II GZ 222/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 lutego 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 2714/10 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] października 2010 r., nr [...] w przedmiocie przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 lutego 2011r. o sygn. akt V SA/Wa 2714/10 odmówił R. S. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał następujący stan faktyczny. R. S. (dalej: skarżący) pismem z dnia [...] listopada 2010r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., za pośrednictwem organu, skargę na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] października 2010r. Zarządzeniem z [...] listopada 2010r. skarżący wezwany został do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 274 zł – w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia został doręczony skarżącemu osobiście tj. w trybie art. 67 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej: p.p.s.a., w dniu 15 grudnia 2010r. (dowód: k - 20 akt sądowych). W dniu [...] grudnia 2010r. skarżący wystąpił do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi podnosząc, że z uwagi na niskie zarobki wynoszące 1 126 zł brutto oraz prowadzoną egzekucję administracyjną w wysokości 80.078,99 zł nie był w stanie, w zakreślonym terminie (do dnia [...] grudnia 2010r.), uiścić wpisu sądowego od skargi. Ze względu na zbliżający się okres świąteczny nie był również w stanie pożyczyć wymaganej kwoty do uiszczenia wpisu. Do przedmiotowego wniosku skarżący załączył m.in. umowę o pracę zawartą pomiędzy skarżącym, a W. Sp. z o.o. w W. określającą wynagrodzenie zasadnicze na kwotę 1 126 zł brutto, zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego na kwotę 80.078,99 zł oraz dowód uiszczenia w dniu [...] grudnia 2010r. wpisu sądowego od skargi w wysokości 274 zł. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z [...] stycznia 2011 r. skarżący wezwany został do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi poprzez wskazanie daty ustania przyczyny uchybienia terminowi do dokonania powyższej czynności. W odpowiedzi na powyższe pismem z [...] lutego 2011 r. skarżący wyjaśnił, iż przyczyna uchybienia terminowi ustała [...] grudnia 2010 r. tj. w dniu zawarcia umowy pożyczki pozwalającej mu na uiszczenie żądanego wpisu. Na dowód tego załączył umowę pożyczki z [...] grudnia 2010 r., zawartą pomiędzy W. Sp. z o.o. w W., a skarżącym, której przedmiotem jest kwota pieniężna w wysokości 274 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił, że uiszczenie wpisu nastąpiło [...] grudnia 2010r., czyli po upływie terminu, który upływał w dniu [...] grudnia 2010r. Zdaniem Sądu I instancji skarżący nie uprawdopodobnił wymaganych prawem przesłanek do przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Nie stanowi bowiem przesłanki wymieniona przez skarżącego okoliczność braku środków finansowych na uiszczenie wpisu sądowego. Zdaniem Sądu skarżący w okresie od [...] do [...] grudnia 2010r. nie dokonał należycie staranności w dbaniu o własne interesy zawierając umowę pożyczki ze swoim pracodawcą dopiero w dniu [...] grudnia 2010r., a nie bez znaczenia dla Sądu jest fakt, że skarżący pełni funkcję prezesa zarządu. Ponadto skarżący znał rygor jakim jest odrzucenie skargi spowodowane uiszczeniem wpisu sądowego po terminie do jego uiszczenia. Sąd I instancji wskazał, że skarżący znając swoją trudną sytuację finansową, mógł w okresie do uiszczenia wpisu, wystąpić z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na brak środków finansowych. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. W zażaleniu skarżący wskazał, że termin [...] grudnia 2010r. do uiszczenia wpisu od skargi przypadł w okresie świątecznym, gdy znaczna część ludzi przebywa na urlopie świątecznym. Skarżący wskazał, że dokonał należytej staranności gdyż zwrócił się do pracodawcy o udzielenie pożyczki a jednocześnie w dniu [...] grudnia 2010r. (ostatni dzień terminu) otrzymał informację, że z uwagi na okres świąteczny i brak pełnomocnika Spółki W. podpisanie umowy pożyczki oraz wypłata środków będzie możliwa dopiero w dniu [...] grudnia 2010r. Skarżący w zażaleniu wskazał, że stosowanie do art. 210 § 1 k.s.h. w umowie miedzy spółką a członkiem zarządu oraz w spółce z nim, spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą wspólników. Wobec powyższego zdaniem skarżącego nietrafne jest twierdzenie Sądu I instancji, że skarżący był w stanie w okresie świątecznym pożyczyć kwotę 274 zł do uiszczenia wpisu sądowego od skargi ze względu na okoliczność, że pełni funkcję prezesa zarządu pożyczkodawcy, gdyż brak było uprawnionego pełnomocnika, a sam nie mógł działać jednocześnie w tej samej czynności zarazem w imieniu pożyczkobiorcy i pożyczkodawcy. Skarżący uzasadnił, że nie składał wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdyż działał w usprawiedliwionym przekonaniu, że otrzyma pożyczkę na cel uiszczenia wpisu sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżący nie uprawdopodobnił w przekonujący sposób, jak tego wymaga art. 87 § 2 p.p.s.a, okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Jak bowiem trafnie zauważył Sąd I instancji, nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy. Tym samym nie mogła stanowić wystarczającej podstawy dla przywrócenia terminu podniesiona przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu okoliczność, że termin uiszczenia wpisu miał miejsce w okresie przedświątecznym, gdy osoby decyzyjne przebywają na urlopie. W myśl art. 86 § 1 u.p.p.s.a. sąd może przywrócić termin, na wniosek strony, jeżeli ta nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Brak winy o jakim mowa w tym przepisie stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Aby uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające wniosek o przywrócenie terminu, strona powinna uwiarygodnić swoją staranność, jak również fakt że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. Natomiast brak winy w uchybieniu terminu, o którym mowa w art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjąć można jedynie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Za trafny zależy uznać zaprezentowany przez Sąd I instancji pogląd, że skarżący aby nie uchybić terminowi do uiszczenia wpisu od skargi, mógł złożyć zgodnie z art. 246 p.p.s.a. w sądzie wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z kosztów sądowych, tym bardziej gdy skarżący wskazuje, że uzyskiwane dochody z pracy zawodowej oraz egzekucja komornicza uniemożliwiają mu poniesienie kosztów uiszczenia wpisu od skargi. Zgodnie z powołanym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Jeżeli więc skarżący , jak twierdzi, nie był w stanie uiścić wpisu od skargi z powodu braku dostatecznych środków finansowych i niemożności uzyskania pożyczki, to takimi okolicznościami powinien uzasadnić wniosek o przyznanie prawa pomocy a nie wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Gdyby skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w terminie do uiszczenia wpisu sądowego to nie uchybiłby temu terminowi. Z powyższych względów należy uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. nie miał uzasadnionych podstaw do orzeczenia o przywróceniu skarżącemu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. oddalił zażalenie