II SA/Rz 78/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia I. Umorzyć postępowanie o przyznanie wnioskodawcy zwolnienia od kosztów sądowych, II. Ustanowić dla skarżącego adwokata. Z. J. w treści wniesionej przez siebie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] zawarł wniosek o "przydzielenie (...) obrońcy z urzędu oraz zwolnienie (...) z kosztów sądowych"; decyzją tą Kolegium utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej wydaną z upoważnienia Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2010 r. Nr [...] w sprawie odmowy przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na zakup żywności, opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz, opał i leczenie. W złożonym następnie w wyniku wezwania na mającym zastosowanie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi względem osób fizycznych urzędowym formularzu PPF, podtrzymując wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, zwrócił się o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W jego uzasadnieniu wskazał na ciężką sytuację rodzinną oraz brak udzielenia mu w ramach pomocy społecznej wsparcia w zakresie dożywiania i dostarczenia opału, mimo ciężkiej zimy. Jako osoba niepełnosprawna (inwalida II grupy) ma trudności w poruszaniu się, co w połączeniu z chorobą układu krążenia skutkuje zakazem ciężkiej pracy. Wg zawartego we wniosku oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach: - Z. J. zamieszkuje wspólnie z konkubiną oraz 3 dzieci w wieku 10 – 16 lat, - posiadany przez nich majątek obejmuje dom o pow. 80 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 0,85 ha, - źródło ich utrzymania stanowią pobierane przez konkubinę świadczenia rodzinne w wysokości 403 zł. oraz alimenty w kwocie 300 zł. miesięcznie; wnioskodawca został pozbawiony pobieranej uprzednio /do 30 listopada 2010 r./ renty (w wyniku wniesionego przez niego odwołania sprawa jest w toku), zaś od 4 stycznia 2011 r. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, przy czym płatność pierwszego zasiłku z tego tytułu nastąpi dopiero ok. 10 lutego. Rozpatrując złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy należy zwrócić uwagę na treść art. 239 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – określanej dalej jako P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu m.in. w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przesłanka ta jest spełniona w niniejszej sprawie, co skutkuje umorzeniem postępowania w tym zakresie jako bezprzedmiotowego. Oznacza to, że wnioskodawca nie będzie wzywany do opłacenia jakichkolwiek kosztów sądowych. W tej sytuacji wniosek o ustanowienie zastępcy prawnego rozpatrywany jest pod względem spełnienia przez skarżącego przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, a więc wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Ocena danych zawartych we wniosku PPF poparta dokonaną pod tym względem analizą akt administracyjnych prowadzi do stwierdzenia, że w sprawie objętej skargą wynikające z tego przepisu kryterium zostało przez Z. J. spełnione. Wraz z konkubiną są osobami bezrobotnymi, mającymi na utrzymaniu 3 dzieci i korzystającymi od kilku lat z różnorakich form wsparcia, finansowanych przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej (z treści skargi wynika, że zainicjowana 24 marca 2010 r. przez konkubinę skarżącego działalność gospodarcza "padła"). Mimo że jak wynika ze sporządzanych przez pracowników tego Ośrodka wywiadów środowiskowych, warunki mieszkaniowe skarżącego i zamieszkujących z nim osób oceniane są jako dobre, to możliwość poniesienia przez niego związanych ze sprawą kosztów postępowania – w tym zwłaszcza ustanowienia pełnomocnika z wyboru - należy oceniać w kontekście uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków. Dochody zadeklarowane we wniosku PPF (703 zł. miesięcznie) z całą pewnością należy uznać za niewystarczające do pokrycia wszystkich niezbędnych wydatków związanych z utrzymaniem 5-osobowej rodziny i to nawet w sytuacji, gdyby do nich doliczyć sygnalizowany we wniosku zasiłek dla bezrobotnych, do którego uprawniony jest wnioskodawca. Jako źródła pozyskania tych środków dla potrzeb prawa pomocy nie można zakwalifikować posiadanego przez skarżącego majątku. Mimo wynikającego z akt administracyjnych sprawy faktu dokonywania przez niego sprzedaży nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego należy zauważyć, że pochodzące z tego środki – wobec dalszego składania wniosków pomocowych do GOPS - i tak nie były w stanie na dłuższy czas zaspokoić bieżących potrzeb jego i członków rodziny. Sytuacja ta jako spełniająca wskazane powyżej kryterium przyznawania prawa pomocy uzasadnia zatem udzielenie Z. J. wsparcia poprzez ustanowienie dla niego w ramach prawa pomocy adwokata, na co nie ma on możliwości wygospodarowania środków we własnym zakresie. Pozostaje to w ścisłym związku z celem instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień, zmierzających w przypadku Z. J. do kontroli legalności kwestionowanej przez niego decyzji SKO. Mając na uwadze wskazane okoliczności, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a w związku z art. 161 § 1 pkt 3 i art. 258 § 3 oraz art. 245 § 3 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 powołanej ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.