III SA/Kr 941/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Tadeusz Wołek Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2011 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Decyzją z dnia [...] 2010 r.: [...] Prezydent Miasta powołując art. 104, 105 § 1, art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 2010 Nr 182 poz. 1228) oraz art. 14, art. 102 ust.1 i 2, art. 106 ust. 1, ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. 2010 Nr 125 poz. 842) po rozpatrzeniu wniosku z dnia 24 lutego 2010 r. złożonego przez R. K. umorzył postępowanie w sprawie o przyznanie rodzinie R. K. zasiłku celowego na zakup żywności. Organ I instancji uzasadnił swoje stanowisko tym, że potrzeba wnioskodawcy została już zaspokojona, wskazując, że w niniejszej sprawie został przyznany wnioskowany zasiłek celowy na zakup żywności w wysokości 318 zł na mocy decyzji z dnia [...] 2010 r. o znaku: [...]. Dnia 22 kwietnia 2010 r. R. K. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie od tej decyzji. Skarżący podważyła ustalenia MOPS, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dziećmi, podnosząc , że jest uprawniony do otrzymania zasiłku celowego na zakup żywności, w związku z czym domagał się zmiany przedmiotowej decyzji i przyznania wnioskowanego zasiłku. Decyzją z dnia 9 czerwca 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez organ pierwszej instancji, z których wynika, że R. K. wraz z żoną i trójką dzieci tworzy jedną rodzinę, prowadzącą wspólne gospodarstwo domowe. Organ swoje stanowisko poparł licznymi argumentami, wskazując miedzy innymi na fakt pozostawania skarżącego i L. K. w związku małżeńskim, wspólnego zamieszkiwania jak też współuczestniczenia w wychowywaniu dzieci. Organ ponadto zaznaczył, że wszystkie koszty utrzymania ponosi żona skarżącego, który nie deklaruje również przyjęcia na siebie obowiązku alimentacji małoletnich dzieci. Powyższa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (z dnia 9 czerwca 2010 r.: [...]) stała się przedmiotem skargi R. K. do Wojewódzkiego Sądu w Krakowie. W skardze ponowiona została argumentacja dotycząca prowadzenia samodzielnego gospodarstwa domowego. Swoje stanowisko skarżący motywuje brakiem środków finansowych na przeprowadzenie procedury rozwodowej, faktem rzeczywistego oddzielnego zamieszkiwania i chorobą psychiczną, która w oczywisty sposób uniemożliwia mu nawiązanie stosunku pracy, a tym samym uzyskaniem stałego dochodu, który pozwoliłby na wypełnienie obowiązku alimentacyjnego wobec swoich małoletnich dzieci. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyraziło ocenę wniesionej skargi jako całkowicie niezasadnej, w szczególności nie podważającej dotychczasowych ustaleń organu administracji publicznej. Organ odwoławczy podtrzymał tym samym zawarte w zaskarżonej decyzji stanowisko w zakresie oceny postępowania jako bezprzedmiotowego i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, choć z nieco odmiennych powodów niż w niej podniesione. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Należy zatem podkreślić, że istota kontroli sprowadza się do ochrony wolności i praw jednostki w stosunkach z administracją publiczną oraz budowania i utrwalania zasady państwa prawa i wyprowadzanych z niej standardów. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd poddał kontroli przedmiotową decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego . Kodeks postępowania administracyjnego w art. 105 § 1 wyraża powinność organu administracji publicznej do umorzenia postępowania, jeżeli stało się ono bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. Zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie wykładnia pojęcia bezprzedmiotowości postępowania nie budzi żadnych wątpliwości. Należy nadmienić, że bezprzedmiotowość oznacza brak przedmiotu postępowania administracyjnego, co pozwala stwierdzić, że art. 105 Kpa nie kładzie akcentu na przeszkodę w jego prowadzeniu, ale na brak materialnoprawnych podstaw władczego rozstrzygnięcia go przez organ administracji publicznej. Bezsprzecznym jest fakt, że przedmiotem postępowania administracyjnego jest sprawa administracyjna. Natomiast bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce, jeżeli ów sprawa nie posiada charakteru sprawy lub utraciła jakiś z jej konstytutywnych elementów w toku postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu celowe jest rozróżnienie pojęcia bezprzedmiotowości postępowania i bezzasadności żądania Skarżącego. W przedmiotowej sprawie Skarżący spełnia wymogi do ubiegania się o pomoc finansową na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. 2010 Nr 125 poz. 842). R. K. posiada interes prawny w ubieganiu się o możliwe świadczenie, zatem istnieją podstawy prawne i faktyczne do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki bezprzedmiotowości postępowania, zatem organ orzekający obowiązany jest rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, co oczywiście może nastąpić przez odmówienie Skarżącemu świadczenia finansowego, jeżeli wskutek postępowania wyjaśniającego okaże się, że jego potrzeba została uprzednio zaspokojona. W takim samym tonie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 stycznia 1992 r., sygn.: SA 1289/91, stwierdzając, że: "Brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony nie czyni postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. i nie oznacza, że postępowanie takie nie powinno być prowadzone. Dopiero wynik tego postępowania pozwala na ocenę zasadności wniosku strony". Podkreślić należy , że nie przesądza o bezprzedmiotowości postępowania konstatacja, iż nie można uczynić za dość żądaniu skarżącego. Wniosek, który w ocenie organu administracji publicznej jest niezasadny należy poddać negatywnemu rozstrzygnięciu. Organ orzekający w sprawie wydając przedmiotową decyzję naruszył przepis art. 105 Kpa, w związku z czym Sąd uwzględniając skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U 2010 Nr 182 poz. 1228 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.