II SA/Lu 815/10

WyrokWSA w Lublinie2011-02-24

Skład orzekający: Jerzy Dudek, Witold Falczyński, Grażyna Pawlos-Janusz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego, na której faktycznie zrealizowano infrastrukturę osiedlową (zieleń, obiekty sportowe, ciągi piesze), ale nie budowę liceum ogólnokształcącego, która była jej faktycznym przeznaczeniem zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nieruchomość podlega zwrotowi, ponieważ cel wywłaszczenia (budowa osiedla mieszkaniowego) nie został zrealizowany w sposób zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego, który wskazywał na budowę liceum ogólnokształcącego. Zrealizowanie infrastruktury osiedlowej zamiast liceum stanowiło zmianę jakościową celu wywłaszczenia, a tym samym nieruchomość stała się zbędna na pierwotnie określony cel.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku spadkobierców L. K. o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości położonej w L. przy ul. K. Decyzją z 1975 r. nieruchomość została wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego "C.". W trakcie postępowania ustalono, że faktyczne przeznaczenie części nieruchomości zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego z 1969 r. było pod budowę liceum ogólnokształcącego. Organy administracji orzekły o zwrocie części nieruchomości, na której nie zrealizowano budowy liceum, a jedynie urządzono zieleń miejską, obiekty sportowe i ciągi piesze. Skarb Państwa i Gmina zaskarżyły tę decyzję, twierdząc, że infrastruktura osiedlowa stanowi realizację celu wywłaszczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 lutego 2011 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa i Gminy [...] reprezentowanych przez Prezydenta Miasta na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oraz zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda , po rozpatrzeniu odwołania Gminy , reprezentowanej przez Prezydenta Miasta , od decyzji Starosty z dnia [...] r., nr [...], orzekającej o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej uprzednio jako działka nr ewid. 4/1, o powierzchni 0,3341 ha, położonej w L., przy ul. K. – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda wyjaśnił, że decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] r., nr [...], została wywłaszczona między innymi nieruchomość położona w L., przy ul. K. i ul. B. W. (omyłkowo wskazano: "przy ul. P."), oznaczoną na planie jako działka nr 4/1 o powierzchni 0,3141 ha, stanowiąca własność L. K., za odszkodowaniem w wysokości 79 856 zł. Podstawą prawną decyzji były przepisy art. art. 1, 2 i 15 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Wywłaszczenie nastąpiło zgodnie z lokalizacją budowy osiedla mieszkaniowego "C.", ustaloną przez organ do spraw planowania przestrzennego i uwzględnioną w zatwierdzonych planach urbanistycznych miasta L. W dniu 30 grudnia 1999 r. z wnioskiem o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości wystąpili B. i L. małżonkowie K . W trakcie postępowania zmarł L. K., a spadek po nim, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Lublinie z dnia 28 lutego 2001 r., II Ns 301/01, nabyły: żona B. K. oraz córki M. I. G. i I. B. K., po 1/3 części. W dniu 28 czerwca 2001 r. zmarła B. M. K., a spadek po niej, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Lublinie z dnia 8 lutego 2002 r., II Ns 90/02, nabyły córki I. B. K. i M. R. G., po 1/2 części. W dniu 4 marca 2002 r. do Urzędu Miasta wpłynął wniosek spadkobierczyń, na podstawie którego I. B. K. i M. R. G. wstąpiły w miejsce zmarłych wnioskodawców. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Wojewoda wyłączył od prowadzenia postępowania Prezydenta Miasta i wyznaczył do prowadzenia sprawy Starostę . W toku postępowania opracowana została dokumentacja geodezyjna wywłaszczonej nieruchomości, z której wynika, iż teren dawnej działki nr ewid. 4/1 obejmuje: istniejącą obecnie działkę nr ewid. 14, będącą własnością Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym L. oraz projektowane działki: - nr nr ewid.: 4/9, 4/10, 4/11, 4/12, 4/13, stanowiące część obecnie istniejącej działki nr ewid. 11/1, będącej własnością Gminy , - nr ewid. 4/8, stanowiącą część obecnie istniejącej działki nr ewid. 11/2, będącej własnością Gminy - nr ewid. 4/8, stanowiącą część obecnie istniejącej działki nr ewid. 11/2, będącej własnością Gminy , - nr ewid. 4/7, stanowiącą część obecnie istniejącej działki nr ewid. 1/27, będącej własnością Gminy , w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej W wyniku oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu 31 sierpnia 2006 r. organ pierwszej instancji ustalił, iż: - działka nr ewid.14, o powierzchni 0,0038 ha, zajęta jest pod stacje trafo, - działka nr ewid.4/7, o powierzchni 0,0085 ha, została wykorzystana pod ulicę K., - działka nr ewid.4/8, o powierzchni 0,0595 ha, zajmuje pas rozdziału między jezdniami ulic K. i B. W., - działka nr ewid.4/9, o powierzchni 0,0490 ha, stanowi ulicę B. W., - działka nr ewid.4/10, o powierzchni 0,0445 ha, stanowi urządzoną zieleń miejską, - działka nr ewid.4/11, o powierzchni 0,0728 ha, została zagospodarowana jako tzw. "S. P." (dawny kort tenisowy) i stanowi teren ogrodzony siatką na metalowych słupkach, na którego części usypana została górka saneczkowa, - działka nr ewid. 4/12, o powierzchni 0,0705 ha, stanowi urządzoną zieleń miejską, z nasadzeniami drzew i krzewów oraz alejkami asfaltowymi, - działka nr ewid. 4/13, o powierzchni 0,0055 ha, stanowi część boiska sportowego. Podczas rozprawy administracyjnej w dniu 24 kwietnia 2008 r. I. K. oświadczyła, iż ogranicza wniosek o zwrot nieruchomości do działek nr nr ewid.: 4/10, 4/11,4/12 i 4/13, a odstępuje od roszczenia o zwrot działek nr nr ewid.: 14, 4/7, 4/8 i 4/9. M. G. w piśmie z dnia 29 kwietnia 2008 r. wyraziła również zgodę na wyłączenie z postępowania tej części wywłaszczonej nieruchomości. W trakcie postępowania organ pierwszej instancji pismem z dnia [...]. wystąpił do Wydziału Architektury, Budownictwa i Urbanistyki Urzędu Miasta o udostępnienie planu realizacyjnego osiedla mieszkaniowego "C.", obowiązującego w dacie wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia [...] r., nr [...], Wydział Architektury, Budownictwa i Urbanistyki Urzędu Miasta , przesłał kopię Planu Ogólnego Zagospodarowania Terenu Osiedla G. – C. - C w L., zatwierdzonego decyzją Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska z dnia [...] r., nr [...], z której wynika, iż zgodnie z zapisem planu wnioskowany do zwrotu teren przeznaczony był pod budowę liceum ogólnokształcącego. Organ pierwszej instancji zwrócił się także do Urzędu Miasta o wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy celem określonym w decyzji wywłaszczeniowej jako budowa osiedla mieszkaniowego "C.", a przeznaczeniem terenu wynikającym z obowiązującego w chwili wywłaszczenia planu realizacyjnego osiedla, przewidującego lokalizację na wnioskowanej do zwrotu nieruchomości budowy liceum ogólnokształcącego. W piśmie z dnia [...] r., nr [...], Wydział Architektury, Budownictwa i Architektury Urzędu Miasta wyjaśnił, iż w dacie wywłaszczenia dla wnioskowanego do zwrotu terenu obowiązywał Miejscowy Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego Miasta - PERSPEKTYWA, zatwierdzony uchwałą Nr 111/1406/69 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] r., ze zmianami zatwierdzonymi uchwałą Nr 137/1029172 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] r. Na podstawie tego planu i z zachowaniem jego kontynuacji opracowany został plan realizacyjny osiedla, to jest Plan Ogólny Zagospodarowania Terenu Osiedla – G., zatwierdzony decyzją Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego z dnia [...] r., nr [...]. Jak wynika z wyjaśnień zawartych w powyższym piśmie, przedmiotowa nieruchomość w planie PERSPEKTYWA położona jest w obszarze planistycznym oznaczonym symbolem G6-MW – "wielorodzinne budownictwo mieszkaniowe z usługami. Szczegółowe przeznaczenie terenu do określenia w oparciu o konkurs na projekt planu zagospodarowania dzielnicy. Możliwość przesunięcia lokalizacji". Zdaniem Urzędu Miasta zapisy planu dopuszczały znaczne uelastycznienia ustaleń szczegółowych, sankcjonując ewentualne zmiany i uszczegółowienia w opracowaniach realizacyjnych. Świadczy o tym rozdział III § 2 pkt 1a i pkt 1a/3, który stwierdza, że teren miasta został podzielony na obszary o dominujących funkcjach, a w szczególności obszary o dominującej funkcji osiedleńczej przeznaczono pod lokalizacje osiedli, zespołów i dzielnic mieszkaniowych wraz z odpowiednimi usługami oraz wszystkich tych obiektów ogólnomiejskich, których lokalizacja w bezpośredniej bliskości terenów mieszkaniowych jest uzasadniona, a które zarazem nie kolidują z charakterem i funkcją tych obszarów (np. zespoły szkolne, szpitalne, produkcyjne - jako obiekty usługowe, administracja). W ocenie Urzędu przeznaczenie wnioskowanej do zwrotu nieruchomości pod budowę liceum ogólnokształcącego w planie realizacyjnym było dopuszczalne w świetle planu ogólnego PERSPEKTYWA. Ponadto stwierdzono, ze nie odnaleziono dowodów wydania decyzji administracyjnej zezwalającej na rozpoczęcie budowy liceum ogólnokształcącego na omawianym obszarze i żadne prace budowlane w tym zakresie na wnioskowanej do zwrotu nieruchomości nie były wykonywane. W oparciu o powyższe ustalenia decyzją z dnia [...]10 r., nr [...], Starosta orzekł o zwrocie nieruchomości położonej w L. przy ul. K.j, oznaczonej jako działki: nr ewid. 4/10, o powierzchni 0,0445 ha, nr ewid. 4/11 o powierzchni 0,0728 ha, nr ewid. 4/12 o powierzchni 0,0705 ha i nr ewid. 4/13 o powierzchni 0,0055 ha na rzecz I. K. i M. G. po 1/2 części oraz umorzył postępowanie w sprawie zwrotu działek nr ewid.: 14 o powierzchni 0,0038, 4/9 o powierzchni 0,0490 ha, 4/8 o powierzchni 0,0595 ha i 4/7 o powierzchni 0,0085 ha. Jednocześnie zobowiązał wnioskodawczynie do zwrotu kwoty zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, powiększonej o kwotę stanowiącą wzrost wartości nieruchomości po wywłaszczeniu, w łącznej wysokości 73 370,76 zł. Organ pierwszej instancji stwierdził, że część wywłaszczonej działki nr ewid. 4/1, oznaczona jako projektowane działki nr nr ewid.: 4/10, 4/11, 4/12 i 4/13 nie została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia, a zatem winna podlegać zwrotowi na rzecz spadkobierców poprzedniego właściciela, natomiast w stosunku do działek nr nr ewid.: 14, 4/7, 4/8 i 4/10 wnioskodawczynie odstąpiły od roszczenia o ich zwrot, co spowodowało umorzeniem postępowania w tym zakresie. Wojewoda podzielił stanowisko organu pierwszej instancji i utrzymał w mocy decyzję tego organu. Wojewoda wskazał, iż w decyzji wywłaszczeniowej cel, dla którego dokonano wywłaszczenia, to jest budowa osiedla mieszkaniowego "C.", określony był bardzo ogólnie i nieprecyzyjnie, gdyż w dacie wywłaszczenia, to jest w dniu 17 czerwca 1975 r., obowiązywał już Plan Ogólny Zagospodarowania Terenu Osiedla G. – C. – C , zatwierdzony decyzją Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego z dnia [...] r. Oznacza to, że celem wywłaszczenia, dla wnioskowanych do zwrotu działek (nr nr ewid.: 4/10, 4/11, 4/12 i 4/13), zgodnie z planem obowiązującym w dacie wywłaszczenia, była budowa liceum ogólnokształcącego. Organ odwoławczy podkreślił, że od wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości upłynęło ponad 10 lat, a cel wywłaszczenia na wnioskowanej do zwrotu jej części, to jest budowa liceum ogólnokształcącego, nie został zrealizowany ani też nie rozpoczęto jego realizacji, a zatem winna podlegać ona zwrotowi na rzecz spadkobierczyń poprzedniego właściciela. Ponadto grunt ten nie został oddany w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej , lecz pełni w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta cz. III, funkcję terenów zieleni publicznej (parki, skwery, zieleńce) – pismo Wydziału Architektury i Administracji Budowlanej z dnia [...] r., nr [...] Teren ten był przekazany w użytkowanie Miejskiemu Ośrodkowi Sportu i Rekreacji na podstawie umowy użyczenia z dnia [...] r. zawartej z Gminą na okres 3 lat, to jest do dnia 27 czerwca 2010 r., co przesądza o charakterze i przeznaczeniu ogólnomiejskim tego gruntu, nie zaś dla potrzeb osiedla mieszkaniowego. Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę oraz przepis art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, należy uznać, że nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Gmina nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o przystąpieniu do realizacji celu wywłaszczenia, a znajdujące się w aktach sprawy dowody potwierdzają słuszność zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 136 ust. 3 powołanej ustawy. W operacie szacunkowym z dnia 21 grudnia 2009 r., uzupełnionym korektą w dniu 30 kwietnia 2010 r., rzeczoznawca majątkowy J. S. określiła wzrost wartości działek nr nr ewid.: 4/10, 4/11, 4/12 i 4/13, po ich wywłaszczeniu, na kwotę 52 932 zł, która wraz z kwotą 20 438,76 zł, z tytułu pobranego zwaloryzowanego odszkodowania, przypadającego proporcjonalnie do zwracanej powierzchni gruntu wynosi 73 370,76 zł. Jak wynika z powyższej wyceny kwota orzeczonego do zwrotu odszkodowania nie przekracza 50% aktualnej wartości rynkowej nieruchomości, co oznacza, że spełnione zostały wymogi wynikające z art. 140 i art. 217 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożyli Skarb Państwa i Gmina , reprezentowani przez Prezydenta Miasta , wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zdaniem strony skarżącej organy obu instancji błędnie uznały za cel wywłaszczenia nieruchomości budowę liceum ogólnokształcącego, co nie znajduje uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym, gdyż w świetle zapisów decyzji wywłaszczeniowej i planu, przeznaczeniem nieruchomości była budowa osiedla mieszkaniowego (w tym również mogła to być szkoła, lecz nie musiała). Cel wywłaszczenia został zatem zrealizowany, ponieważ osiedle mieszkaniowe obejmuje nie tylko domy mieszkalne, lecz również infrastrukturę niezbędną dla prawidłowego jego funkcjonowania, za którą uważa się: pawilony handlowe, usługowe, szkoły, boiska sportowe, garaże, parkingi, zieleń osiedlową, ciągi piesze. Prezydent Miasta podkreślił, że przeznaczone do zwrotu działki znajdują się w granicach Osiedla Mieszkaniowego i znajduje się na nich zieleń osiedlowa, obiekty sportowe, to jest "S. P.", korty tenisowe, góra saneczkowa z urządzeniami, boisko sportowe, a także ciągi piesze (aleje asfaltowe), które służą mieszkańcom osiedla H. W . Ponadto Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej oświadczył, że w 1981 r. powstała góra saneczkowa i ustawiono urządzenia saneczkowe o wartości 180 188,21 zł, a w okresie 20 lat Spółdzielnia wydała znaczne środki finansowe na znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości urządzenia i ich konserwację. Strona skarżąca podniosła, iż skoro na zwracanej nieruchomości zamiast budowy szkoły została zrealizowana infrastruktura osiedla mieszkaniowego, związana z inwestycją podstawową, jaką byłą budowa osiedla mieszkaniowego "C.", to należy uznać, że nie nastąpiła zmiana jakościowa celu wywłaszczenia, a tym samym cel wywłaszczenia na przedmiotowych działkach został zrealizowany. W piśmie procesowym z dnia 14 lutego 2011 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa , będąca uczestnikiem postępowania, przyłączyła się do skargi, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako: "ustawa", z żądaniem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, może wystąpić poprzedni właściciel lub jego spadkobierca. W myśl art. 137 ust. 1 ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. W myśl ustępu 2 tego artykułu ustawy jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część. Przepisy rozdziału 6 działu III ustawy, dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (art. 216 ust. 1). Prawidłowe jest stanowisko organów administracji, iż projektowane działki nr ewid. 4/10, o powierzchni 0,0445 ha, nr ewid. 4/11 o powierzchni 0,0728 ha, nr ewid. 4/12 o powierzchni 0,0705 ha i nr ewid. 4/13 o powierzchni 0,0055 ha, położone przy ul. K. w L., stały się zbędne na cel wywłaszczenia, wobec czego zachodzą przesłanki do ich zwrotu na rzecz wnioskodawców. W rozpoznawanej sprawie jest bezspornym, iż nieruchomość, oznaczona jako dawna działka nr ewid. 4/1, o powierzchni 0,3141 ha, została wywłaszczona decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. art. 1, 2 i 15 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94). Wywłaszczenie tej nieruchomości, jak wynika z uzasadnienia wskazanej decyzji, nastąpiło zgodnie z lokalizacją budowy osiedla mieszkaniowego "C.", ustaloną przez organ do spraw planowania przestrzennego i uwzględnioną w zatwierdzonych planach urbanistycznych miasta . Poza sporem pozostaje również obecny stan zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości. Działka nr ewid. 4/10, o powierzchni 0,0445 ha, stanowi urządzoną zieleń miejską, działka nr ewid. 4/11, o powierzchni 0,0728 ha, została zagospodarowana jako tzw. "S. P." (dawny kort tenisowy) i stanowi teren ogrodzony siatką na metalowych słupkach, na którego części usypana została górka saneczkowa, działka nr ewid. 4/12, o powierzchni 0,0705 ha, stanowi urządzoną zieleń miejską, z nasadzeniami drzew i krzewów, zachowanymi sprzed wywłaszczenia drzewami owocowymi oraz wykonanymi alejkami asfaltowymi, zaś działka nr ewid. 4/13, o powierzchni 0,0055 ha, stanowi część boiska sportowego. Ustalenie celu wywłaszczenia, a następnie ocena zbędności nieruchomości na ten cel, jako przesłanki orzeczenia o zwrocie nieruchomości jest zasadniczym celem postępowania w przedmiocie wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Cel ten winien być ustalony precyzyjnie, przy czym gdyby okazało się, że treść decyzji wywłaszczeniowej nie określa tego celu w sposób jasny i precyzyjny, cel ten należy ustalić na podstawie wszelkich innych środków dowodowych (E. Mzyk [w:] G. Bieniek, S. Kalus, Z. Marmaj, E. Mzyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2011, s. 609). W związku z ogólnie określonym celem wywłaszczenia w powołanej decyzji z dnia [...] r., nr [...], to jest lokalizacją budowy osiedla mieszkaniowego "C.", ustaloną przez organ do spraw planowania przestrzennego i uwzględnioną w zatwierdzonych planach urbanistycznych miasta organ pierwszej instancji zasadnie zwrócił się do Urzędu Miasta o udostępnienie planu realizacyjnego osiedla mieszkaniowego "C.", obowiązującego w dacie wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. Opierając się na kopii Planu Ogólnego Zagospodarowania Terenu Osiedla G. – C. - C w L., zatwierdzonego decyzją Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska z dnia [...] r., nr [...], organ pierwszej instancji ustalił, iż zgodnie z zapisami wskazanego wyżej planu wnioskowany do zwrotu teren przeznaczony był pod budowę liceum ogólnokształcącego (k. 264 t. II akt adm.). Bezzasadne są więc zarzuty skargi, iż fakt, że przeznaczone do zwrotu działki znajdują się w granicach Osiedla Mieszkaniowego "C." i znajduje się na nich zieleń osiedlowa, obiekty sportowe, to jest "S. P.", korty tenisowe, góra saneczkowa z urządzeniami, boisko sportowe, a także ciągi piesze (aleje asfaltowe), które służą mieszkańcom osiedla H. W., świadczy o zrealizowaniu celu wywłaszczenia tej nieruchomości. W szczególności należy podkreślić, iż, wbrew stanowisku strony skarżącej, nie można przyjąć, że zrealizowanie na zwracanej nieruchomości infrastruktury osiedla mieszkaniowego "C.", zamiast budowy liceum ogólnokształcącego wskazuje, że nie nastąpiła zmiana jakościowa celu wywłaszczenia, a tym samym cel wywłaszczenia na przedmiotowych działkach został zrealizowany. Należy podkreślić, iż w świetle art. 136 ust. 1 ustawy nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, cel ten zaś winien być ustalony precyzyjnie. Ustawowy zakaz użycia nieruchomości na inny cel niż cel określony w decyzji o wywłaszczeniu tworzy konieczność dopuszczalności zrealizowania na wywłaszczonej nieruchomości jedynie takiego celu, który został określony w decyzji o jej wywłaszczeniu. Nie jest więc dopuszczalne zrealizowanie na takiej nieruchomości innego celu niż cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, nawet w przypadku, gdyby ten inny cel był celem publicznym (M. Wolanin [w:] J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2009, s. 899). Zrealizowanie na przedmiotowych działkach infrastruktury osiedla mieszkaniowego "C.", w postaci zieleni osiedlowej, ciągów pieszych, a także obiektów sportowych, służących mieszkańcom osiedla, nie świadczy o zrealizowaniu celu wywłaszczenia, jakim była budowa w tym miejscu liceum ogólnokształcącego. Wskazać również należy, że teren przedmiotowych działek, co w sprawie jest bezsporne, nie został oddany w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej , lecz pełni w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta cz. III, funkcję terenów zieleni publicznej (parki, skwery, zieleńce). Teren ten, jak wynika z akt administracyjnych, był przekazany w użytkowanie Miejskiemu Ośrodkowi Sportu i Rekreacji na podstawie umowy użyczenia z dnia 28 czerwca 2007 r. zawartej z Gminą na okres 3 lat, to jest do dnia 27 czerwca 2010 r. (k. 201-204 t. II akt adm.). Również te okoliczności wskazują na niezrealizowanie na omawianych działkach celu wywłaszczenia. Zgodnie z art. 140 ust. 1 ustawy w razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, ustalone w decyzji odszkodowanie, a także nieruchomość zamienną, jeżeli była przyznana w ramach odszkodowania. Odszkodowanie pieniężne podlega waloryzacji, z tym że jego wysokość po waloryzacji, z zastrzeżeniem art. 217 ust. 2, w myśl którego osoby, które zostały pozbawione własności nieruchomości w wyniku wywłaszczenia dokonanego przed dniem 5 grudnia 1990 r. w razie zwrotu tych nieruchomości, zwracają odszkodowanie waloryzowane, w wysokości nie większej niż 50% aktualnej wartości tych nieruchomości, nie może być wyższa niż wartość rynkowa nieruchomości w dniu zwrotu (ust. 2). W razie zmniejszenia się albo zwiększenia wartości nieruchomości na skutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu, odszkodowanie ustalone stosownie do ust. 2, pomniejsza się albo powiększa o kwotę równą różnicy wartości określonej na dzień zwrotu. Przy określeniu wartości nieruchomości przyjmuje się stan nieruchomości z dnia wywłaszczenia oraz stan nieruchomości z dnia zwrotu (ust. 4). Na zlecenie organu pierwszej instancji rzeczoznawca majątkowy J. S. sporządziła w dniu 21 grudnia 2009 r. operat szacunkowym dotyczący wyceny prawa własności przeznaczonej do zwrotu nieruchomości, uzupełniony korektą w dniu 30 kwietnia 2010 r. Rzeczoznawca majątkowy określił wzrost wartości działek nr: 4/10, 4/11, 4/12 i 4/13, po ich wywłaszczeniu, na kwotę 52 932 zł, która wraz z kwotą 20 438,76 zł, z tytułu pobranego zwaloryzowanego odszkodowania, przypadającego proporcjonalnie do zwracanej powierzchni gruntu wynosi 73 370,76 zł. Kwota orzeczonego do zwrotu odszkodowania, zgodnie z art. 140 i art. 217 ust. 2 ustawy, nie przekracza 50% aktualnej wartości rynkowej nieruchomości. Wysokość nakładów poniesionych na urządzenia znajdujące się na zwracanej nieruchomości została uwzględniona w decyzji organu pierwszej instancji, którą, jak wskazano wyżej, zobowiązano również wnioskodawczynie do zwrotu na rzecz skarżącej Gminy do zwrotu kwoty stanowiącej wzrost wartości nieruchomości po wywłaszczeniu, to jest 52 932 zł. Kwestia rozliczeń pomiędzy inwestorem – Spółdzielnią Mieszkaniową i Gminą nastąpić może w oparciu o przepisy kodeksu cywilnego, a więc wykracza poza zakres postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Z tych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło