II OZ 361/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnot Mieszkaniowych przy ul. [...] w Kętrzynie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 17 marca 2011 r., sygn. akt II SO/Ol 27/10 o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Wspólnot Mieszkaniowych przy ul. [...] w Kętrzynie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] w sprawie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie w pkt 2 2. przywrócić termin do wniesienia skargi Postanowieniem z dnia 7 lutego 2011 r., sygn. II SO/Ol 27/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił jako spóźniony, wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku przy ul. [...] w Kętrzynie o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] sierpnia 2010 r. i orzekł o zwrocie wnioskodawcom po 100 zł tytułem uiszczonego wpisu. Postanowieniem z dnia 17 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił postanowienie z dnia 7 lutego 2011 r. oraz odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Jak wskazał Sąd, w uzasadnieniu wniosku podkreślono, że postępowanie odwoławcze zostało zainicjowane zażaleniem Wspólnot na postanowienie Burmistrza Miasta Kętrzyn z dnia [...] maja 2009 r., ale Kolegium nie doręczyło odpisów rozstrzygnięcia Wspólnotom, lecz opublikowało je w trybie art. 49 k.p.a. W ocenie wnioskodawców, brak świadomości istnienia kwestionowanego postanowienia uzasadnia brak winy Wspólnot Mieszkaniowych w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na postanowienie Kolegium. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie wykazano istnienia obiektywnych przyczyn uniemożliwiających zachowanie terminu do wniesienia skargi. Nie stanowi bowiem okoliczności wyłączającej winę Wspólnot niewiedza o wydaniu przedmiotowego postanowienia przez organ odwoławczy i ogłoszeniu go w trybie art. 49 k.p.a. Należy zauważyć, że art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.) stanowi wprost, że jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 k.p.a. W tym też trybie było ogłoszone postanowienie Burmistrza Miasta Kętrzyn z dnia [...] maja 2009 r. Wobec tego, bez względu na znajomość obowiązujących przepisów prawa, Wspólnoty mogły co najmniej przypuszczać, że postanowienie Kolegium wydane po rozpoznaniu ich zażalenia na opisane postanowienie organu pierwszej instancji, również zostanie ogłoszone w taki sam sposób, czyli w trybie art. 49 k.p.a. W tej sytuacji brak wiedzy o rozpoznaniu zażalenia Wspólnot nie świadczy o zachowaniu należytej staranności i o braku winy w zachowaniu terminu do wniesienia skargi. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosły Wspólnoty Mieszkaniowe przy ul. [...] w Kętrzynie, zarzucając naruszenie przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. w sytuacji, gdy lakoniczna odpowiedź organu na zapytanie skarżących Wspólnot o termin rozpoznania ich odwołania wprowadziła skarżące Wspólnoty w błąd, co do bliżej nieokreślonego terminu rozpoznania sprawy, podczas gdy posiedzenie w sprawie odbyło się już cztery dni później. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżące Wspólnoty uprawdopodobniły jak wymaga tego art. 87 § 2 okoliczności wskazujące na brak ich winy w uchybieniu terminu. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych sprawy niniejszej w odpowiedzi na zapytanie Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w Kętrzynie pismem z dnia 2 sierpnia 2010 r. doręczonym w dniu 4 sierpnia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie poinformowało Wspólnotę, że zażalenie na postanowienie Burmistrza Kętrzyna z dnia [...] maja 2009 r. zostanie rozpatrzone w terminie późniejszym co podyktowane jest koniecznością uzupełnienia postępowania wyjaśniającego. Tymczasem już w dniu 6 sierpnia 2010 r. odbyło się posiedzenie Kolegium na którym zapadło zaskarżone postanowienie z dnia 11 sierpnia 2010 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia organu pierwszej instancji. Następnie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 11 sierpnia 2010 r. zostało ogłoszone w trybie art. 49 k.p.a. na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Kolegium oraz wywieszone na tablicy ogłoszeń w terminie od dnia 17 sierpnia 2010 r. do dnia 31 sierpnia 2010 r. Przytoczone okoliczności potwierdzają, że skarżące Wspólnoty pismem Kolegium z dnia 2 sierpnia 2010 r. mogły zostać wprowadzone w błąd co do przyszłego terminu podjęcia zaskarżonego postanowienia, którego podjęcia się nie spodziewały w tak krótkim czasie od doręczenia powyższego pisma informującego, że ich zażalenie zostanie rozpatrzone w terminie późniejszym. Powyższe z kolei mogło mieć wpływ, że skarżące Wspólnoty nie zarejestrowały bez swojej winy w odpowiednim czasie faktu ogłoszenia zaskarżonego postanowienia w trybie art. 49 k.p.a. i nie wniosły w ustawowym terminie skargi od tego postanowienia. Mając zatem na uwadze szczególny charakter doręczenia w trybie ogłoszenia (art. 49 k.p.a.) oraz konstytucyjne prawo do sądu należało uchylić zaskarżone postanowienie i orzec o przywróceniu terminu do wniesienia skargi. Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 185 § 1 w związku z art. 188 i 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił jak w sentencji.