie można stwierdzić braku winy, który jest konieczną przesłanką do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. W rozpoznawanej sprawie Skarżący uprawdopodobnił brak zawinienia poprzez dołączenie zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego zaburzenia depresyjne. Jest to niewątpliwie choroba, która ma charakter nieprzewidywalny i nie zawsze zależny od woli człowieka. Jest to zatem okoliczność niezawiniona przez stronę i powinna być uwzględniana przez Sąd I instancji na rzecz wnioskodawcy przy ponownej ocenie wniosku o przywrócenie terminu. Prawo strony do sądu, któremu realizacji służy niewątpliwie instytucja wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest uprawnieniem zagwarantowanym w Konstytucji i jego ewentualna odmowa powinna być poprzedzona dokładną analizą Sądu okoliczności w nim przedstawionych przez stronę. Z wymienionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.