I OZ 437/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. O. i P. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 86/11 przyznające prawo pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi H. O. i P. O. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 grudnia 2010r., sygn. akt II SA/Rz 592/10 na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zamiany w operacie ewidencji gruntów i budynków postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Rz 86/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, przyznał w pkt I H. O. i P. O. prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnił skarżących od kosztów sądowych w 1/2 części i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (pkt II sentencji). W uzasadnieniu swojego stanowiska Sąd I instancji wskazał, że dochód trzyosobowej rodziny skarżących wynosi [...] zł brutto miesięcznie. Ponadto wskazano, że H. O. i P. O. są właścicielami domu o pow. [...]m2 i nieruchomości gruntowej o pow. [...] arów. Nie posiadają żadnych oszczędności ani wartościowych przedmiotów. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że dochód jakim dysponuje rodzina jest zbyt niski by można było z niego wygospodarować środki na pokrycie wpisu od skargi o wznowienie postępowania w wysokości 100 zł, jednakże kwota 50 zł mieści się w granicach możliwości finansowych skarżących. Na powyższe postanowienie zażalenie wnieśli H. O. i P. O., żądając jego zmiany poprzez przyznanie prawa pomocy "w pełnym zakresie zwolnienia od kosztów sądowych". W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że dochód jakim dysponują jest zbyt niski, żeby można było z niego wygospodarować środki na pokrycie kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Zasadą jest bowiem, iż strona powinna partycypować w kosztach postępowania, w szczególności jeśli posiada stały miesięczny dochód. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo ocenił sytuację majątkową skarżących oraz ich możliwości płatnicze i uznał, że mogą oni choć w niewielkim stopniu partycypować w kosztach zainicjowanego przez nich postępowania. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący posiadają stały miesięczny dochód w łącznej kwocie [...] zł, a ponadto są właścicielami domu o pow. [...]m2 i nieruchomości gruntowej o pow. [...] arów. Stwierdzić zatem należy, że przy stałym miesięcznym dochodzie skarżący są w stanie zabezpieczyć środki niezbędne do pokrycia kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 50 zł. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, koszty sądowe należy traktować, jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. W szczególności wskazać należy, iż uiszczana przez skarżących comiesięczna rata w wysokości po 73,35 zł z tytułu zaciągniętej pożyczki bankowej nie daje podstaw do uwzględnienia zażalenia, albowiem brak jest podstaw do przyjęcia, że prywatne zobowiązania finansowe mają pierwszeństwo przez zobowiązaniami publicznoprawnymi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.