VI SA/Wa 2462/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2011 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] października 2010 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD), po rozpatrzeniu odwołania S. sp. z o.o. z siedzibą w K. (skarżąca) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (WITD) z o nałożeniu na kary pieniężnej w wysokości 30 000 zł uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Podczas kontroli przedsiębiorstwa udokumentowanej protokołem z dnia [...] lutego 2009 r. ustalono naruszenia, w wyniku których organ I instancji w dniu [...] maja 2009 r. wydał decyzję administracyjną o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 30.000 zł. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie. Po rozpoznaniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. uchylił w części decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten organ, natomiast w pozostałej części utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Strona zaskarżyła ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie art. 138 k.p.a. oraz art. 93 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. 2007 r. Nr 125, poz. 874, z późn. zm.- dalej u.t.d.). Zdaniem skarżącej w sprawie nie ustalono właściwie stanu faktycznego, czym naruszono art. 77 § 1 oraz art. 7, 8 i 11 k.p.a. oraz nie rozpatrzono wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu. Zdaniem skarżącej ustawodawca nie przewidział możliwości utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji w części (pkt 1 art. 138 § 1 k.p.a.) i uchylenia decyzji w części oraz przekazania sprawy w tej części do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego wskazując na wydanie w tej sprawie w oparciu o art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.) decyzji z dnia [...] listopada 2009 r., którą uwzględniono skargę w całości uchylając decyzję z [...] sierpnia 2009 r. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stosownie do art. 161 § 1 pkt. 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne gdyż wskutek uwzględnienia skargi w całości postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Następnie GITD na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 39j, art. 39k, art. 391 ust. 1, art. 39m, art. 92 pkt 2, 7, 8 i ust. 2 u.t.d. uchylił zaskarżoną decyzję WITD z dnia [...] maja 2009 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której wniosła o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi strona zarzuciła naruszenie art. 54 § 3 p.p.s.a. Zdaniem skarżącej art. 54 § 3 p.p.s.a. zawiera jedynie upoważnienie do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i rozstrzygnięcia w tym zakresie, co do istoty sprawy, uchylenia zaskarżonego orzeczenia oraz orzeczenia organu pierwszej instancji i rozstrzygnięcie o istocie sprawy bądź uchylenia orzeczenia organów obydwu instancji i umorzenie postępowania. Powołując się w tej kwestii na orzecznictwo ( m.in. uchwałę Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2000 r. OPS 16/99, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 1999 r. ,IV SA 313/99, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 mara 2002 r., V SA 7/2001, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2006 r. IV SA/Wa 1480/2006) skarżąca wskazuje, że ww. przepis nie zawiera normy prawnej zezwalającej na wydanie przez organ II instancji dwóch odrębnych decyzji - najpierw kasacyjnej w trybie autokontroli, a potem następnej merytorycznej po przeprowadzeniu ponownego postępowania administracyjnego. Decyzja podjęta w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. może być tylko jedna. Zatem możliwe jest rozważenie naruszenia w sprawie przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Ponadto, w ocenie skarżącej, decyzja autokontrolna wydana w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. może tylko zadośćuczynić skardze, nie może natomiast przynieść skutku w postaci powrotu sprawy na drogę administracyjną, bo tę możliwość wykluczyło przekazanie sprawy do sądu, co również potwierdza dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych ( wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2008 r. , I SA/Wa 1779/2007, wyrok Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2005 r., VII SA/Wa 1697/2004). W tej sytuacji Główny Inspektor Transportu Drogowego nie miał prawa skierować sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Natomiast prawidłowa decyzja wydana w trybie art. 54 § 3 ustawy o p.p.s.a. przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego musiałaby tylko i wyłącznie uchylić decyzję organu z dnia [...] maja 2009 r. i umorzyć w całości postępowanie w sprawie, skoro sam Główny Inspektor Transportu Drogowego w zaskarżonej decyzji wskazuje na potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał, że wydając decyzję uwzględniającą skargę w trybie autokontroli był związany żądaniem strony, która w skardze wnosiła o uchylenie jedynie zaskarżonej decyzji. Ponadto postanowieniem z dnia 9 grudnia 2009 r. , sygn. akt VI SA/Wa 1990/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie sądowoadministracyjne z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd potwierdził, że z decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2009 r. wynika, iż organ uwzględnił w całości skargę na decyzję z dnia [...] sierpnia 2009 r. W przeciwnym wypadku Sąd nie miałby żadnych podstaw do umarzania postępowania sądowoadministracyjnego. Zdaniem organu z chwilą uchylenia decyzji GITD z [...] sierpnia 2009 r. powstał obowiązek rozpatrzenia odwołania strony złożonego od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2009 r. Organ rozpatrując przedmiotowe odwołanie zgodnie z art. 138 k.p.a. wydał jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w ww. przepisie tj. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W związku z treścią odpowiedzi na skargę strona skarżąca w piśmie z [...] lutego 2011 r. ( data własna) podtrzymała wnioski skargi uzupełniająco wskazując, że w poprzedniej skardze z 2009 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie wnosiła o "przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji" bowiem jej zdaniem organ II instancji mógł jedynie umorzyć postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę z punktu widzenia wskazanych wyżej kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu powyższego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Jan Paweł Tamo, LexisNexis, Warszawa 2008 r.). Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i na Sądzie może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. np wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98, LEX 44392). W skardze strona podniosła zarzut naruszenia przepisu art. 54 § 3 p.p.s.a. W ocenie Sądu zarzut ten jest spóźniony bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 grudnia 2010 r. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w oparciu art. 161 § 1 pkt. 3 p.p.s.a. uznając, że wskutek uchylenia przez organ zaskarżonej decyzji doszło do uwzględnienia skargi w całości, zatem postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Postanowienie to nie zostało zaskarżone przez żadną ze stron, zatem stało się prawomocne. W konsekwencji należy uznać, iż został wyczerpany tryb autokontroli przewidziany w art. 54 p.p.s.a., zaś Sąd jest związany wydanym w dniu 9 grudnia 2009 r. postanowieniem o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego. W tej sytuacji zarzuty podnoszone pod adresem decyzji GITD z dnia [...] listopada 2009 r. podjętej w trybie autokontroli winny być przedstawione w poprzednim postępowaniu. Natomiast w przedmiotowym postępowaniu Sąd dokonuje oceny zaskarżonej decyzji - a taką jest decyzja GITD z [...] października 2010 r. - jedynie z punktu widzenia art.134 § 1 p.p.s.a. Oceniając zatem zaskarżoną decyzję w powyższym zakresie Sąd nie stwierdził żadnych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. W szczególności Sąd nie znalazł uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych do zakwestionowania konieczności ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji. Z tych przyczyn Sąd oddalił skargę na zasadzie art. 151 p.p.s.a.