I SAB/Wa 326/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogdan Wolski Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Dorota Apostolidis Protokolant ref. Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2011 r. sprawy ze skargi A.J. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. do rozpoznania wniosku A.J. o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...] w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz A.J. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A.J. wniósł w dniu 10.11.2010r., skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza W. zainicjowanej jego wnioskiem z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...], znak: [...]. Zarzucił naruszenie przepisów prawa a mianowicie art. 35 § 3 oraz art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez nie załatwienie sprawy w terminie i nie wyznaczenie dodatkowego terminu do jej załatwienia , wniósł o zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do wydania aktu w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku oraz o zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że pismem z dnia [...] listopada 2009 r. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza W. z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...], znak: [...]. Do dnia dzisiejszego Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wydało decyzji w przedmiotowej sprawie. Pismem z dnia [...] września 2010 powiadomiono go, iż termin rozpoznania sprawy ulegnie przedłużeniu najpóźniej do dnia 31 grudnia 2010 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o umorzenie postępowania sądowego lub o oddalenie skargi . W uzasadnieniu wskazano, że SKO podziela zarzut skarżącego, iż Kolegium przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy niewątpliwie uchybiło przepisom art. 35 i 36 K.p.a. Wyjaśniono , że powyższe jest wynikiem bardzo dużej różnorodności i ilości spraw wpływających do Kolegium i z konieczności załatwiania ich zgodnie z kolejnością wpływu. W samym tylko roku 2009 do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wpłynęło ok. [...] spraw, co oznacza, że na członka etatowego SKO przypada rocznie do rozpoznania ok. [...] spraw administracyjnych (miesięcznie [...] spraw), nie uwzględniając spraw z zakresu opłat za użytkowanie wieczyste gruntów, co znajduje potwierdzenie w sprawozdaniach rocznych publikowanych na stronie internetowej www.[...]. W konkluzji podano , że w sprawie skarżącego zachodzi konieczność ustalenia stron postępowania , którymi są właściciele sprzedanych lokali w budynku znajdującym się na przedmiotowym gruncie. Zawiadomienia o wszczęciu postępowania nadzorczego zostały do nich skierowane [...].11.2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Stosownie do treści art. 35. § 1. Kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Według § 2. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast § 3 stanowi, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w cytowanym art. 35, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Warunkiem skutecznego dochodzenia praw wynikających z treści cytowanych przepisów jest zachowanie trybu wskazanego w art. 37. § 1. K.p.a zgodnie z , którym na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. W sprawie niniejszej warunek ten nie ma jednakże zastosowania, co wprost wynika z treści postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 06.07.2006r.I OSK 480/06 , który wskazał , że w przypadku gdy w bezczynności pozostaje Samorządowe Kolegium Odwoławcze lub Minister w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., to wówczas tryb przewidziany w ww. art. 37 k.p.a. nie ma zastosowania. Nad tymi organami bowiem nie ma w postępowaniu administracyjnym organów wyższego stopnia. Zażalenie, o jakim mowa w art. 37 § 1 k.p.a., jest środkiem zaskarżenia przewidzianym w art. 52 § 2 p.p.s.a., który skarżący musi wyczerpać, by móc skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego, pod warunkiem wszakże że, jak stanowi art. 52 § 1 omawianej ustawy, środek ten przysługiwał stronie w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Art. 37 § 1 k.p.a. przewiduje zatem, taki środek zaskarżenia w przypadku bezczynności organu, ale tylko wówczas, gdy nad organem pozostającym w bezczynności jest organ administracji publicznej wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. W stosunku do Samorządowych Kolegiów Odwoławczych Kodeks nie przewiduje takiego organu. Wskazane powyżej przepisy zawierają regulacje, których celem jest zapewnienie szybkiego i sprawnego załatwiania spraw. Zarówno termin miesięczny i dwumiesięczny dla organu pierwszej instancji, jak i termin miesięczny dla postępowania odwoławczego (art. 35 § 3 k.p.a.) należy traktować jako terminy maksymalne, a nie podstawowe. Do wskazanych terminów jednakże nie wlicza się okresów opóźnień z przyczyn niezależnych od organu. Należy ponadto podkreślić, że o bezczynności organu administracji publicznej możemy mówić wtedy, gdy organ w ustalonym terminie nie wydaje merytorycznego rozstrzygnięcia w stosownej formie, a ponadto, kiedy nie dokonuje czynności, od których zależy merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt, iż skarżący A.J. wniosek o stwierdzenie nieważności wskazanej na wstępie decyzji z [...].06.2002r. wniósł [...].11.2009r. (data prezentaty umieszczona przez organ na piśmie) . W myśl postanowień art. 35 § 3 k.p.a. organ miał załatwić sprawę zainicjowaną wymienionym wnioskiem w terminie nie dłuższym niż 2 miesiące tj. najpóźniej w dniu [...].01.2010r. r. W przypadku natomiast, gdy nie mógł w tak zakreślonym terminie sprawy rozstrzygnąć obowiązkiem organu - wynikającym z treści art. 36 k.p.a. - było zawiadomienie o tym strony postępowania z jednoczesnym podaniem przyczyn zwłoki oraz wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Z ustaleń poczynionych przez Sąd na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika ponad wszelką wątpliwość, że określony w k.p.a. termin załatwienia sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. upłynął, a organ nie wydał decyzji w sprawie wszczętej przedmiotowym wnioskiem. Z akt administracyjnych sprawy wynika ponadto, że SKO zawiadomiło skarżącego o przyczynach uchybienia terminu w rozpoznaniu wniosku po raz pierwszy de facto dopiero pismem z dnia [...].09.2010 r., a więc 8 miesięcy po upływie ustawowego terminu do załatwienia sprawy. Z analizy korespondencji znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy wynika, że powodem nie załatwienia sprawy w terminie kodeksowym, jak również do dnia rozpoznania skargi w sprawie niniejszej, był brak w aktach nieruchomości, dotyczący informacji, czy sprzedaż lokali w budynku będącym przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji była poprzedzona decyzjami administracyjnymi. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego przesądza, że niemożność skompletowania akt nie usprawiedliwia bezczynności organu, ale jest właściwie jedną z jej przyczyn. Samo korespondowanie z organami, które mogłyby być w posiadaniu akt i to w częstotliwości raz na parę miesięcy, jest dowodem lekceważenia zasady przewidzianej w art. 7 k.p.a., nakładającej obowiązek podejmowania wszelkich kroków i czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, prowadzącego w rezultacie do niezałatwienia sprawy, a tym samym pozostawania w bezczynności. Argumentacja SKO odnosząca się do problemu nadmiernej ilości spraw wobec posiadanych możliwości ich merytorycznego rozpoznania, pozostaje bez wpływu na ustawowe zobowiązania organu a tym bardziej poza sferą zainteresowania stron oczekujących rozstrzygnięcia. Powyższe przesądza, że wniesiona skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.