II SA/Wa 2160/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.) Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2011 r. sprawy ze skargi M. G. na orzeczenie Szefa Służby Celnej z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby 1) uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] 2) stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości. 3) zasądza od Szefa Służby Celnej na rzecz M. G. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. M. G. (dalej jako skarżący), za pośrednictwem adwokata wniósł skargę z dnia 22 listopada 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na orzeczenie dyscyplinarne Szefa Służby Celnej (dalej jako organu) z dnia [...] października 2010 r. nr [...] utrzymujące w mocy orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej w [...] (dalej jako Dyrektor IC w [...]) z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] o wydaleniu ze służby w związku z nieusprawiedliwioną nieobecnością na służbie w dniach 8, 11 maja 2009 r. Organ ustalił następujący stan faktyczny i prawny: Postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] Rzecznik Dyscyplinarny Izby Celnej w [...] wszczął postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia przyczyn niestawienia się skarżącego do służby w dniach 8 i 11 maja 2009 r. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne wobec skarżącego, zarzucając mu naruszenie obowiązków służbowych. Powołał się w uzasadnieniu na § 1 i 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień z pracy w związku z § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 6 kwietnia 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalenia rozkładu czasu służby funkcjonariuszy celnych, oraz na podstawie § 1, § 4 pkt 7, § 37 Regulaminu służby pracy w Izbie Celnej w [...], a także w części 1 pkt 2 ppkt 6 indywidualnej Karty zakresu obowiązków i uprawnień z dnia 25 lutego 2009 r. Skutkiem powyższego było wydanie orzeczenia przez Dyrektora IC w [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] wymierzającego karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Skarżący odwołał się od powyższego rozstrzygnięcia pismem z dnia 5 lutego 2010 r. Zarzucił, iż wymierzono mu zbyt wysoką karę, która jest nieporównywalna do rzeczywistej wagi przewinienia. Zarzucił też, iż pozbawiono go prawa do czynnego uczestnictwa w postępowaniu dyscyplinarnym, i nie wzięto pod uwagę przebiegu jego służby. Skarżący wraz z ustanowionym przez niego pełnomocnikiem zostali poinformowani przez Dyrektora IC w [...] pismami z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] o możliwości zapoznania się z aktami postępowania, z którego to uprawnienia nie skorzystali. Pismami z dnia [...] września 2010 r. nr [...] skarżący wraz z pełnomocnikiem zostali wezwani w celu wysłuchania, z którego sporządzono protokół w dniu [...] października 2010 r. W związku z powyższym organ wydał wskazane na wstępie orzeczenie z dnia [...] października 2010 r., podzielając stanowisko organu I instancji i nie znajdując nowych okoliczności uzasadniających jego zmianę. Podniósł, że dalsze pełnienie służby przez skarżącego nie gwarantuje należytej efektywności wykonywania obowiązków, a przez to wskazuje, na jego nikłą przydatność do pracy w Służbie Celnej. Skarżący zaskarżył powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze z dnia 22 listopada 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie powyższego orzeczenia organu nie zgadzając się z jego treścią. Podtrzymał argumentację prezentowaną w odwołaniu od orzeczenia dyscyplinarnego organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ, wniósł o jej oddalenie, powołując się na ustalony stan faktyczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe orzeczenie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego jako wadliwe. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ uzasadnił w sposób wyczerpujący to, jakimi motywami kierował się orzekając wobec skarżącego karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Przepis art. 167 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o służbie celnej (Dz.U. z 2009 r. Nr 168, poz. 1323 ze zm.) określa kryteria, jakim winna odpowiadać kara dyscyplinarna. W szczególności powinna ona być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, winna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia obowiązków ciążących na funkcjonariuszu, pobudki jego działania, zachowanie funkcjonariusza przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu, oraz dotychczasowy przebieg służby. W sytuacji gdy ustawodawca w wyżej powołanym przepisie, w sposób tak szczegółowy określił przesłanki, jakim odpowiadać ma kara, jako oczywista jawi się konkluzja, iż uzasadnienie orzeczenia dyscyplinarnego musi zawierać odniesienie do każdej z okoliczności wymienionych w art. 167 ust. 4 powyższej ustawy. Tylko bowiem tak szczegółowe przedstawienie motywów działania organu, umożliwi weryfikację poprawności wydanego orzeczenia i ustalenia, czy istotnie czyn popełniony przez funkcjonariusza, uzasadnia jego ukaranie. Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, iż organ nie podołał ciążącemu na nim obowiązkowi wyczerpującego wyjaśnienia motywów swego działania. Nie odniósł się w sposób szczegółowy do wszystkich kryteriów kary dyscyplinarnej wskazanych przez ustawodawcę w art. 167 ust. 4 przedmiotowej ustawy. Przede wszystkim organ nie uzasadnił w sposób wystarczający przyczyn, dla których uznał, że dotychczasowy przebieg służby obwinionego uzasadnia zastosowanie wobec niego tak surowej kary. Organ powołał jedynie fakt, iż w służbie funkcjonariusza były okresy długotrwałej nieobecności. Nie ustalił jednakże, czy ta nieobecność była usprawiedliwiona (jeśli tak to czym), czy też funkcjonariusz nie usprawiedliwił jej w sposób skuteczny. Nie każdy zaś rodzaj nieobecności może być oceniany negatywnie. W szczególności na taką ocenę nie zasługuje absencja spowodowana korzystaniem przez funkcjonariusza z przysługujących mu uprawnień np. urlopu. Charakteryzując przebieg służby obwinionego organ wskazał też na okoliczność, iż funkcjonariusz nie przystąpił do egzaminu związanego z oceną okresową. Tutaj jednak także nie wyjaśnił przyczyn dla których nie przystąpił do takiego egzaminu. To zaś sprawia, iż organ uniemożliwił zarówno stronie jak i tut. Sądowi dokonania oceny prawidłowości zaprezentowanych konkluzji w odniesieniu do przebiegu służby funkcjonariusza. W uzasadnieniu skarżonego orzeczenia organ nie wyjaśnił też kryterium stopnia zawinienia i pobudek działania funkcjonariusza. W szczególności nie odniósł się do tłumaczeń strony zawartych m.in. w odwołaniu, a sprowadzających się do stwierdzenia, iż jego nieobecność na służbie w dniach 8 i 11 maja 2009 r. spowodowana była błędnym założeniem, o przysługującym mu uprawnieniu do wolnych dni w związku z narodzinami dziecka. Organ nie wyjaśnił także kwestii współmierności kary do popełnionego przewinienia. Ograniczył się jedynie do stwierdzenia, iż czyn funkcjonariusza był naganny, biorąc pod uwagę, iż służbę pełnił w komórce zwalczania przestępczości a także uwzględniając specyfikę pracy w tej komórce organizacyjnej. Powyższych stwierdzeń organ nie naświetlił jednakże w sposób dokładny. Przede wszystkim nie wytłumaczył, na czym polega specyfika pracy w danej komórce organizacyjnej. Stąd też niewyjaśnione pozostają konkluzje organu, iż omawiane przewinienie jest właśnie szczególnie wyraziste i godne potępienia, bo dokonane przez funkcjonariusza z takiej komórki. W świetle powyższego, uznając, iż uzasadnienie skarżonego orzeczenia jest zbyt ogólnikowe i zawiera braki, które uniemożliwiają weryfikację poprawności i zasadności wydania przedmiotowego orzeczenia, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt 1 wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.). Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku zostało wydane w myśl art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.). Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobowiązany do tego, aby w sposób szczegółowy odnieść się do wszystkich elementów oznaczonych w przepisie art. 167 ust. 4 ustawy o służbie celnej. W szczególności będzie zaś zobligowany do tego, by skupić się na wyjaśnieniu przyczyn, dla których zastosowano wobec skarżącego najsurowszą z przewidzianych w ustawie kar dyscyplinarnych, a co za tym idzie, koniecznym będzie bardzo dokładne odniesienie się do kryterium współmierności kary.