II FZ 209/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Stefan Babiarz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 29 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Ke 89/11 odmawiające sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi E. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 9 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie 1. Postanowieniem z dnia 29 marca 2011 r., I Sa/Ke 89/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił wniosek E. S.A. z siedzibą w W. (zwana dalej: spółka) o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi spółki na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 9 listopada 2010r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. 2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynikało, że wyrokiem z dnia 17 lutego 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 9 listopada 2010r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W dniu 4 marca 2011r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wpłynęło pismo Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 1 marca 2011r. (nadane 1 marca 2011r.), którym organ przekazał wniosek pełnomocnika spółki z dnia 22 lutego 2011 r. o wydanie odpisu nieprawomocnego wyroku z dnia 17 lutego 2011 r. Do wniosku pełnomocnik załączył dowód wniesienia opłaty w dniu 22 lutego 2011 r. w wysokości 100 zł za sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie I SA/Ke 89/11. 3. Pismem z dnia 9 marca 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach przesłał pełnomocnikowi spółki odpis wyroku z dnia 17 lutego 2011r. 4. W dniu 24 marca 2011r. pełnomocnik spółki złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie I SA/Ke 89/11. 5. Uzasadniając wydane postanowienie sąd pierwszej instancji, odwołując się do treści art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: p.p.s.a. – wskazał, że pełnomocnik spółki, mimo prawidłowego pouczenia o treści tego przepisu zawartego w piśmie z dnia 26 stycznia 2011r. zawiadamiającym o rozprawie, wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku złożył osobiście w dniu 24 marca 2011 r. Tymczasem termin do złożenia takiego wniosku w niniejszej sprawie upłynął w dniu 24 lutego 2011 r. Oznacza to, że wniosek pełnomocnika, jako złożony po terminie, nie mógł być skuteczny. Ponadto sąd wyjaśnił, że skutku, w postaci sporządzenia uzasadnienia wyroku, nie mogło odnieść uiszczenie w dniu 22 lutego 2011 r. opłaty w wysokości 100 zł, skoro nastąpiło ono bez wymaganego do tego wniosku. Z treści pisma z dnia 22 lutego 2011r. załączonego do niniejszego dowodu uiszczenia opłaty w żaden sposób nie wynikało bowiem, że dotyczy ono wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W piśmie tym zawarty był natomiast wniosek o wydanie odpisu nieprawomocnego wyroku, czemu sąd zadośćuczynił pismem z dnia 9 marca 2011 r. Pismo to Dyrektor Izby Skarbowej w K. nadał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w dniu 1 marca 2011r., a więc po upływie siedmiodniowego terminu, o którym mowa w treści art. 141 § 2 p.p.s.a. 6.W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka wniosła o jego uchylenie w całości i sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 17 lutego 2011 r., zarzucając naruszenie przez sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, co doprowadziło do naruszenia art. 141 § 2 p.p.s.a. poprzez odmowę sporządzenia uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu miedzy innymi wskazano, że w ocenie spółki składając w dniu 24 marca 2011 r. wniosek o sporządzenie uzasadnienia zachowała ona siedmiodniowy termin przewidziany dla tej czynności procesowej. Zdaniem spółki termin siedmiu dni należy bowiem liczyć od dnia doręczenia sentencji wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 7. Jak wynika z treści art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku. Interpretacja powyższego przepisu, wbrew wywodom zażalenia nie budzi w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wątpliwości. Po pierwsze należy zauważyć, że początek zdania pierwszego art. 141 § 1 p.p.s.a. odnosi się do wyroków, które zostały wydane na rozprawie, natomiast treść końcowa tego zdania wskazuje na wyroki, które zapadły na posiedzeniu niejawnym. Taka konstrukcja wynika bowiem z faktu, że orzeczenia wydane na rozprawie wiążą od chwili ich ogłoszenia i od tej chwili liczony jest termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, w przypadku gdy oddalono skargę. Natomiast wyroki wydane na posiedzeniu niejawnym z jednej strony wiążą sąd i strony od chwili ich podpisania, natomiast z drugiej strony termin do sporządzenia uzasadnienia do takiego wyroku jest liczony dopiero od chwili jego doręczenia stronom postępowania. Treść art. 141 § 1 zdania pierwszego odnosi się bowiem do sytuacji określonej w art. 139 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którego odpis sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym doręcza się stronom, jeżeli uzasadnienia wyroku nie sporządza się z urzędu. Należy zatem zauważyć, że taka konstrukcja art. 141 § 2 p.p.s.a. ma na celu zapewnienie równego traktowania zarówno stron, wobec których wyroki zostały wydane na rozprawie, jak również i stron, wobec których wyroki zostały wydane na posiedzeniu niejawnym. Wyraża zatem określoną w art. 32 Konstytucji R.P. zasadę równego traktowania wobec prawa. W tej sytuacji, wbrew wywodom zażalenia, za niebudzące wątpliwości należy uznać stanowisko, że termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku biegnie od dnia ogłoszenia wyroku oddalającego skargę (w wypadku wyroku wydanego na posiedzenie niejawnym od dnia doręczenia sentencji) przedstawione przez A. Kabata w komentarzu do art. 141 § 1 p.p.s.a. (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek,Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2011, str. 404) jak również w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2004 r. (OZ 565/04, niepubl.) 8. Przenosząc natomiast powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy po pierwsze zauważyć, że wyrok w niniejszym postępowaniu został wydany na rozprawie w dniu 17 lutego 2011 r. Jak wynikał z protokołu rozprawy prawidłowo powiadomiony pełnomocnik spółki nie stawił się. Po drugie należy zauważyć, że w zawiadomieniu o rozprawie (karta 28 akt WSA) pełnomocnik spółki został między innymi pouczony (w pkt. 3), że "Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku. Złożenie wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną". A zatem strona była pouczona o terminie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę, a także o konsekwencjach jego niezachowania. Konkludując zatem powyższe okoliczności należy wskazać, że trafnie sąd pierwszej instancji odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 17 lutego 2011 r. skoro wniosek o jego sporządzenie został zgłoszony z uchybieniem terminu przewidzianego dla tej czynności procesowej. 9. Odnosząc się natomiast do złożonego wniosku pełnomocnika spółki z dnia 22 lutego 2011 r. o wydanie odpisu nieprawomocnego wyroku z dnia 17 lutego 2011 r. to trafnie zauważył sąd pierwszej instancji, że został on złożony z uchybieniem terminu do jego wniesienia z uwagi na przesłanie go do Dyrektora Izby Skarbowej w K.. Organ podatkowy dopiero w dniu 1 marca 2011 r. nadał błędnie złożony wniosek do WSA w Kielcach. Oceny tej okoliczności nie zmienia fakt, że do pisma załączono dowód opłaty uiszczonej w dniu 22 lutego 2011 r. w wysokości 100 zł za sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie I SA/Ke 89/11. W orzecznictwie bowiem dominuje bowiem pogląd, że zgodnie z treścią art. 141 § 2 p.p.s.a. wniosek strony jest konieczny dla sporządzenia uzasadnienia a dokonanie opłaty kancelaryjnej na poczet wydania wyroku z uzasadnieniem nie może być traktowane na równi z wniesieniem pisma procesowego, jakim jest wniosek o sporządzenie uzasadnienia i nie wywołuje analogicznych skutków procesowych. Tak więc, jeśli złożono wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z uchybieniem terminu, to jest to czynność bezskuteczna, nawet jeśli wniosek ten został opłacony przed upływem ustawowego terminu (por. postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2005 r., FZ 466/04, niepubl.). 10. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.