I OSK 1554/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia del. WSA Bożena Popowska Protokolant: sekretarz sądowy Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 maja 2011r. sygn. akt IV SA/Po 91/11 w sprawie ze skarg R.S. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia [...] listopada 2010r. nr [...] w przedmiocie zasiłków celowych oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 18 maja 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 91/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargi R. S. na dwie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu obie z dnia [...] listopada 2010 r. nr SKO-VI/1719/2010, którą utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta Miasta Leszna z dnia [...] września 2010 r. nr [...] i nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta Miasta Leszna z dnia [...] września 2010 r. nr [...]. Decyzjami tymi przyznano R. S. środki pieniężne na zakup artykułów żywnościowych – dofinansowanie do gorących posiłków w wysokości 120 zł oraz na dofinansowanie śniadań i kolacji w wysokości 50 zł, oba świadczenia w ramach wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" jako zasiłki celowe. Prowadząc postępowanie z wniosku R. S. o przyznanie świadczeń, Prezydent Miasta Leszna ustalił, że jest on długotrwale bezrobotny, że korzysta ze środków pomocy społecznej, a w okresie od grudnia 2009 r. do 1 września 2010 r. była to kwota 4.137,80 zł, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a miesięczny dochód z sierpnia 2010 r. – wniosek o pomoc datowany był na 6 września 2010 r. – wyniósł 108,85 zł z tytułu przyznania dodatku mieszkaniowego. R. S. nie zgodził się z wysokością przyznanej pomocy, uważając, że jest za niska. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że pomoc przyznana jest w ramach uznania administracyjnego i jego granice nie zostały przekroczone. W skargach na decyzje R. S. podnosił, że nie zwracał się o dofinansowanie ale o pokrycie całości kosztów gorących posiłków, gdyż pozbawiony jest dochodu, a także o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność rzetelnej oceny kosztów ponoszonych na wyżywienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu połączył sprawy z obu skarg do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, a oddając skargi stwierdził, że ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji uznaje za prawidłowe i przyjmuje jako własne do oceny i stwierdził, że decyzje wydane w sprawie mają charakter uznaniowy, co oznacza, iż nie zawsze osoba nawet spełniająca ustawowe kryteria przyznania pomocy społecznej świadczenie otrzyma w formie i wysokości, jakiej oczekuje. Sąd podkreślił, że uznanie administracyjne pozwala organowi na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najbardziej właściwe, zaś kontrola takiej decyzji nie jest dokonywana z punktu widzenia celowości, ale czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności mających znaczenie w sprawie i nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. W niniejszej sprawie zarzutów takich organom obu instancji postawić nie można, nie przekroczyły one granic uznania administracyjnego – orzekł Sąd, wyjaśniając, że nie istnienie konieczność powoływania biegłego, gdyż w sprawie nie występują tego rodzaju okoliczności, które jako wiadomość specjalna wymagałaby oceny biegłego. Reprezentowany przez radcę prawnego, R. S. wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu i zarzucając naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik, tj. art. 75 § 1 k.p.a. i podkreślając w uzasadnieniu niezdolność do pracy skarżącego i brak środków do życia, a nieuwzględnienie wniosku dowodowego i oparcie się tylko na twierdzeniach organu mogło doprowadzić do takiej oceny stanu faktycznego, która narusza prawo. Skarga kasacyjna została uzupełniona pismem procesowym z dnia 14 stycznia 2012 r. i dokumentacją przesłaną przy piśmie z dnia 16 stycznia 2012 r., wyjaśniającym sytuację skarżącego i jego postępowanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu ocenił postępowanie przeprowadzone przez organy rozpoznające wnioski R. S. o przyznanie pomocy społecznej jako prawidłowe. Z taką oceną należy się zgodzić. Obowiązkiem organu pomocy społecznej, przed wydaniem decyzji w sprawie tej pomocy jest przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, jak nakazuje art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, którego celem jest ustalenie warunków w jakich znajduje się osoba wnosząca o tę pomoc, tj. jej sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej, co wynika z art. 107 tej ustawy. Pomoc społeczna może być przyznana bowiem tylko osobom których dochód jest niższy od kryterium dochodowego, wskazanego w art. 8 ust. 1, i przy spełnieniu wymogów wskazanych w art. 7 pkt 2-15. Wymogi te organ pierwszej instancji wyjaśnił, a z jego ustaleń wynikało, że R. S. jest osobą uprawnioną do przyznania pomocy społecznej. Pomoc, o jaką wystąpił R. S., na kolacje i śniadania we własnym zakresie oraz na jeden gorący posiłek została mu przyznana w ramach wieloletniego programu państwa w zakresie dożywiania, jako zasiłek celowy, o którym mowa w art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Ta forma pomocy społecznej jest przyznawana w ramach tzw. uznania administracyjnego. Dokonując sądowoadministracyjnej kontroli aktu administracyjnego o takim charakterze sąd administracyjny bada czy organ działał w granicach tego uznania, a zatem nie przekroczył go. Uznanie administracyjne nie oznacza bowiem dowolności rozstrzygania przez organ administracji, ale odpowiednio do stanu sprawy, ustalonego w ramach obowiązku zebrania materiału dowodowego, wynikającego z art. 7 k.p.a. W niniejszej sprawie zgodzić należy się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu, że organy obu instancji granic uznania administracyjnego nie przekroczyły. Organy ustaliły, co podniesiono wyżej, że R. S. jest osobą uprawnioną do przyznania pomocy, a także wskazały w jakiej wysokości jest budżet tej pomocy, jak został rozdysponowany, w tym jakie świadczenia z pomocy otrzymał R. S.. Są to wszystko dowody mające istotne w sprawie znaczenie, bowiem wskazują, że organy przyznając pomoc w ustalonej decyzjami wysokości działały zgodnie z prawem, a rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego dokumentacja sprawy uzasadnia. Nie można zatem uznać, iż organy obu instancji, a dalej Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszyły zasady przeprowadzenia dowodów, wskazane w podstawach skargi kasacyjnej, bowiem wszystkie potrzebne dla rozstrzygnięcia kwestie zostały udokumentowane. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).