II FZ 286/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Brolik, , , po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażaleń B. F. i M. F. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 31 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Bd 86/11 w zakresie odmowy przywrócenia terminu w sprawie ze skargi B. F. i M.F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 19 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. postanawia oddalić zażalenia. Postanowieniem z dnia 31 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 86/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił B.F. i M. F. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Sąd pierwszej instancji skonstatował, że nieznajomość prawa czy też niezrozumienie pouczenia zamieszczonego w wezwaniu do uiszczenia wpisu nie są okolicznościami faktycznymi, które uzasadniałyby przywrócenie terminu w świetle art. 86 w zw. z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.). W zażaleniach z dnia 12 kwietnia 2011 r. skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów, zarzucając naruszenie art.86 § 1 p.p.s.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuzasadnioną odmowę przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia nie zasługują na uwzględnienie. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W judykaturze już od dawna przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Analiza akt sprawy doprowadziła Naczelny Sąd Administracyjny do konstatacji, że Sąd pierwszej instancji zasadnie odmówił skarżącym przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, ponieważ we wniosku o przywrócenie terminu nie zostały wskazane okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu. Należy bowiem wskazać, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się okoliczności takie jak powódź, pożar, katastrofa, nagła choroba strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą. Okoliczności takich – jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji - nie stanowią nieznajomość prawa czy też niezrozumienie pouczenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Rację ma także Sąd pierwszej instancji, że przesłane skarżącym wezwania do uiszczenia wpisu z dnia 8 lutego 2011 r. (k- 45,46 akt Sądu pierwszej instancji) zawierały w swej treści precyzyjne informacje, co do skutków nieuiszczenia w terminie 7-dniowym wpisu sądowego. Ponadto skarżący prawidłowo zostali pouczeni o możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego częściowe lub całkowite zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Odnośnie zaś przyznania skarżącym prawa pomocy po wydaniu postanowienia o odrzuceniu skargi ze względu na niedopełnienie obowiązku uiszczenia wpisu sądowego należy wyjaśnić, że postanowienie o przyznaniu prawa pomocy ma charakter konstytutywny i wywołuje skutki ex nunc, tzn. od daty wniesienia wniosku. Nie działa ono zatem z mocą wsteczną, lecz obejmuje swoim zakresem wszelkie przyszłe i potencjalne koszty sądowe, w tym również te opłaty sądowe, które mogą być następstwem zmian w obowiązującym ustawodawstwie. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.