V SA/Wa 2259/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2011r. sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa w [...] na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2010r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę [...] spółka z o.o. spółka komandytowa z/s w [...] wystąpiła z wnioskiem o przyznanie pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw". Wniosek ten wpłynął do organu w dniu 5 maja 2009 r. W odpowiedzi na tenże wniosek odmówiono przyznania pomocy z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 18 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (pismo organu z dnia 17 maja 2010 r.). W następstwie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdzono iż nie doszło do naruszenia prawa o czym organ (Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa) poinformował wnioskodawcę pismem z dnia 15 lipca 2010 r. (P-5/118). W uzasadnieniu swojego stanowiska organ podkreślił m. in. że należy podzielić uzasadnienie faktyczne i prawne odmowy przyznania pomocy, zawarte w piśmie [...] Oddziału Regionalnego z dnia [...].05.2010 r., w którym jednoznacznie i wyczerpująco przedstawiono przesłanki nieprzyznania pomocy, z uwagi na zaistnienie okoliczności, o których mowa w § 18 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 139, poz. 883 z późn. zm.), polegające na nieusunięciu wszystkich nieprawidłowości i braków we wniosku w oznaczonym terminie. W wyniku ponownej analizy dokumentacji sprawy stwierdzono, że zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o przyznanie pomocy "koszty realizacji zadania w ramach operacji, dla których wymagane jest przeprowadzenie postępowania ofertowego, należało odnieść do kwoty netto (bez VAT). (Cena podana w ofercie nie może zawierać kosztów ubezpieczenia, cła i akcyzy)". Z załączonej w ramach drugiego uzupełnienia oferty na zakup samochodu wynika, iż ubezpieczenie jest wymienione wraz z innymi elementami wyposażenia samochodu oraz parametrami technicznymi, a wartość oferty obejmuje wszystkie wskazane w niej elementy. W wezwaniu podnosi się fakt, iż "w ofercie nie ma odniesienia, że ubezpieczenie zawiera się w cenie". Odnosząc się do powyższego wyjaśnienia, organ stwierdził iż z ww. oferty nie wynika również, że jej wartość nie zawiera kosztów ubezpieczenia samochodu. Jednocześnie z analizy dokumentacji dotyczącej przeprowadzonego postępowania ofertowego, tj. zapytania ofertowego skierowanego do firmy [...] Sp. z o.o. wynika, iż wskazano oferentowi, że wybór najkorzystniejszej oferty nastąpi w oparciu o cenę, warunki dostawy, warunki płatności oraz ubezpieczenie. Mając na uwadze kryteria określone w zapytaniu ofertowym, bezpodstawne są wyjaśnienia, dotyczące nieuwzględnienia w ofercie wartości ubezpieczenia ze względu na brak odniesienia, że ubezpieczenie samochodu zawarte jest w cenie samochodu. Organ podkreślił, że zapisy Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy określają, iż Oświadczenie właściciela lub współposiadacza nieruchomości, że wyraża on zgodę na realizację operacji bezpośrednio związanej z nieruchomością, powinno być opatrzone datą jego sporządzenia oraz podpisem właściciela nieruchomości. W wyniku analizy dokumentacji sprawy, w tym z przedłożonego w ramach drugiego uzupełnienia ww. oświadczenia potwierdzono, iż zostało ono podpisane przez osobę nieupoważnioną tj. K. S.. Z dokumentacji sprawy wynika, iż K. S. pełnomocnictwem z dnia 10.02.2009 r. została upoważniona jedynie do podpisania umowy najmu pomiędzy [...] Marketing, a [...] Sp. z o.o., Sp. komandytowa. Na etapie wezwania do usunięcia naruszenia prawa, w oparciu o dane z Krajowego Rejestru Sądowego stwierdzono, iż osoba ta nie jest upoważniona do reprezentowania firmy, jednocześnie nie przedłożono żadnych dokumentów potwierdzających umocowanie K. S. do składania oświadczeń woli w imieniu firmy [...] Marketing, tak jak miało to miejsce w przypadku umowy najmu. Zaznaczono, że zgodnie z § 18 ust. 3 i ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Agencja, w określonych przypadkach, wyłącznie dwukrotnie wzywa wnioskodawcę, w formie pisemnej, do usunięcia nieprawidłowości lub braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania, co w niniejszej sprawie nastąpiło pismami z dnia [...].01.2010 r. oraz [...].03.2010 r. Nieuzasadnione jest zatem twierdzenie, iż w tym zakresie doszło do naruszenia prawa. Zgodnie z art. 21 ust. 3 w związku z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. 2007 Nr 64, poz. 427 z późn. zm.): "Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; (ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne."). Organ wskazał również, że załączony przedmiar robót budowlanych nie zawiera wyliczeń ilości jednostek miar robót podstawowych (zawiera jednostki miary, jednakże nie zawiera wyliczenia ich ilości). Zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o przyznanie pomocy przedmiar robót powinien zawierać zakres prac budowlanych i przedstawiać obliczenia ilości właściwych jednostek przedmiarowych, tj. takich, dla których została określona cena jednostkowa. Ponadto każda pozycja przedmiarowa powinna zawierać nazwę i opis pozycji przedmiaru oraz obliczenia ilości jednostek miary. Złożony w ramach uzupełnienia przedmiar nie zawiera opisu jego pozycji, jak również obliczeń ilości jednostek miary, w związku z czym nie możliwe jest sprawdzenie, czy ilości robót zostały obliczone prawidłowo. Jeżeli chodzi o błędnie wypełnione pole 24 to organ stwierdził, iż powyższą nieprawidłowość stanowi różnica 50 groszy, o które zaniżono kwotę wnioskowanej pomocy. Powyższa różnica mogła być jednak wynikiem błędnej interpretacji zapisu Instrukcji wypełniania wniosku, który wskazuje, iż wszystkie koszty operacji należy wpisać zaokrąglając je do pełnych złotych w dół a zatem nieprawidłowość tę należy potraktować jako błąd oczywisty, który nie powinien stanowić jednej z przesłanek odmowy przyznania pomocy. Skargę na rozstrzygnięcie z dnia 15 lipca 2010 r. wniosła [...] Sp. z o.o. sp. komandytowa zarzucając organowi: - naruszenie zasad rozpatrywania wniosku poprzez błędne rozstrzygnięcie a także brak podjęcia działań negocjacyjnych poprzez brak posłużenia się w procesie oceny drukiem P4 (wewnętrzny dokument proceduralny Agencji), który umożliwia stronie branie czynnego udziału w postępowaniu a co w przedmiotowej sprawie doprowadziło do błędnego rozstrzygnięcia - naruszenie zasad współżycia społecznego a co za tym idzie podważenie zaufania obywatela do działań organów administracyjnych poprzez rażące naruszanie prawa i zasad postępowania - stosowanie podczas procesu oceny zasad określonych przez przepisy niższego rzędu niż Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. co stanowi nadinterpretację przepisów rozporządzenia która doprowadziła do błędnego rozstrzygnięcia - rozpatrywanie wniosku przez osoby nie posiadające odpowiednich kwalifikacji i uprawnień technicznych, zawodowych i prawnych do podważania rzetelności dokumentów podpisanych przez osoby uprawnione (kosztorysant, pełnomocnik) - podważenie celów polityki przyjętej w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (działanie "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw") który jest głównym krajowym narzędziem strategii Komisji Europejskiej UE określającym cele, priorytety oraz zasady dotyczące działań wspierających rozwój obszarów wiejskich - opieszałość i załatwianie sprawy w sposób przewlekły (12 miesięcy) powodujące straty wnioskodawcy w postaci utraty planowanego dochodu gdyż cały proces inwestycyjny jest zablokowany przez opóźnienia Agencji. W uzasadnieniu skargi podkreślono m. in., że nie jest prawdą że błędnie wyznaczono koszty kwalifikowane samochodu ciężarowego w oparciu o ofertę. Przedłożona oferta jest wykonana przez kontrahenta prawidłowo i zgodnie z zapytaniem ofertowym wykonanym przez skarżącego. Zaznaczenie w ofercie informacji dotyczącej ceny ubezpieczenia jakiej może udzielić sprzedający jest jedynie zachętą i informacją marketingową dla kupującego. W w/w ofercie nie ma odniesienia że ubezpieczenie zawiera się w cenie. W zapytaniu ofertowym skarżącego które klient odebrał w dniu 2010.04.16 podano jako jeden z kryteriów odbioru oferty "warunki ubezpieczenia". Nie należy się zatem dziwić klientowi że w wykonanej przez siebie ofercie handlowej z dnia 2010.04.21 podano informację dotyczącą ubezpieczenia. Jest to absolutnie normalne profesjonalne i poprawne działanie handlowe aby pozyskać klienta. Dlatego też oceniający wniosek nie miał prawa uznać że cena zawiera koszty ubezpieczenia gdyż takiego zapisu w ofercie nie ma. Oferta wykonana została wg ogólnego wzorca zapytania ofertowego jaki narzuca Agencja swoim wnioskodawcom. W omawianym przypadku zabrakło oceniającym niezbędnego doświadczenia i wiedzy w zagadnieniach marketingowo handlowych. Zdaniem skarżącego wystarczyło posłużyć się wewnętrznym dokumentem Agencji P-4 który służy właśnie do kontaktu z wnioskodawcą aby wyjaśnić sporne zagadnienia na etapie postępowania. Ponadto zarzucono skarżącemu że oświadczenie właściciela nieruchomości podpisała osoba nieuprawniona. Nie jest to jednak prawda. Oceniający wykazali się nieznajomością prawa gdyż ograniczyli się do analizy dokumentu KRS spółki. KRS nie jest jednak jedynym dowodem reprezentacji podmiotu. Kinga Stawicka jest głównym księgowym firmy i ma ustanowione w firmie pełnomocnictwo w pełnym zakresie. W swoim piśmie z dnia [...].05.2010 zarzucono Skarżącemu, że przedmiar robót nie zawiera wyliczeń ilości jednostek miary. Zdaniem Skarżącego jest to nie prawda i świadczy to o kompletnym braku znajomości zagadnień technicznych osób oceniających wniosek. Agencja poza tym nie udokumentowała że osoba oceniająca kosztorys inwestorski (wykonany w imieniu wnioskodawcy przez osobę uprawnioną) posiada stosowne kwalifikacje do takiej oceny. Skarżący przypomniał, że organ stwierdził iż "przedmiar... nie zawiera wyliczeń ilości jednostek miar robót podstawowych". Jest to jednak nieprawidłowe. Przedmiar robót budowlanych to nic innego jak suma określonego rodzaju robót zawartych w całym kosztorysie inwestorskim przedłożonym we wniosku a sporządzonym przez osobę uprawnioną. Zatem aby sprawdzić poprawność wyliczenia wystarczy zajrzeć do kosztorysu inwestorskiego. Oceniający prawdopodobnie nawet nie analizowali tych dokumentów. Jeżeli we wniosku wymaga się dokumentu opracowanego na zasadach w tym wypadku prawa budowlanego to należy przyjąć wszystkie normy przewidziane tym prawem dla sporządzenia takiego dokumentu a wszelkie procedury wewnętrzne powinny być do tego dostosowane. Jeżeli natomiast procedury wewnętrzne mają odbiegać od przyjętych prawem norm i zasad to instrukcja powinna być szczegółowa, rzetelna i czytelna dla odbiorcy gdyż słowo ..."wyliczenie" jest zbyt ogólne aby odgadnąć intencje autora. Ponadto zwrócono uwagę na fakt iż to rozporządzenie a nie wewnętrzne procedury określają szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (& 1 pkt 1-3). Prezentowane przez Agencję w piśmie z dnia [...].05.2010 powody odrzucenia wniosku skarżącej spółki nie znajdują odniesienia do przepisów zawartych w Rozporządzeniu a są oparte jedynie o wewnętrzne procedury. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd zważył co następuje: Na wstępie podkreślić trzeba że kwestie przyznawania pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w zakresie działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" mają swoje źródło w stosownych regulacjach podjętych przez Unię Europejską. Jeśli chodzi natomiast o przepisy krajowe to określa je ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64/2007 poz. 427 ze zm.) oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 139/2008 poz. 883 ze zm.). W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom na ich żądanie niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom na ich żądanie czynny udział w każdym stadium postępowania (przepisu art. 81 kpa nie stosuje się). Obowiązkiem stron oraz innych osób uczestniczących w postępowaniu o którym mowa jest z kolei przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek (ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie która z tego faktu wywodzi skutki prawne). Powyższe wynika z art. 21 ust. 2 i 3 w/w. ustawy. Co charakterystyczne postępowanie o którym mowa wszczynane jest w następstwie złożenia wniosku o przyznanie pomocy, oraz wniosku o płatność w ramach działań objętych programem. Ów wniosek składa się na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym przez podmiot wdrażający. Wypełnienie formularza powinno być zgodne ze stosownymi objaśnieniami. Stanowią one swoistą instrukcję co do tego jakie treści i w jaki sposób powinny zostać tamże zamieszczone. Nie pozostaje w kompetencji wnioskodawcy możliwość podważania takich instrukcji oraz kontestowanie obowiązków wynikających z zapisów znajdujących się na formularzu. Wnioskodawca ma obowiązek wypełnić wniosek zgodnie z instrukcją co oznacza iż nie ma możliwości podważania go od strony formalnej. Nie może więc stwierdzić że wymóg podania niektórych informacji bądź danych jest zbędny albowiem podane zostały w innej – jego zdaniem właściwej formie. Oznacza to iż może on kwestionować merytoryczne rozstrzygnięcie organu o ile uprzednio wypełnił wniosek w sposób należyty, przy czym należyte wypełnienie wniosku oznacza także podanie w nim takich informacji, które odpowiadają rzeczywistemu stanowi rzeczy. Jak podkreślono wcześniej na podstawie delegacji ustawowej (art. 29 ust. 1 pkt 1) zostało wydane rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 139/2008 poz. 883). Rozporządzenie to określa szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej. O pomoc w jego ramach mogą ubiegać się m. in. osoby prawne oraz spółki prawa komandytowego nieposiadające osobowości prawnej pod warunkiem spełnienia przesłanek wskazanych odpowiednio w par. 6 i par. 8 rozporządzenia. Przechodząc na grunt sprawy niniejszej przypomnieć wypada iż wnioskodawcą jest Osada spółka z o.o. spółka komandytowa. Stosownie do art. 110 par 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 200r. kodeks spółek handlowych zgłoszenie spółki komandytowej do urzędu rejestrowego powinno zawierać nazwiska i imiona osób uprawnionych do reprezentowania spółki i sposób reprezentacji; w przypadku gdy komplementariusze powierzyli tylko niektórym spośród siebie prowadzenie spraw spółki – zaznaczenie tej okoliczności. Natomiast wszelkie zmiany danych o których wyżej mowa powinny zostać zgłoszone sądowi rejestrowemu. W związku z powyższym za uzasadnione uznać należy twierdzenie organu iż zakres umocowania K. S. nie obejmował czynności w postaci składania wszelkich oświadczeń w imieniu właściciela nieruchomości. Jak słusznie zauważono pełnomocnictwo udzielone w/w upoważniało jedynie do podpisania umowy najmu. Twierdzenie że omawiana kwestia mogła być wyjaśniona z wykorzystaniem dokumentu P- 4, czy telefonu jest o tyle chybione że skarżąca miała dwukrotnie możliwości poprawienia wniosku i uzupełnienia jego braków formalnych. Należy pamiętać również o tym, że zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku cena podana w ofercie nie może zawierać kosztów ubezpieczenia cła i akcyzy. Mimo tego analiza załączonych do wniosku ofert na zakup samochodu wykazała w sposób nie budzący wątpliwości, że w przedstawionych ofertach ubezpieczenie jest wymienione wraz z innymi elementami wyposażenia samochodu, a kwota zakupu auta obejmuje także koszt ubezpieczenia. Zdaniem sądu nie przekonuje tłumaczenie skarżącego jakoby zaznaczenie w ofercie informacji dotyczącej ceny ubezpieczenia było jedynie zachętą i informacją marketingową dla kupującego. Należy przecież pamiętać iż to skarżąca wskazała jako jedno z kryteriów wyboru najkorzystniejszej oferty ubezpieczenie, a zatem oferenci kalkulując cenę mieli uzasadnione podstawy by doliczyć wysokość składki ubezpieczenia do całkowitej ceny zamówienia. Trzeba zgodzić się z organem także wtedy kiedy podnosi on iż przedmiar robót budowlanych nie zawierał wyliczeń ilości jednostek miar robót podstawowych. Zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku przedmiar robót powinien zawierać zakres prac budowlanych i przedstawiać obliczenia ilości jednostek przedmiarowych tzn. takich dla których została określona cena jednostkowa. Przedmiar przedstawiony przez skarżącego zawierał wprawdzie jednostki miary nie zawierał jednakże wyliczenia ich ilości. Powyższe oznacza iż skarga nie była zasadna co skutkowało koniecznością jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a.