III SA/Lu 452/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca),, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 lutego 2011 r. sprawy ze skargi I. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. Nr 8 z 2005 r., poz. 60 ze zm.), art. 31, art. 78 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 1992 r. ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne Rozdział 2 Tom 4, str. 307, dalej jako WKC), art. 181 a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11.10.1993 r. ze zmianami; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdział 2 tom 6, str. 3), art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68 z 2004 r. poz. 622 ze zmianami), po rozpatrzeniu odwołania I. Z. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. określającej niezaksięgowaną kwotę długu celnego, Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] marca 2008 r. według dokumentu SAD Nr [...] objęto procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu sprowadzony ze Szwajcarii samochód osobowy używany marki Audi Q7 3.0 TDI, rok produkcji 2006. Do zgłoszenia celnego dołączono m.in. fakturę nr [...] z dnia 15 sierpnia 2007 r. określającą wartość przedmiotowego pojazdu na kwotę 6.000 CHF, wycenę ekonomiczno-techniczną nr 131/08 z dnia 7 marca 2008 r. wykonaną przez rzeczoznawcę samochodowego T. B.. Zgłoszenie zostało złożone przez W. P. w imieniu i na rzecz I. Z. na podstawie udzielonego przez niego pełnomocnictwa z notarialnym potwierdzeniem podpisu. Zgłoszenie celne odpowiadało wymogom formalnym określonym w art. 62 WKC i zostało przyjęte przez organ celny, co z mocy prawa spowodowało objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną i określenie kwoty długu celnego na podstawie zadeklarowanych przez Stronę elementów kalkulacyjnych. W wyniku przeprowadzonej przez organ celny, w trybie art. 78 § 2 WKC kontroli zgłoszenia celnego stwierdzono, że wartość przedmiotowego samochodu używanego zadeklarowana w w/w zgłoszeniu celnym rażąco odbiega od wartości podobnych pojazdów na rynku eksportu. Cena podobnego samochodu marki Audi Q7 3.0 TDI, wyprodukowanego w 2006 r., na rynku szwajcarskim wynosiła 46.800 CHF - wg katalogu szwajcarskiego EurotaxGlass s z marca 2008 r. Cena ta znacznie odbiega od zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości transakcyjnej. W związku z powyższym organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia prawidłowej kwoty długu celnego. W dniu 21 stycznia 2010 r. do organu I instancji wpłynęło pismo skarżącego z dnia 15 stycznia 2010 r., w którym informuje on, iż nie sprowadzał ze Szwajcarii samochodu osobowego Audi Q7 3.0 TDI. W 2008 r. użyczył swoich danych osobowych ludziom zajmującym się sprowadzaniem samochodów z zagranicy i podpisał pełnomocnictwo do wykonania czynności celnych. Wiedział, iż mieli oni sprowadzić na jego dane jakiś uszkodzony samochód osobowy. Za użyczenie swoich danych osobowych został ukarany karą pieniężną przez prokuratora prowadzącego sprawę osób zajmujących się sprowadzaniem samochodów z zagranicy. Postanowieniem z dnia 15 marca 2010 r. organ celny powołał biegłego D. D. celem wydania pisemnej opinii polegającej na określeniu wartości katalogowej pojazdu podobnego do samochodu Audi Q7 3.0 TDI wyprodukowanego poza obszarem Wspólnoty. Biegły sporządził wycenę z dnia 7 kwietnia 2010 r. Przy określaniu wartości pojazdu rzeczoznawca przyjął notowania porównywalnego typu samochodu CHRYSLER Jeep Grand Commander 3,0 CRD Overland z roku 2006 wyprodukowanego w USA na podstawie notowań rynkowych z katalogu Pojazdy Samochodowe-Wartości Rynkowe III-2008, którego system INFO-EKSPERT określił na kwotę 155.500 zł. Po uwzględnieniu stosownych korekt wartość pojazdu będącego przedmiotem oceny rzeczoznawca określił na kwotę 92.500 zł. Po rozpatrzeniu całości materiału dowodowego, decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego ustalił wartość celną sprowadzonego pojazdu na podstawie art. 31 WKC na kwotę 55.159 zł i określił kwotę długu celnego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 4.180 zł. Jako podstawę wyliczeń przyjęto wartość rynkową samochodu określoną w wycenie nr L-0693/2010 z dnia 7 kwietnia 2010 r. sporządzonej przez rzeczoznawcę D. D., tj. kwotę 92.500 zł. Wartość tę pomniejszono kolejno o zwyczajową marżę (10%), cło (10%), podatek akcyzowy (13,6%), podatek VAT (22%). W wyniku kalkulacji otrzymano kwotę 55.159 zł. Przedmiotowa decyzja została skierowana do skarżącego, jako strony postępowania. Pismem z dnia 17 maja 2010 r. skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu odwołania od decyzji skarżący podnosi, że do naruszenia przepisów art. 122, art. 180, art. 187, art. 191 a także art. 194 ustawy Ordynacja podatkowa doszło poprzez nie uwzględnienie przez organ I instancji opinii biegłego załączonej do zgłoszenia celnego i oparcie się wyłącznie na opinii dokonanej przez biegłego "powołanego z urzędu". Według skarżącego, opinia na podstawie której organ celny dokonał ustalenia wartości celnej samochodu, nie jest wystarczającym dowodem w sprawie, gdyż zawiera dane, powodujące, iż zarzucić jej można niespójność, m.in. przyjmując za materiał porównawczy kompletnie inny typ pojazdu osobowego niż pojazd importowany, zwłaszcza jeżeli chodzi o kryterium porównywalnej "klasy pojazdu". Wskazano również na brak legitymacji biernej w toczącym się postępowaniu. Skarżący wyjaśnia, iż nie był importerem pojazdu, a zatem nie powinien być stroną postępowania celnego. W jego sprawie toczy się postępowanie karne, odnoszące się do kwestii ujawnienia przez niego swoich danych osobowych w celu importu przez osobę trzecią pojazdu samochodowego według zgłoszenia celnego z dnia 7 marca 2008 r. Tym samym fakt udzielenia pełnomocnictwa do dokonywania odprawy celnej oraz załatwienia wszystkich spraw z tym związanych nie wywołuje jakichkolwiek skutków, gdyż sama czynność udzielenia pełnomocnictwa, w świetle zgromadzonego w postępowaniu karnym materiału dowodowego, jest czynnością fikcyjną, objętą przesłanką nieważności. Rozpoznając odwołanie Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że wartość celna towarów określana jest dla celów stosowania Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich, jak również środków pozataryfowych, określonych odrębnymi przepisami wspólnotowymi i mających zastosowanie w obrocie towarowym (art. 28 WKC). Zgodnie z art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana, o ile jest to konieczne, na podstawie artykułów 32 i 33. Zgodnie z art. 181 a Rozporządzenia Wykonawczego - jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w artykule 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej importowanych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Wartość celna przedmiotowego pojazdu została ustalona z wykorzystaniem danych dostępnych we Wspólnocie, zgodnie z art. 31 ust. 1 WKC (metoda "ostatniej szansy"). Zgodnie z art. 31 ust. 2 lit. a WKC, wartość celna ustalana z zastosowaniem ust. 1 nie może być określana na podstawie ceny sprzedaży na obszarze Wspólnoty towarów wytworzonych we Wspólnocie. Samochód marki Audi 07 3.0 TDI produkowany jest na obszarze Wspólnoty, dlatego w celu ustalenia wartości celnej pojazdu jako podstawę wyliczeń przyjęta została wartość rynkowa określona w wycenie pojazdu marki CHRYSLER Jeep Commander 3,0 CRO Overland (kraj produkcji USA), jako pojazdu najbardziej zbliżonego pod względem klasy, rocznika, rodzaju i pojemności silnika, standardu wyposażenia. Odnosząc się do zarzutu braku legitymacji biernej skarżącego w toczącym się postępowaniu, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że zgodnie z art. 4 pkt 18 WKC, zgłaszającym jest osoba, która dokonuje zgłoszenia celnego we własnym imieniu albo osoba, w której imieniu dokonywane jest zgłoszenie celne. Stosownie do zapisów art. 201 ust. 1 lit. a WKC dopuszczenie do obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym powoduje powstanie długu celnego. W myśl art. 201 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, dłużnikiem jest zgłaszający. W przypadku przedstawicielstwa pośredniego dłużnikiem jest również osoba na rzecz której składane jest zgłoszenie celne. Jeżeli zgłoszenie celne o objęcie towaru jedną z procedur, określonych w ust. 1, zostało sporządzone na podstawie danych co spowodowało, że należności celne przywozowe nie zostały pobrane lub zostały pobrane w kwocie niższej niż prawnie należna, osoby które dostarczyły tych danych, wymaganych do sporządzenia zgłoszenia i które wiedziały lub powinny były wiedzieć, że dane te są nieprawdziwe, mogą również zostać uznane za dłużników zgodnie z obowiązującymi przepisami krajowymi. Generalną zasadę przewiduje art. 4 pkt 12 WKC, który nakazuje uznanie za dłużnika każdą osobę zobowiązaną do zapłacenia kwoty długu celnego. Zgodnie z art. 199 ust. 1 Rozporządzenia Wykonawczego, złożenie w urzędzie celnym zgłoszenia podpisanego przez zgłaszającego lub jego przedstawiciela czyni go odpowiedzialnym, zgodnie z obowiązującymi przepisami, za prawdziwość informacji podanych w zgłoszeniu, autentyczność załączonych dokumentów oraz przestrzeganie wszelkich obowiązków odnoszących się do objęcia danych towarów odpowiednią procedurą. W myśl art. 5 WKC każda osoba ma prawo do działania przez przedstawiciela reprezentującego ją przed organami celnymi celem dokonania wszelkich czynności i formalności przewidzianych w przepisach prawa celnego. Przedstawicielstwo może być bezpośrednie lub pośrednie. Przedstawiciel bezpośredni działa w imieniu i na rzecz innej osoby. Natomiast przedstawiciel pośredni działa we własnym imieniu, lecz na rzecz innej osoby. W przedmiotowej sprawie zgłoszenie celne zostało złożone przez W. P. na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego, którego nazwisko figuruje w dokumencie SAD jako zgłaszający (pole 14 dokumentu SAD), na rachunku nr [...] z dnia 15 sierpnia 2007 r., zaś jako kupujący, był jednocześnie odbiorcą towaru (pole 8 dokumentu SAD). Podsumowując - zgłaszającym a zatem i dłużnikiem w niniejszej sprawie był skarżący. Zgodnie z art. 133 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Konkretny podmiot staje się stroną z mocy przepisów prawa materialnego ustanawiających prawa i obowiązki, a nie w wyniku uznania za stronę przez organ celny. O tym, do kogo decyzja jest skierowana, decyduje jej treść, w której musi znaleźć się miejsce na oznaczenie strony (art. 210 § 1 pkt 3 Ordynacja podatkowa). Decydujące jest, komu - według treści decyzji - organ podatkowy przypisał uprawnienia lub obowiązki. Wykreowane zaskarżoną decyzją obowiązki dotyczą skarżącego, a więc jest on stroną w postępowaniu prowadzonym w niniejszej sprawie. Skarżący podnosił, iż w postępowaniu karnym prowadzonym przez prokuraturę, przyznał, iż ujawnił swoje dane w celu importu samochodu osobowego przez osobę trzecią i jego zdaniem, w świetle powyższego, czynność udzielenia pełnomocnictwa z notarialnym potwierdzeniem jest czynnością fikcyjną, objętą przesłanką nieważności i nie może być ona podstawą do rozważań związanych z instytucją przedstawicielstwa w sprawach celnych. Poparciem powyższej tezy mają być dokonane ustalenia postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Apelacyjną pod sygnaturą akt nr [...], z których wynika, iż samochód osobowy będący przedmiotem niniejszego postępowania stanowił własność G. T. bądź W. P. Organ odwoławczy odnosząc się do tego zauważył, że złożenie podpisu jest równoznaczne z akceptowaniem treści złożonego oświadczenia woli i wiedzy, z którym wiążą się określone cele i skutki prawne. Wszelkie konsekwencje złożenia oświadczenia woli ponosi więc osoba, która dokument podpisała. Artykuł 76 Prawa celnego stanowi, iż czynność dokonana przez przedstawiciela w granicach upoważnienia pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla osoby, która go ustanowiła. Skarżący wyraził wolę dokonania odprawy celnej samochodu osobowego i załatwienia wszelkich spraw z tym związanych przez W. P., a fakt powoływania się na błędy oświadczenia woli i prowadzone postępowanie prokuratorskie, na etapie którego podjęte czynności doprowadziły do ustalenia, że samochód stanowił własność G. T. bądź W. P., zgodnie z wcześniej poczynionymi ustaleniami, nie przesądzają o braku odpowiedzialności skarżącego za powstały dług celny z tytułu importu samochodu osobowego używanego marki Audi 07 3.0 TDI. Organ ustosunkował się również do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów art. 120, art. 121, art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, stwierdzając, że wbrew twierdzeniom skarżącego, są one niesłuszne i obszernie wyjaśniając swe stanowisko. Skarżący wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której ponownie podnosi, że został oszukany przez grupę przestępczą, której udostępnił swoje dane osobowe, ale bez zamiaru współpracy z nią przy imporcie samochodów. Skarżący powtarza, że pojazdu "nie widział na oczy" i nie rozumie, dlaczego on jest obciążany należnościami publicznoprawnymi związanymi ze sprowadzeniem pojazdu, a nie osoby, które w rzeczywistości pojazd ten sprowadziły. Podnosi też, że jego sytuacja majątkowa uniemożliwia mu realne spłacenie należności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzut zawarty w skardze sprowadza się do kwestii tego, czy skarżący w danych okolicznościach winien być adresatem decyzji określającej wysokość długu celnego. W ocenie sądu bezdyskusyjny fakt udzielenia przez skarżącego pełnomocnictwa do działania w jego imieniu (k. 14 akt administracyjnych) przesądza o prawidłowości zaskarżonej decyzji, obciążającej skarżącego należnościami związanymi ze sprowadzeniem pojazdu, bowiem z mocy prawa jest on dłużnikiem, nawet jeśli nie uświadamia sobie konsekwencji udzielonego pełnomocnictwa. Prawidłowo też organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 199 ust. 1 Rozporządzenia Wykonawczego, złożenie w urzędzie celnym zgłoszenia podpisanego przez zgłaszającego lub jego przedstawiciela czyni go odpowiedzialnym m. in. za przestrzeganie wszelkich obowiązków odnoszących się do objęcia danych towarów odpowiednią procedurą. W myśl art. 201 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, dłużnikiem jest zgłaszający. W przedmiotowej sprawie za zgłaszającego uznano odbiorcę (adnotacja w polu 14 dokumentu SAD) – a więc skarżący, jako osoba wskazana w polu 8 SAD – "odbiorca". Należy jednak zauważyć że nie wyjaśniono, czy pełnomocnik mógł działać w charakterze przedstawiciela bezpośredniego w rozumieniu art. 5 ust. 2 WKC (co założono na s. 2 decyzji organu I instancji i s. 14 decyzji organu II instancji). Gdyby bowiem W. P. nie był agentem celnym, nie mógłby działać w sprawie w charakterze przedstawiciela bezpośredniego, ze względu na treść art. 78 ust. 1 ustawy Prawo celne. W tej sytuacji pełnomocnik mógłby działać jedynie jako przedstawiciel pośredni, będąc jednocześnie zgłaszającym, a więc i dłużnikiem z mocy art. 201 ust. 3 WKC. Nie zmienia to jednak faktu, że skarżący nie traciłby wówczas statusu dłużnika, bowiem zgodnie z art. 201 ust. 3 WKC dłużnikiem jest zarówno zgłaszający, jak i - w przypadku przedstawicielstwa pośredniego - osoba, na rzecz której składane jest zgłoszenie celne. W tej sytuacji nieprzekonujące uzasadnienie ustalenia statusu pełnomocnika jako przedstawiciela bezpośredniego, a nie pośredniego, nie ma znaczenia dla statusu skarżącego jako dłużnika. Zgodnie z art. 76 Prawa celnego - czynności dokonane przez przedstawiciela w granicach upoważnienia pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla osoby, która go ustanowiła. Skoro skarżący upoważnił W. P. do sprowadzenia pojazdu w swoim imieniu, jest odpowiedzialny za należności związane ze sprowadzeniem pojazdu, a tym samym stał się stroną postępowania jako podatnik na mocy art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej. Kwestia ta została szeroko wyjaśniona przez organ, wywody te są w pozostałej części prawidłowe, nie ma zatem potrzeby ponownego ich powtarzania. Zarzuty skarżącego nie dotyczą odmiennej interpretacji omawianych przepisów, lecz świadczą o pewnego rodzaju dezorientacji prawnej, powołują się na nieświadomość skutków dokonanej czynności, co nie ma jednak znaczenia dla meritum sprawy. Organy celne na tle tak ustalonego stanu faktycznego prawidłowo ustaliły wartość celną pojazdu i wywiodły metodę w uzasadnieniu decyzji. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie prowadzone było w sposób prawidłowy. Organy uzasadniły motywy rozstrzygnięcia odwołując się do konkretnych ustaleń faktycznych mających oparcie w zgromadzonych w sprawie dowodach. W tym stanie rzeczy, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę jako nieuzasadnioną oddalił