I SA/Wa 111/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: WSA Monika Nowicka WSA Maria Tarnowska Protokolant Ewa Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę. Minister Skarbu Państwa, decyzją z [...] listopada 2009 r. uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2009 r. nr [...] orzekającą o potwierdzeniu posiadania przez A.B. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości R., powiat [...], woj. [...]. Z ustaleń organu wynika, że wnioskiem z dnia 14 stycznia 2008 r. A.B. wystąpił do Wojewody [...] o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia mienia przez matkę P.B. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonego w miejscowości R., powiat [...], woj. [...]. W aktach sprawy znajduje się oryginał opisu mienia wystawiony przez Pełnomocnika Okręgowego PKWN oraz Przedstawiciela Ukraińskiej S.R.R., który wskazuje, iż poprzedniczka prawna skarżącego P.B. pozostawiła mienie położone w miejscowości R., powiat [...], woj. [...]. W aktach sprawy znajduje się również postanowienie Sądu Rejonowego w Z., Wydział I Cywilny, sygn. akt [...] z dnia [...] lutego 1999 r. stwierdzające, że spadek po P.B., na podstawie ustawy nabył syn A.B. w całości. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2, art. 3 ust. 2, art. 5 ust. 3 pkt 2, art. 6 ust. 1 i 2, art. 8 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. oraz art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], orzekł o potwierdzeniu posiadania przez A.B. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości R., powiat [...], woj. [...], stwierdzając, iż po wydaniu postanowienia, w którym organ dokonał pozytywnej oceny przedłożonych dowodów, wnioskodawca przedłożył oświadczenia z dnia 7 stycznia 2009 r. M.F. i C.L., złożone na okoliczność pozostawienia nieruchomości przez poprzedniczkę prawną, wnioskodawcy , które w myśl art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. stanowią dowód świadczący o powierzchni i rodzaju pozostawionych nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, tylko w przypadku braku dokumentów wymienionych w art. 6 ust. 4 ustawy, tj. urzędowego opisu mienia lub też orzeczenia wydanego przez Państwowy Urząd Repatriacyjny. Organ I instancji mając powyższe na względzie, przyjął jako dowód świadczący o powierzchni i rodzaju pozostawionych nieruchomości, załączony do wniosku strony, oryginał opisu mienia pozostawionego wystawiony przez Pełnomocnika Okręgowego PKWN oraz Przedstawiciela Ukraińskiej S.R.R. Organ odwoławczy wskazał, iż kodeks postępowania administracyjnego przyznaje dokumentom urzędowym zwiększoną moc dowodową w zakresie tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, jeżeli zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki: tj. dokumenty sporządzono w przepisanej formie oraz sporządziły je powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji przy wydawaniu rozstrzygnięcia prawidłowo oparł się na znajdującym się w materiale dowodowym opisie mienia pozostawionego. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ słusznie wskazał, iż opis mienia ma pierwszorzędne znaczenie w porównaniu do zeznań świadków i dlatego stał się podstawą ustaleń faktycznych w tym zakresie. Rzeczoznawca majątkowy dokonał wyceny nieruchomości pozostawionej na podstawie przedłożonych dokumentów, opierając się na opisie mienia pozostawionego sporządzonego przez Pełnomocnika Rządu Polskiego PKWN i Rządu U.S.R.R. W treści operatu rzeczoznawca majątkowy zaznaczył, że z oświadczenia A.B. z dnia 25 lipca 2008 r. złożonego przy zleceniu na opracowanie operatu szacunkowego wynika, że opis mienia sporządzony w 1945 r. nie ujmuje parceli gruntowej o powierzchni [...] ha, na której usytuowana była działka siedliskowo-zagrodowa oraz przydomowy ogród sadowniczo-warzywny i użytek zielony. Ponadto, na parceli tej znajdowała się studnia z pompą o głębokości około 18 m i 15 szt. Drzew owocowych w wieku 10 i 15 lat. W ocenie organu odwoławczego, rzeczoznawca majątkowy słusznie uznał, że oświadczenie wniesione przy zleceniu na opracowanie operatu nie stanowi dowodu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., opierając obliczenia dotyczące wartości pozostawionego mienia na dokumencie urzędowym, tj. opisie pozostawionego mienia. Należy również zauważyć, że brak jest takiego oświadczenia we wniosku kierowanym do Wojewody [...] z dnia 14 stycznia 2008 r. Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji w sposób błędny dokonał waloryzacji wartości pozostawionego mienia, wskazanej w operacie szacunkowym z dnia 30 lipca 2008 r. Wojewoda [...] dokonał bowiem waloryzacji przedmiotowej kwoty wskaźnikiem ogłoszonym przez Prezesa Głównego Urzędu statystycznego w komunikacie z dnia 14 stycznia 2009 r. w sprawie wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w IV kwartale 2008 r., który w stosunku do III kwartału 2008 r. wyniósł 100,6 %. Organ I instancji wydając więc zaskarżoną decyzję w lutym 2009 r. nie uwzględnił waloryzacji za styczeń 2009 r. a ponadto wskaźnikiem kwartalnym odniósł się do całego trzeciego kwartału 2008 r. mimo, iż operat sporządzony został 30 lipca 2008 r., czyli już po upływie 1 miesiąca tego kwartału. Organ odwoławczy podkreślił, iż najbardziej miarodajnymi i odpowiednimi wskaźnikami waloryzacji są wskaźniki miesięczne. Umożliwiają one dokonanie waloryzacji za każdy miesiąc w przypadku, gdy wskaźniki kwartalne "aktywują" się dopiero po upływie kwartału. Natomiast w sytuacji gdy, w chwili wydania decyzji wskaźnik nie został ogłoszony, waloryzacja powinna być dokonana w oparciu o ostatni znany organowi wskaźnik miesięczny. Mając powyższe na uwadze oraz fakt, że zgodnie z ustawą waloryzacji dokonuje wojewoda na dzień wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji. W związku z koniecznością dokonania prawidłowej waloryzacji organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji winien ponadto rozważyć konieczność skierowania sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego pod ocenę organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych, w trybie art. 157 ustawy o gospodarce nieruchomościami, celem rozwiania wątpliwości co do należytej wyceny pozostawionego mienia, w kontekście zarzutów strony zawartych w odwołaniu a dotyczących wydzielenia działki siedliskowej. W skardze na decyzję Ministra Skarbu Państwa A.B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu swojej skargi skarżący zarzucił, że organ nie uwzględnił odszkodowania za parcelę siedliskowo-zagrodową oraz ogród sadowniczo-warzywny i użytek zielony – łącznie o pow. [...] ha a także za studnię z pompą, ogrodzenie i 15 sztuk drzew owocowych. Skarżący powołał się na to, że brak jest przepisów prawa, na podstawie których nie ma on prawa do odszkodowania za te składniki mienia z tego powodu, że nie zostały one zgłoszone do wniosku z 14 stycznia 2008 r. ani nie zostały ujęte w opisie mienia. Podniósł, że przyznawane są odszkodowania za mienie ustalone na podstawie tylko zeznań świadków. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Organ odwoławczy zgodnie z prawem uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji uznając, że organ ten błędnie zwaloryzował wartość pozostawionego mienia, wskazaną w operacie szacunkowym z 30 lipca 2008 r., gdyż nie uwzględnił waloryzacji za miesiąc bezpośrednio poprzedzający miesiąc, w którym została wydana decyzja. Ponieważ ustalenie wysokości rekompensaty należy do organu I instancji, gdyż w przeciwnym razie strona byłaby pozbawiona jednej instancji przy rozpoznawaniu jej żądania, to prawidłowo Minister Skarbu Państwa uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Słusznie także organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia przy ustalaniu wysokości rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, mienia zgłoszonego dodatkowo przez skarżącego a obejmującego grunty o pow. [...] ha, studnię z pompą o głębokości około 18 m, 15 sztuk drzew owocowych i ogrodzenie. Jak wynika z materiału dokumentacyjnego nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej stanowiły własność matki skarżącego P.B.. Po raz pierwszy o rekompensatę za to mienie A.B. wystąpił z wnioskiem, który do organu wpłynął w dniu 27 listopada 1990 r. Do wniosku skarżący załączył oryginał opisu mienia pozostawionego i we wniosku powołał się na pozostawione przez matkę mienia, którego opis został załączony. Wówczas P.B. jeszcze żyła i nie było problemu z ustaleniem jakie mienie pozostawiła. Zmarła dopiero 11 stycznia 1999 r. co wynika z odpisu prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z [...] lutego 1999 r. sygn. akt [...]. Ponowny wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej A.B. złożył w dniu 14 stycznia 2008 r. We wniosku tym ponownie odwołuje się do mienia pozostawionego przez matkę wymienionego w opisie mienia. Również i w tym wniosku nie wskazuje żadnego innego majątku pozostawionego przez matkę. Dopiero w oświadczeniu z dnia 25 lipca 2008 r. złożonym do rzeczoznawcy majątkowego H.M. A.B. wymienił inne jeszcze mienie, które miała zostawić jego matka, a które nie jest objęte opisem mienia złożonym przez niego do akt sprawy wraz z pierwszym wnioskiem. Według tego oświadczenia P.B. miała jeszcze pozostawić dodatkowo około [...] ha gruntów na które składało się około [...] ha działki siedliskowej, około [...] ha ogrodu i około [...] ha łąki a także ogrodzenie działki siedliskowej, studnię z pompą wybudowaną w 1939 r. oraz drzewa owocowe. Organy obu instancji odmówiły przyznania rekompensaty za ten dodatkowo zgłoszony majątek. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżący złożył oświadczenia świadków C.L. i M.F.. Należy uznać stanowisko organów w tym zakresie za uzasadnione i zgodne z prawem. Na gruncie kodeksu postępowania administracyjnego wszystkie środki dowodowe mają takie samo znaczenie. Kodeks nie dzieli dowodów na ważniejsze i mniej ważne czy też mające większą lub mniejszą moc dowodową. Dlatego równie ważne jest przedstawienie dowodów z dokumentu jak i dowodów osobowych – zeznań świadków czy też przesłuchania stron. Natomiast organ rozpoznający sprawę obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 Kpa) i dokonać oceny dowodów zgodnie z zasadą swobodnej oceny wyrażoną w art. 80 Kpa. W rozpatrywanej sprawie organy dokonały oceny dowodów zgodnie z powołanymi wyżej przepisami. A.B. konsekwentnie od 27 listopada 1990 r. wskazywał jako mienie pozostawione przez jego matkę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej mienie wymienione w oryginale urzędowego opisu mienia pozostawionego, który złożył do akt sprawy. Dopiero skład tego mienia rozszerzył w oświadczeniu z 25 lipca 2008 r. Brak jest wiarygodnego wyjaśnienia przez skarżącego dlaczego przez tyle lat nie wykazywał tego mienia a przypomniał sobie o tym dopiero w 2008 r. Wątpliwości budzą także oświadczenia świadków C.L. i M.F.. Do wyjazdu z R. P.B. w 1945 r. świadkowie ci mieli po kilkanaście lat, na co wskazują podane przez tych świadków ich daty urodzenia. Nie jest wiarygodne by kilkunastoletni chłopcy tak szczegółowo interesowali się o jakiej powierzchni i strukturze grunty były własnością matki skarżącego. Dlatego nieuwzględnienie przez organy mienia wskazanego przez skarżącego poza tym, które objęte jest urzędowym opisem mienia pozostawionego odpowiada prawu, a kwestionowanie tego przez skarżącego jest nieuzasadnione. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.