I OZ 108/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 stycznia 2012 r. sygn. akt IV SA/GI 66/11 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 3 listopada 2011 r. w sprawie ze skargi K.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił K.C. przywrócenia terminu do wystąpienia z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 3 listopada 2011 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż we wniosku o przywrócenie terminu skarżąca powołała się na fakt działania w postępowaniu bez profesjonalnego pełnomocnika oraz na niemożność stawiennictwa na rozprawie. O konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia dowiedziała się dopiero z późniejszej korespondencji z Sądem. Skarżąca wskazała też na to, iż jej matka jest ciężko chora i wymaga stałej opieki i nadzoru. W ocenie Sądu I instancji powołane przez stronę okoliczności nie mogły zostać uznane za przesłanki przywrócenia terminu, w myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", nie wskazują one bowiem na brak winy skarżącej w uchybieniu. Sąd podkreślił, iż o konieczności wystąpienia z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku strona pouczona była już w zawiadomieniu o wyznaczeniu rozprawy, a ponadto prowadziła liczną korespondencję z Sądem, co dawało jej szansę na wcześniejsze zapoznanie się z wynikiem sprawy. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła K.C., domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Skarżąca podkreśliła, iż nie mogła stawić się na rozprawie w dniu 3 listopada 2011 r., bowiem nie mogła pozostawić matki bez opieki. Brak jest jej również znajomości prawa, a ponadto w okresie od połowy października 2011 r. do końca listopada 2011 r., w związku z leczeniem depresji, zażywała silne leki psychotropowe, które negatywnie wpływają na wykonywanie wszelkich czynności oraz ograniczają prawidłowe funkcjonowanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Przywrócenie uchybionego terminu, zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., możliwe jest jedynie w wypadku, gdy uchybienie nastąpiło bez winy strony. Art. 87 § 2 tej ustawy składa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu na stronę, która domaga się przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu. W przedmiotowej sprawie K.C. wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, uzasadniając uchybienie złym stanem zdrowia swojej matki, nad którą sprawuje ciągła opiekę i nadzór oraz leczeniem depresji, które to leczenie wpływa negatywnie na podejmowane przez nią czynności. Na potwierdzenie swoich twierdzeń skarżąca przedstawiła szereg zaświadczeń lekarskich, z których wynika, iż jej matka cierpi na przewlekłe schorzenia uniemożliwiające jej samodzielną egzystencję, a także potwierdzające przyjmowanie przez stronę leków psychotropowych. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego okoliczności te nie wskazywały na brak winy strony w uchybieniu. Stanowisko to uznać należy za nieusprawiedliwione. Zauważyć bowiem należy, iż art. 87 § 2 P.p.s.a. stanowi, że strona, domagająca się przywrócenia terminu, winna uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak jej winy. Uprawdopodobnienie jest instytucją o wiele mniej restrykcyjną od udowodnienia i oznacza, iż strona powinna jedynie w sposób wiarygodny uzasadnić okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie, bez konieczności wykazywania ich w sposób ostateczny. W przedmiotowej sprawie – zdaniem Sądu odwoławczego – uprawdopodobnienie takie nastąpiło. Podkreślenia wymaga, iż skarżąca cierpi na schorzenie, które z samej swej natury wpływa na percepcję strony, jej ocenę rzeczywistości, koncentrację czy pamięć. Ponadto nie można w żaden sposób wykluczyć, aby leki przyjmowane przez skarżącą pozostawały bez wpływu na możliwość prawidłowego rozumienia świata i podejmowania przez nią czynności w wyznaczonych przez Sąd terminach. Dodatkowo na ocenę zawinienia strony w uchybieniu nie bez wpływu pozostaje konieczność sprawowania ciągłej i nieprzerwanej opieki nad matką, która jest osobą w podeszłym wieku i mocno schorowaną. Nieuwzględnienie powyższych okoliczności przez Sąd I instancji i wydanie postanowienia odmawiającego przywrócenie terminu do wniesienia skargi naruszało art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a. i skutkowało uchyleniem zaskarżonego orzeczenia. Mając na uwadze powyższe i uznając wniesiony w sprawie wniosek o przywrócenie terminu za usprawiedliwiony, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 i art. 86 § 1 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.