I OZ 343/11

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-05-17

Skład orzekający: Janina Antosiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny może odmówić przyznania prawa pomocy bez wezwania strony do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające wysokość wydatków na leczenie i utrzymanie?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien wezwać stronę do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy o dokumenty potwierdzające wysokość rzeczywistych wydatków na niezbędną opiekę zdrowotną, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do sytuacji majątkowej strony. Odmowa przyznania prawa pomocy bez takiego wezwania jest przedwczesna i stanowi naruszenie prawa.
Stan faktyczny
C.J. złożyła skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa odmowną co do potwierdzenia prawa do rekompensaty za pozostawienie nieruchomości poza granicami Polski. WSA w Warszawie odmówił przyznania jej prawa pomocy, uznając, że nie wykazała niemożności poniesienia kosztów postępowania, mimo że C.J. wskazała na wysokie wydatki związane z leczeniem i utrzymaniem.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia C.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 2388/10 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi C.J. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił C.J. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Sąd podkreślił, iż prowadzi ona jednoosobowe gospodarstwo domowe i posiada stały dochód z emerytury w kwocie ok. 1800 zł. Wprawdzie ponosi koszty związane ze złym stanem zdrowia, jednakże wydatki te nie zostały w żaden sposób wykazane. W ocenie Sądu okoliczności te nie wskazywały na to, żeby skarżąca nie była w stanie zabezpieczyć środków na pokrycie kosztów sądowych, jakie mogą zaistnieć w niniejszej sprawie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła C.J., odnosząc się w nim między innymi do postępowania toczącego się przed organami administracji. Skarżąca wskazała też, iż jej wydatki na utrzymanie mieszkania wynoszą około 700 zł, koszty zakupu leków to koło 500 zł, ponadto musi ona korzystać, z uwagi na swój zły stan zdrowia, z odpłatnej pomocy w sprzątaniu mieszkania – koszt ok. 400 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Art. 246 § 1 pkt 1 ustawy P.p.s.a. stanowi, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym przyznane może być osobie fizycznej jeżeli osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż C.J. nie wykazała, że spełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Ze stanowiskiem tym nie można jednak się zgodzić Zauważyć bowiem trzeba, iż we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podaje, iż ponosi comiesięczne, znaczne wydatki związane z leczeniem i zakupem leków. Wprawdzie istotnie skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów potwierdzających jej twierdzenia, jednakże wobec istniejących wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego oraz wydatków na leczenie uzasadnionych złym stanem zdrowia strony, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie winien w tej sytuacji wezwać skarżącą, na podstawie art. 255 wskazanej ustawy, do uzupełnienia wniosku poprzez przedstawienie dokumentów zaświadczających o wysokości rzeczywistych wydatków ponoszonych przez nią z tytułu niezbędnej opieki zdrowotnej. Dopiero po uzyskaniu takich dokumentów Sąd będzie mógł w pełni ocenić sytuację majątkową skarżącej i orzec o ewentualnym przyznaniu jej prawa pomocy. Podkreślenia przy tym wymaga, iż C.J. w zażaleniu zawarła oświadczenie, którym uściśliła, że łączne, stałe koszty jej utrzymania wynoszą ponad 1600 zł. Okoliczność ta dodatkowo przemawia za koniecznością dokonania przez Sąd dodatkowych wyjaśnień. W sytuacji zaniechania takiego wyjaśnienia uznać trzeba, iż odmowa przyznania prawa pomocy była przedwczesna, a zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło