II GZ 123/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Dyrektora Izby Celnej w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 15 lutego 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 823/10 w zakresie zawieszenia postępowania w sprawie ze skargi "M." Spółki z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w zakresie zmiany miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem objętym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi "M." Spółki z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] lipca 2010 r. w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w zakresie zmiany miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych. Relacjonując przebieg sprawy Sąd I instancji podał, że zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] lutego 2010 r., wydaną m.in. na podstawie art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540). Skarga Spółki dotyczyła m.in. wykazania wadliwości zastosowania wskazanego przepisu. Następnie Sąd zauważył, że postanowieniem z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Po 549/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. postanowił przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytanie prawne: "Czy art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 z 2009 r.) uniemożliwiający podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na urządzaniu gier na automatach o niskich wygranych odnośnie przedsięwzięć podjętych przed dniem 1 stycznia 2010 r. dopuszczalną wcześniej zmianę miejsca urządzania gry ustalonego w uprzednio wydanym zezwoleniu, nie jest niezgodny z wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej zasadą ochrony interesów w toku podmiotów prowadzących takową działalność, które - w zaufaniu do dotychczasowych przepisów - rozpoczęły realizację sześcioletnich przedsięwzięć gospodarczych?". Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. rozpoznający sprawę ze skargi "M." Spółki z o.o. postanowił zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne mając na uwadze treść art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) oraz uznając, że rozstrzygnięcie w sprawie zależy od wyniku postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Dyrektor Izby Celnej w P., zarzucając temu orzeczeniu naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez zawieszenie postępowania w sytuacji, gdy wynik postępowania przed WSA nie zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Wobec powyższego organ wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do rozpoznania WSA w P. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Rozstrzygnięcie sprawy zależy od innego postępowania wówczas, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić jedną z głównych podstaw rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W takim przypadku w sprawie występuje zagadnienie wstępne, którego uprzednie rozstrzygnięcie może wpływać na wynik postępowania. Celem korzystania przez sąd z możliwości fakultatywnego zawieszenia postępowania jest uniknięcie konieczności wznawiania postępowania sądowoadministracyjnego lub administracyjnego, w wypadku, gdyby zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez ten sąd odmiennie. Zauważyć należy, że przesłanka zawieszenia postępowania z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. została ujęta bardzo szeroko. W doktrynie przyjmuje się, że praktycznie każde postępowanie przed organami państwa może być uznane za prejudycjalne dla toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego (por. M. Romańska w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 401). Praktyka sądowa również opowiada się za szerokim interpretowaniem użytego w pkt 1 § 1 art. 125 p.p.s.a. pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", wychodząc poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania. Pogląd ten należy zaaprobować. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Celnej w P. odmawiająca zmiany decyzji zezwalającej na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych w zakresie miejsca urządzania tych gier. Zarzuty podniesione przez skarżącą dotyczyły między innymi prawidłowości zastosowania w sprawie art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych. Sąd I instancji zawieszając postępowanie uznał, że wpływ na rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy będzie miało udzielenie odpowiedzi na pytanie prawne zadane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. Trybunałowi Konstytucyjnemu postanowieniem z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Po 549/10. Sąd rozpoznający sprawę uznał bowiem, że jeżeli Trybunał Konstytucyjny stwierdzi niezgodność wyżej wymienionego przepisu z Konstytucją RP, stanowić to będzie przesłankę wznowienia zarówno postępowania administracyjnego jak i sądowoadministracyjnego (art. 145 a k.p.a. oraz 272 § 1 p.p.s.a.). Sąd I instancji zawieszając postępowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wobec faktu skierowania przez WSA w P. pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego co do konstytucyjności art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych uznał, że ma ona bezwzględny wpływ na wynik sprawy, tym samym podzielił wątpliwość Sądu pytającego co do konstytucyjności zakwestionowanego przepisu. Na marginesie należy zauważyć, że sprawa będąca następstwem powyższego pytania do Trybunału Konstytucyjnego została w nim zarejestrowana pod sygn. akt P 4/11. Zarzuty sformułowane w zażaleniu organu opierają się na twierdzeniu, że zadane pytanie do Trybunału Konstytucyjnego, którego rozstrzygnięcie ma mieć wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy, nie było konieczne ze względu na niewątpliwą konstytucyjność przepisów ustawy o grach hazardowych. Odnosząc się do tego argumentu należy przede wszystkim wskazać, że wyłączną kompetencję w zakresie decydowania o zgodności aktów normatywnych z Konstytucją ma Trybunał Konstytucyjny (art. 188 Konstytucji RP). Mając uzasadnione wątpliwości co do zgodności ustawy z Konstytucją, każdy sąd na podstawie art. 193 Konstytucji RP może zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego z odpowiednim pytaniem prawnym. Wobec powyższego kwestionowanie zasadności zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego nie może zostać oparte na podniesionej w zażaleniu niezasadności badania konstytucyjności mającego w sprawie zastosowanie przepisu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można uznać za okoliczność wystarczającą i podważającą zasadność zawieszenia postępowania w sprawie faktu, że kwestia zgodności przepisów ustawy o grach hazardowych poddana już została wielokrotnej ocenie przez różne składy orzekające wojewódzkich sądów administracyjnych, które oddalały skargi. W związku z powyższym zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., art. 22 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, należy uznać za niezasadny, jako dotyczący w istocie konstytucyjności art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, ze względu na którą WSA, wykonując swoje uprawnienie, zawiesił postępowanie w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego. Mając na uwadze wskazane okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.