III SA/Po 821/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.) Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek . NSA Maria Lorych – Olszanowska Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2011 r. przy udziale sprawy ze skargi "A" Spółki Akcyjnej na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 rok o d d a l a s k a r g ę "A" SA, pismem z dnia 30 kwietnia 2010 roku, wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o stwierdzenie nieważności decyzji tego organu z dnia 25 marca 2010 roku, nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia 11 stycznia 2010 roku w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2008. Jako podstawę prawną żądania Strona wskazała art. 247 §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2010 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 201 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zawiesiło postępowanie do chwili prawomocnego zakończenia postępowania prowadzonego przez sąd administracyjny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że "A" SA uruchomiła dwa tryby kontroli prawidłowości decyzji z dnia 25 marca 2010 roku, nr [...]. Najpierw, w ustawowym terminie, Strona złożyła skargę do sądu administracyjnego, a następnie, wnioskiem z dnia 30 kwietnia 2010 roku, uruchomiła administracyjny tryb nadzwyczajnym w zakresie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że sądy administracyjne z urzędu w każdej sprawie kontrolują prawidłowość zaskarżonej decyzji pod względem istnienia przesłanek do stwierdzenia jej nieważności. Zatem postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji należy zawiesić, gdyż rozstrzygnięcie sprawy jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd administracyjny. "A" SA wniosła zażalenie, w którym podniosła, że rozstrzygnięcie sprawy nieważności nie jest uzależnione od rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. W ocenie Strony postępowanie sądowoadministracyjne oraz postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji są postępowaniami niezależnymi, w tym sensie, że rozstrzygnięcie kwestii nieważności decyzji nie wymaga wcześniejszego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy orzeczenie o zawieszeniu postępowania (postanowienie z dnia 15 października 2010 roku). "A" SA skorzystała z prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 201 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej i zażądała uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia z dnia 17 sierpnia 2010 roku. Wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że przedmiotem sprawy stwierdzenia nieważności jest ocena, czy ostateczna decyzja podatkowa jest obciążona jedną z wad wymienionych w art. 247 §1 Ordynacji podatkowej. W zakresie żadnej z tych wad nie ma konieczności oczekiwania na rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Zatem nie było podstaw do zawieszenia postępowania podatkowego z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo przyjęło, że "rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji" uwarunkowane jest uprzednim zakończeniem wcześniej wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 201 §1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2005r. nr 8, poz. 60 ze zm.) organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przyjąć należy, że treścią "zagadnienia wstępnego" jest wypowiedź innego organu lub sądu, co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo innych okoliczności mających znaczenie prawne, tak o charakterze materialnym, jak i procesowym (porównaj: wyrok NSA z 1 czerwca 1998r. sygn. akt II SA 534/98, Lex nr 41763 oraz G. Łaszczyca "Pojęcie zagadnienia wstępnego w kodeksie postępowania administracyjnego" PiP 2002, nr 7, s. 73). W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, inną okolicznością mającą znaczenie prawne dla postępowania podatkowego prowadzonego w trybie nadzwyczajnym stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, czyli okolicznością, która przesądza o istnieniu zagadnienia wstępnego, jest prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego ze skargi na kwestionowaną decyzję w dniu złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Pomiędzy wcześniej wszczętym postępowaniem sądowoadministracyjnym a postępowaniem podatkowym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej istnieje zależność, o której mowa w art. 201 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Stosownie do art. 145 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, czyli także przyczyny, o których mowa w art. 247 Ordynacji podatkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie przyjęło, że przedmiotem rozstrzygnięcia sądowoadministracyjnego jest kontrola decyzji pod względem zaistnienia którejkolwiek z przesłanek nieważności decyzji (art. 247 Ordynacji podatkowej), a Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na wniosek strony, dokonuje tej oceny jedynie w zakresie żądań strony postępowania. Jeżeli zatem jest tak, że przedmiot postępowania podatkowego w całości zawiera się we wcześniej wszczętym postępowaniu sądowoadministracyjnym, to nie może być wątpliwości, co do tego, że pomiędzy rozpoznaniem i rozstrzygnięciem sprawy podatkowej w trybie nadzwyczajnym stwierdzenia nieważności decyzji, a orzeczeniem sądu administracyjnego, zachodzi bezpośredni związek o charakterze innych okoliczności mających znaczenie prawne dla rozpoznania i załatwienia sprawy administracyjnej. Skutki rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przejawiają się także w tym, że postępowanie podatkowe staje się bezprzedmiotowe w tym sensie, że musi się ono zakończyć rozstrzygnięciem niemerytorycznym (G. Łaszczyca "Pojęcie zagadnienia wstępnego w kodeksie postępowania administracyjnego" PiP 2002, nr 7, s. 71). Stąd na gruncie niniejszej sprawy zależność jednego rozstrzygnięcia od drugiego, określa także przepis art. 249 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, albowiem organ podatkowy zobowiązany jest odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, gdy sąd administracyjny oddali skargę na tę decyzję, chyba że żądanie jest oparte na przepisie art. 247 §1 pkt 4 powołanej ustawy. Na istnienie zależności o charakterze zagadnienia wstępnego pomiędzy postępowaniem w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji a postępowaniem sądowoadministracyjnym wskazuje pośrednio również art. 54 §3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z brzmieniem przedmiotowego przepisu organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Przepis art. 54 §3 p.p.s.a. jest przepisem szczególnym i stanowi samodzielną podstawę prawną autokontrolnych działań organu administracji. Ingerencja organu w przedmiot objęty już postępowaniem sądowym z pominięciem tego przepisu jest niedopuszczalna (wyrok WSA z dnia 20 maja 2010 roku, sygn. akt I SA/Łd 182/10, Lex nr 579729). Podsumowując wskazać należy, że uprzednie wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego, brak podstawy do zawieszenia tego postępowania z uwagi na późniejsze złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w trybie administracyjnoprawnym, oraz powołane powyżej zależności pomiędzy wyrokiem sądu administracyjnego i rozstrzygnięciem organu administracji publicznej, obligowały Samorządowe Kolegium Odwoławcze do zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (porównaj wyrok NSA z dnia 22 lipca 2008 roku, sygn. akt II FSK 633/08, Lex nr 490130). Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę.