II SA/Gd 891/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Dorota Kotlarek po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi Spółka A w na decyzję Kolegium Odwoławczego w z dnia 02 września 2010 r., nr [...] w przedmiocie wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolnej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 2 września 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania A Spółki z o.o. w B., utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia 19 lipca 2010 r. odmawiającą ww. A zezwolenia na wyłączenie z produkcji rolniczej na cele nierolnicze gruntów oznaczonych jako działki nr [...], [...] i [...] położonych w obrębie geodezyjnym W., gmina S. Rozstrzygnięcia podjęte przez organy obu instancji zapadły na podstawie stanu faktycznego, z którego wynikało, że grunty objęte wnioskiem skarżącej A stanowią, obok innych nieruchomości, przedmiot umowy z dnia 19 czerwca 2004 r. nazwanej przez jej strony umową dzierżawy. Na podstawie tejże umowy współwłaściciele tychże gruntów K. i A. B. zobowiązali się do przekazania B z siedzibą w B. (N. – H.), zwanej w umowie P., w użycie niezbędną powierzchnię celem odpowiedniego przeprowadzenia pomiarów wiatru, jak również dla rozwoju projektów i instalacji elektrowni wiatrowych oraz późniejszej eksploatacji parku/ów wiatrowych na tych gruntach. Zgodnie z postanowieniami umowy prawo do użytkowania powierzchni celem przeprowadzenia badań uważa się za wyłącznie przynależące P., dlatego w oparciu o tę umowę P. zostaje autoryzowany do zainstalowania masztu/masztów dla pomiaru wiatru na terenach właściciela. Powyższa umowa została następnie scedowana przez B na rzecz A Spółkę z o.o. z siedzibą w O., a następnie przez tę Spółkę na rzecz skarżącej A Spółka z o.o. – w chwili cesji pozostającej Spółką z o.o. w organizacji. Po złożeniu przez skarżącą Spółkę wniosku o wyłączenie przedmiotowych gruntów z produkcji rolnej współwłaściciele gruntów K. i A. B. złożyli pisemne oświadczenie o braku zgody na wyłączenie tychże gruntów z produkcji rolnej. W skardze na opisana na wstępie decyzję E. W. Spółka z o.o. w B., zarzucając jej naruszenie przepisu prawa materialnego, to jest art. 11 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tj. Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.), polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że zezwolenie na wyłączenie gruntu z produkcji rolnej na rzecz podmiotu posiadającego prawo do gruntu wymaga zgody właściciela gruntu, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że na mocy zawartej ze współwłaścicielami umowy dzierżawy współwłaściciele ci odstąpili P. prawo do użytkowania przedmiotowych działek celem zainstalowania i eksploatacji elektrowni wiatrowych. Konsekwencją zawartej umowy było wystąpienie przez skarżącą Spółkę z wnioskiem o wyłączenie gruntu z użytkowania rolnego. W ocenie skarżącej Spółki art. 11 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie przewiduje wymogu w postaci zgody właściciela gruntu na wyłączenie z produkcji rolnej. Ponadto skarżąca podniosła, że gdyby nawet przyjąć, iż zgoda taka jest wymagana, to w jej ocenie zgodę taką skarżąca posiadała. Została ona wyrażona w umowie dzierżawy z dnia 29 czerwca 2004 r., w której właściciel wyrazili zgodę na określony sposób użytkowania gruntów. Właściciele wiedzieli zatem, że dzierżawca będzie użytkował grunt w celach innych niż rolnicze. Zarzuciła, że organ I instancji nie zbadał kwestii, czy właściciel byli uprawnieni w świetle przepisów kodeksu cywilnego do takiej odmowy, skoro uprzednio zgodę na wyłączenie gruntu z produkcji rolnej faktycznie wyrazili. Organy nie wyjaśniły, dlaczego za decydujące uznał oświadczenie o braku zgody złożone w trakcie postępowania, a nie zgodę wyrażoną w umowie. W ocenie skarżącej właściciele mogliby się uchylić od skutków swego wcześniejszego oświadczenia woli tylko gdyby udowodnili, że złożone wcześniej oświadczenie dotknięte było jedną z wad oświadczeń woli uregulowanych w Kodeksie cywilnym. Brak zbadania tych okoliczności stanowi w ocenie skarżącej naruszenie art. 7 art. 77 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację oraz stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 15 lutego 2011 r. uczestnicy postępowania K. i A. B. wnieśli o oddalenie skargi i oświadczyli, że skarżąca Spółka nie dysponuje prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nie istnieje pomiędzy nimi, a skarżącą stosunek prawny, który uprawniałby ją do wykonywania robót budowlanych w postaci budowy farmy wiatrowej na przedmiotowych nieruchomościach. W szczególności nie istnieje stosunek dzierżawy. Odnośnie umowy z dnia 29 czerwca 2004 r. wskazali, że dokument ten został przez nich wypowiedziany, zaś przed sądem powszechnym toczy się sprawa o ustalenie istnienia stosunku prawnego na podstawie tegoż dokumentu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu jako bezzasadna. Mające w niniejszej sprawie zastosowanie przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tj. Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm. – dalej jako ustawa) nie zawierają wyraźnego uregulowania kręgu podmiotów uprawnionych do żądania wydania decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej. Ich wykładnia prowadzi jednak dojść do wniosku, że krąg ten nie jest nieograniczony. Nie sposób przyjąć, że uprawnionym do złożenia takiego wniosku może być osoba, która nie ma jakiegokolwiek tytułu prawnego do gruntu. Prowadziłoby to bowiem do sytuacji nie do pogodzenia z obowiązującym porządkiem prawnym, w których dowolny podmiot, w dowolnym czasie byłby uprawniony uzyskania zezwolenia na wyłączenie z produkcji rolnej dowolnego gruntu bez względu na stanowisko podmiotu, któremu przysługuje określony tytuł prawny do gruntu. Konsekwencją uzyskania tego typu zezwolenia jest uzyskanie uprawnienia do rozpoczęcia innego niż rolnicze użytkowania gruntu, co oznacza, że wykluczone jest udzielenie takiego zezwolenia osobie, której nie służy tytuł prawny do gruntu, bowiem stanowiłoby ograniczenie uprawnień osób, którym taki tytuł służy. Jednocześnie wskazać należy, że w art. 4 pkt 4 ustawy zdefiniowano na potrzeby ustawy pojęcie właściciela, przez którego należy również rozumieć samoistnego posiadacza, zarządcę lub użytkownika, użytkownika wieczystego i dzierżawcę. W ocenie Sądu definicja ta określa krąg osób uprawnionych do uzyskania zezwolenia na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej. Tym samym Sąd nie podzielił poglądu zawartego w przytoczonym w skardze wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1283/08. Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy Sąd uznał za niezbędne dokonanie oceny charakteru umowy wiążącej skarżącą Spółkę oraz właścicieli gruntów objętych wnioskiem o wyłączenie z produkcji rolnej. Ma to bowiem istotne znaczenie dla oceny legitymacji skarżącej Spółki do uzyskania zezwolenia na takie wyłączenie. Umowa ta została nazwana przez strony "umową dzierżawy" i z tego tytułu skarżąca wywodzi swój status, jako dzierżawcy przedmiotowych gruntów. Zgodnie z art. 693 § 1 k.c. przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nie oznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz. Analizowana umowa zawiera tymczasem postanowienia, które nie pozwalają na uznanie tejże umowy za umowę dzierżawy w jej kodeksowym ujęciu. Jest to umowa nienazwana, na mocy której właściciele gruntu zobowiązali się do jego udostępnienia skarżącej Spółce w celu dokonania analiz technicznych dla oceny, czy wykonalna na tym gruncie jest instalacja i eksploatacja parku elektrowni wiatrowych. Podkreślenia wymaga, że z jednej strony umowa zawiera zobowiązanie właścicieli do oddania Spółce niezbędnej powierzchni w użycie (w innym miejscu do odstąpienia prawa do użytkowania gruntów), lecz z drugiej strony kontrahenci postanowili, że prawo do użytkowania lub do powierzchni zostanie sformalizowane aktem notarialnym po ustaleniu przez Spółkę, że instalacja elektrowni wiatrowych jest wykonalna. Zatem umowa ta, nie będąc umową dzierżawy nie tworzy dla skarżącej Spółki uprawnień do samodzielnego wystąpienia z wnioskiem o wyłącznie przedmiotowych gruntów z produkcji rolnej. Potwierdzeniem takiej oceny jest zapis w samej umowie w jej punkcie 12, który stanowi, że obie strony zobowiązują się podpisać i przedstawić te dokumenty publiczne lub prywatne, które byłyby niezbędne dla wykonywania postanowień zawartych w niniejszym dokumencie. W ocenie Sądu taki zapis wprowadza obowiązek stron umowy do zgodnego, wspólnego ubiegania się m.in. o stosowne zezwolenia władzy publicznej, w tym na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej. Z tych względów należało uznać za słuszne stanowisko organów obu instancji, w którym uznały, że brak zgody właścicieli gruntów wykluczał możliwość pozytywnego załatwienia wniosku skarżącej Spółki o wyłącznie ich z produkcji rolnej. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.