III SA/Kr 35/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 października 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając dla niej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidoczniła brak osób z którymi pozostawałaby we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek podała, że należy do niej mieszkanie o powierzchni 43,5 m2. Zadeklarowała że nie ma zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wysokość swoich dochodów oszacowała na 1046,25 zł emerytury. Uzasadniając swoje starania podniosła, że jest osobą niepełnosprawną, inwalidką, niezdolną do pracy od 15 lat. Powiada, że mieszkania nie remontowała od 30 lat. Do wniosku dołączyła kopię decyzji o waloryzacji emerytury, która potwierdza że od dnia 1 marca 2010 r. skarżąca otrzymuje do wypłaty 1046,25 zł. Z okazanych ponadto kopii rachunków, zawiadomień o zamianie wysokości opłat, faktur, i pism wynika, że aktualna wysokość opłat do spółdzielni to 262,53 zł przy czym skarżąca posiada z tego tytułu zadłużenie które skutkowało wykreśleniem jej z rejestru członków spółdzielni mieszkaniowej. Na prąd przeznaczać musiała ostatnio 52,04 zł, na gaz 123,69 zł, na telefon i Internet 332,92 zł. W grudniu ubiegłego roku skarżąca czyniła starania o przyznanie pożyczki rozłożonej na 60 rat z miesięczną ratą do spłaty ok. 330 zł. Z uwagi na fakt, że nie jest to pierwsza sprawa jaką skarżąca wnosi do tutejszego sądu a także w oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargą akta administracyjne okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżąca legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności (vide: akta III SA/Kr 441/09). Mieszka sama. Mieszkanie wyposażone jest w podstawowe sprzęty. Ma córkę lecz poza granicami kraju. Skarżąca ma problemy z sercem, na leki wydaje około 100 zł (vide: aktualizacja wywiadu k. 1546). Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W niniejszej sprawie podstawę rozstrzygnięć organów stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej a przedmiot skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym opatrzono symbolem "6320" (vide: zarządzenie z 10.01.11 r.) opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa z zakresu pomocy społecznej. Skarżąca korzysta więc z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Mając na uwadze powyższe postanowiono więc jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań skarżącej a mianowicie ustanowienie radcy prawnego. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa) o ile wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami znanymi orzekającemu z urzędu jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej skarżącej a co za tym idzie i jej aktualnych możliwości płatniczych. Sytuacja skarżącej nie należy do łatwych. Skarżąca jest osobę starszą, boryka się z problemami natury zdrowotnej. Dysponuje znikomym majątkiem i niewielkim dochodem. Posiada zadłużenie. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że po opłaceniu wykazanych stałych kosztów środki jakimi skarżąca dysponuje wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb. Uwzględniając wiek i ograniczenia zdrowotne trudno jej czynić zarzuty, że nie stara się poprawić swojej sytuacji bytowej. Mając zatem na uwadze powyższe i przewidując tylko minimalny koszt opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że skarżącej nie będzie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika. Chociaż bowiem obiektywnie są to kwoty niewielkie to jednak relatywnie przekraczają możliwości płatnicze strony. Skoro zaś skarżąca nie jest w stanie bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania opłacić kosztów pełnomocnika z wyboru to należało udzielić jej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustanowić radcę prawnego opłacanego ze środków budżetowych Skarbu Państwa. Z tych względów orzeczono więc jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.