II FSK 1063/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Grzegorz Krzymień, Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia WSA del. Lidia Ciechomska - Florek (sprawozdawca), Protokolant Jarosław Lubryczyński, po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E.K. i M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 grudnia 2011 r. sygn. akt I SA/Łd 1420/10 w sprawie ze skargi E.K. i M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 11 października 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2008 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od E.K. i M.K. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 21 grudnia 2011 r. oddalił skargę E. i M. K., dalej jako strony, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 11 października 2010 r., dalej jako "SKO," w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej podatku od nieruchomości za 2008 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Jako podstawę prawną wyroku Sąd powołał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej jako " p.p.s.a., ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Wyrok zaskarżony skargą kasacyjną stron, wydany został w oparciu o przyjęty przez Sąd następujący stan faktyczny sprawy: Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2010 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 15 lipca 2008 r. nr [...]. SKO w Łodzi, decyzją z dnia 3 września 2010 r., stwierdziło nieważność decyzji wymiarowej, którą organ podatkowy pierwszej instancji ustalił E. K., M. K. i B. K. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości (III i IV ratę) za 2008 r. w kwocie [...] zł. W tym samym dniu (15 lipca 2008 r.) decyzją nr [...] ten sam organ zmienił w części decyzję nr [...] z dnia 8 stycznia 2008 r. i ustalił wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu III i IV raty podatku od nieruchomości za 2008 r., co spowodowało, że wydana decyzja jest obarczona wadą wynikającą z art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Zdaniem SKO, przedmiotowe postępowanie nie dotyczyło kwestii merytorycznych, czyli zasadności, bądź bezzasadności ustalania podatku od nieruchomości za lata 2002 – 2006, lecz konkretnej wadliwości postępowania, polegającej na niewykonalności przedmiotowej decyzji oraz rażącym naruszeniu prawa. Stwierdzenie nieważności przedmiotowych decyzji pozwoli organowi pierwszej instancji dokonać wymiaru zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Odwołanie od tej decyzji wnieśli E. K., M. K., B. K. i R. K. Zakwestionowali oni swój udział w postępowaniu wszczętym postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2010 r. (zakres udzielonego pełnomocnictwa adwokatowi). Ponadto wskazali na nieprawidłowe podanie numerów decyzji wymiarowych, jak również okresu (lat podatkowych) jakiego dotyczyły te decyzje. Zaskarżoną decyzją z dnia 11 października 2010 r. nr [...] S.K.O. w Łodzi, na podstawie art. 233 § 2 w związku z art. 123 § 1, art. 133 § 1, art. 221, art. 248 § 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., nr 8 poz. 60 ze zm., dalej jako Ordynacja podatkowa), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) – uchyliło własną decyzję z dnia 3 września 2010 r. nr SKO. 3747/2010 stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 15 lipca 2008 r. nr [...] w sprawie ustalenia E. i M. K., R. K. i B. K. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r. w kwocie [...] zł i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. S.K.O. w Łodzi decyzją z dnia 11 października 2010 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania, uchyliło własną decyzję z dnia 3 września 2010 r. nr [...] stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 15 lipca 2008 r. nr [...]. Zdaniem SKO, w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Łodzi za strony postępowania należało uznać zarówno E. i M. małżonków K., R. K. i B. K., ponieważ osoby te widnieją jako współwłaściciele w wypisach z ewidencji gruntów dotyczących nieruchomości położonej w Łodzi przy ul. Z. [...]. Wobec tego doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej oraz decyzji stwierdzającej nieważność takiej decyzji osobie niebędącej stroną narusza przepisy art. 248 § 1 i art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej oraz powoduje wadliwość decyzji S.K.O. Działanie takie narusza też w ocenie SKO art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej. Nie zapewniono bowiem wszystkim stronom postępowania czynnego udziału w postępowaniu od momentu jego wszczęcia. M. i E. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję SKO z dnia 11 października 2010 r., wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, dalej jako K.p.a. Dodatkowo zarzucili naruszenie art. 107 § 1 i 3 K.p.a., poprzez nieustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu. W uzasadnieniu skargi strony podtrzymały argumenty przedstawione w odwołaniu od decyzji z dnia 3 września 2010 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi skargę oddalił. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie nie mogło dojść do naruszenie wskazanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz ewentualnie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że SKO w Łodzi w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji wskazało przyczyny, które stanowiły podstawę uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej, a mianowicie; wadliwe zainicjowanie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej, co spowodowało także niezapewnienie czynnego udziału w postępowaniu wszystkim stronom postępowania. Sąd wskazał na treść art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, z którego wynika, że organ odwoławczy wydaje decyzję typu kasacyjnego poprzez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia przez ten organ. Wydając takie rozstrzygnięcie organ odwoławczy może jedynie wskazać, jakie okoliczności (fakty) należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Chodzi tu o wskazanie okoliczności faktycznych, które mają znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd podkreślił, że treść skargi jednoznacznie wskazuje, że strony nie zgadzają się z ustaleniami podanymi w decyzji z dnia 3 września 2010 r. stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 15 lipca 2008 r. nr [...]. Strony słusznie podkreślają błędne i niepełne numery decyzji wymiarowych zawarte w uzasadnieniu decyzji, jak również nieuzasadnione odwołanie do okresu podatkowego za lata 2002 – 2006. Zarzuty te potwierdzają konieczność wyeliminowania ww. decyzji z obrotu prawnego, co też uczyniło S.K.O. w Łodzi wydając zaskarżoną decyzję z dnia 11 października 2010 r. nr [...]. Kontrolując prawidłowość zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, Sąd uznał, że decyzja nie narusza prawa. Organ odwoławczy może bowiem wydać decyzję kasacyjną przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia wtedy, gdy organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie z rażącym naruszeniem przepisów prawa procesowego, w szczególności nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo, co prawda postępowanie takie przeprowadził, ale w rażący sposób naruszył przepisy postępowania, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, strony wniosły o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Autor skargi kasacyjnej zarzucił wyrokowi naruszenie przepisów postępowania tj. art. 156 § 1 pkt 2 i 4 K.p.a. i w związku z art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaakceptowanie decyzji SKO w części dotyczącej nie orzeczenia o stwierdzeniu nieważności przez SKO z rażącym naruszeniem prawa, a w konsekwencji naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy, zdaniem stron, istniały podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji w całości, gdyż zachodziły przyczyny określone w przepisie art. 156 K.p.a., co zdaniem stron, również miało istotny wpływ na wynik sprawy. Strony nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Sądu pierwszej instancji podniosły, że aktualne są zarówno zarzuty przedstawione w uzasadnieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi jak i wskazane w odwołaniu do S.K.O. Zarzuty te powinny skutkować stwierdzeniem nieważności, a nie uchyleniem decyzji. SKO w Łodzi, w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zasądzenie od stron na rzecz S.K.O. w Łodzi zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego według norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna pozbawiona jest podstaw prawnych dlatego należy ją oddalić. Autor skargi kasacyjnej jako podstawę skargi kasacyjnej wskazał naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i 4 w zw. z art. 107 § 1 i 3 K.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przedmiotem sporu jest, "zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji decyzji SKO w części dotyczącej nie orzeczenia o stwierdzeniu nieważności przez SKO (...)". Sąd odwoławczy zauważa, że autor skargi kasacyjnej nie wzruszył, ani nawet nie usiłował w jakikolwiek sposób wzruszyć, poglądów Sądu pierwszej instancji o tym, jakie przepisy powinien stosować i stosował w postępowaniu organ administracji: Ordynacji podatkowej czy Kodeksu postępowania administracyjnego. Skoro organ podatkowy zasadnie, zdaniem Sądu pierwszej instancji, stosował w sprawie przepisy Ordynacji podatkowej, to nieskuteczny jest zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy podkreślić, że ze skargi kasacyjnej nie wynika, by autor skargi kasacyjnej utrzymywał, że organ powinien stosować przepisy Kpa: powołanie w podstawach skargi kasacyjnej przepisów Kpa jest wynikiem rażącej niedbałości, która nie powinna być rektyfikowana przez Naczelny Sąd Administracyjny, choćby z uwagi na niezgodność treści i systematyki obu ustaw. W zakwestionowanym przez strony wyroku Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że "(...) W sprawie nie mogło dojść do naruszenie wskazanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem jak słusznie zauważyło SKO w Łodzi, w postępowaniu podatkowym nie stosuje się przepisów tej ustawy, lecz ustawę z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa." Sąd zauważył, że strony słusznie nie zgadzają się z ustaleniami wskazanymi w decyzji z dnia 3 września 2010 r. stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 15 lipca 2008 r. nr [...] (wskazują na błędne, niepełne, numery decyzji wymiarowych określone w uzasadnieniu decyzji, jak również nieuzasadnione odwołanie się do okresu podatkowego za lata 2002 – 2006). Sąd uznał z tych powodów zasadność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego (...)". Wyjaśnił przy tym, że "organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia wtedy, gdy organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a w szczególności nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo, co prawda postępowanie takie przeprowadził, ale w rażący sposób naruszył przy tym przepisy postępowania, tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie. Takie rozumienie przepisu art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej wynika również z treści art. 229 tej ustawy, zgodnie z którym "organ odwoławczy może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe". Uwzględniając korzystne dla strony zalecenia interpretacji podstaw skargi kasacyjnej zawarte w uchwale z 26 października 2009 r. I OPS 10/09 Sąd odwoławczy wskazuje, że wnoszący skargę kasacyjną nie przedstawił ani prawnych, ani nawet rzeczowych argumentów, które mogłyby wzruszyć ocenę stosowania prawa zaprezentowaną przez Sąd pierwszej instancji. Zdaniem Sądu odwoławczego, odmienna, polemiczna ocena stosowania przepisów prawa, nie znajdujących zresztą zastosowania w sprawie nie wyczerpuje przesłanki uznania zarzutu skargi kasacyjnej za skuteczny. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postepowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.