II OZ 627/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 1567/10 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi H. F. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie H. F. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] listopada 2010 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem mającym 28 lat, posiada dom o powierzchni 150 m2, a jej dochód brutto stanowi świadczenie emerytalne w wysokości 485,39 zł. Uzasadniając powyższy wniosek powołała się na swoją trudną sytuację materialną oraz konieczność ponoszenia różnego rodzaju opłat, w tym za wodę, śmieci. W wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 18 stycznia 2011r. wezwano skarżącą do nadesłania informacji o wysokości dochodów osiąganych przez członków rodziny, tj. syna K. F. , wyciągów z rachunków bankowych, których jest ona posiadaczem lub współposiadaczem za ostatnie trzy miesiące, informacji o zaciągniętych zobowiązaniach oraz źródłach finansowania kosztów utrzymania – w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca złożyła jedynie rachunki potwierdzające ponoszenie przez nią wskazanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wydatków z tytułu opłat za wodę, wywóz śmieci, energii elektrycznej oraz podatku od nieruchomości, jak również rachunek wystawiony przez Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej "Ośrodek Zdrowia" w K. na kwotę 20 zł oraz przekaz pocztowy świadczenia emerytalnego za grudzień 2010r. na kwotę 485, 39 zł netto. Postanowieniem z dnia 16 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy. Jak wskazał Sąd, chociaż stanowiące dochód skarżącej świadczenie emerytalne jest niewielkie, to jednak pozostałe przedstawione przez nią we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności nie pozwalają na pełną ocenę jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i osobistej. W szczególności należy zwrócić uwagę na to, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z 28 – letnim synem. Nie podała jednakże wysokości jego dochodów i nie wskazała, iż nie osiąga on żadnych dochodów. W odpowiedzi na wezwanie do nadesłania informacji o wysokości dochodów syna oraz źródła finansowania kosztów utrzymania pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy – przedstawiła natomiast wyłącznie rachunki potwierdzające wysokość ponoszonych przez nią wydatków wskazanych we wniosku. Powyższe postępowanie, polegające na wybiórczym podawaniu informacji przez skarżącą, skutkuje brakiem możliwości wyjaśnienia istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistej sytuacji majątkowej. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie podnosząc, że doszukiwanie się dochodów jej syna jest niezasadne, gdyż to ona jest podmiotem dochodzącym sprawiedliwości a jej dochody nie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jak bowiem trafnie zauważył Sąd I instancji, wybiórcze podawanie informacji przez skarżącą, skutkuje brakiem możliwości wyjaśnienia istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistej sytuacji majątkowej. Skarżąca wezwana do nadesłania informacji o wysokości dochodów osiąganych przez członków rodziny, tj. syna K. F. nie podała jego dochodów ani nie wskazała, że nie osiąga on żadnych dochodów. Tymczasem przy ocenie sytuacji dochodowej osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy należy uwzględnić również sytuację osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą. Brak ujawnienia sytuacji materialnej syna wnioskodawczyni, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, nie pozwala na ocenę jej rzeczywistej sytuacji materialnej. W takiej sytuacji należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 marca 2011 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.